1Iloczyn rozpuszczalności Kₛ
- Ks (w części tablic Ksp) dla AgCl: Ks = [Ag⁺] · [Cl⁻], gdzie [Ag⁺] i [Cl⁻] to stężenia jonów w roztworze nasyconym (mol/dm³). Im mniejsze Ks, tym trudniej rozpuszczalna sól. Dla Ag₂CrO₄: Ks = [Ag⁺]² · [CrO₄²⁻].
- Osad wytrąca się, gdy iloczyn stężeń jonów w mieszaninie jest większy niż Ks. Stężenia licz po zmieszaniu, czyli po rozcieńczeniu.
- Dane: Ks(AgCl) = 1,8 · 10⁻¹⁰. Zmieszano równe objętości AgNO₃ i NaCl, oba 0,010 mol/dm³.
- Obliczenia: po zmieszaniu [Ag⁺] = [Cl⁻] = 0,0050 mol/dm³; iloczyn = 2,5 · 10⁻⁵ > Ks.
- Odpowiedź: osad się wytrąci. Gdy roztwory wyjściowe mają po 1,0 · 10⁻⁵ mol/dm³, po zmieszaniu każdy jon ma 5,0 · 10⁻⁶ mol/dm³, iloczyn to 2,5 · 10⁻¹¹ < Ks, więc osadu nie będzie.
2Nadmiar jednego substratu
- Dane: 20 cm³ AgNO₃ 0,10 mol/dm³ i 30 cm³ NaCl 0,10 mol/dm³ (pełne strącenie).
- Wzór: n = c · V (n — liczba moli [mol], c — stężenie molowe [mol/dm³], V — objętość roztworu w dm³).
- Obliczenia: n(Ag⁺) = 0,10 · 0,020 = 0,0020 mol; n(Cl⁻) = 0,10 · 0,030 = 0,0030 mol. Powstaje 0,0020 mol AgCl, zostaje 0,0010 mol Cl⁻ w 0,050 dm³: [Cl⁻] = 0,020 mol/dm³.
- Odpowiedź: reagent ograniczający to Ag⁺ (zużyje się w całości), a w roztworze zostaje nadmiar Cl⁻ o stężeniu 0,020 mol/dm³.
Zmieszano równe objętości roztworów AgNO₃ i NaCl o stężeniach 0,010 mol/dm³. Jakie stężenie Ag⁺ wstawisz do iloczynu?
Objętość się podwoiła, więc stężenie spadło o połowę.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Odczyn po zmieszaniu kwasu i zasady
- Dane: 100 cm³ HCl 0,10 mol/dm³ i 50 cm³ NaOH 0,10 mol/dm³.
- Wzór: n = c · V, [H⁺] = n przez Vcałk, pH = −log[H⁺] (Vcałk – suma objętości roztworów w dm³).
- Obliczenia: n(H⁺) = 0,10 · 0,100 = 0,010 mol, n(OH⁻) = 0,10 · 0,050 = 0,0050 mol; nadmiar H⁺ = 0,0050 mol w 0,150 dm³, czyli 0,033 mol/dm³; pH = −log 0,033 ≈ 1,5.
- Odpowiedź: odczyn kwasowy, pH ≈ 1,5.
- Gdy ilości są stechiometryczne (mocny kwas i mocna zasada), odczyn jest obojętny. O odczynie decyduje to, co zostało w nadmiarze.
Najpierw policz mole każdego jonu, potem ustal, co jest w nadmiarze, a dopiero na końcu stężenia w całkowitej objętości.
Równe stężenia roztworów uznawane za równe ilości substancji. Przy różnych objętościach liczby moli są różne.
✎Ściąga: Iloczyn rozpuszczalności i reakcje jonowe w mieszaninach
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Najpierw policz mole każdego jonu, potem ustal, co jest w nadmiarze, a dopiero na końcu stężenia w całkowitej objętości.
- Ks (w części tablic Ksp) dla AgCl: Ks = [Ag⁺] · [Cl⁻], gdzie [Ag⁺] i [Cl⁻] to stężenia jonów w roztworze nasyconym (mol/dm³). Im mniejsze Ks, tym trudniej rozpuszczalna sól. Dla Ag₂CrO₄: Ks = [Ag⁺]² · [CrO₄²⁻].
- Osad wytrąca się, gdy iloczyn stężeń jonów w mieszaninie jest większy niż Ks. Stężenia licz po zmieszaniu, czyli po rozcieńczeniu.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Kiedy wytrąca się osad według Ks?
- Agdy iloczyn jest mniejszy niż Ks
- Bgdy stężenia jonów są równe
- Czawsze po zmieszaniu roztworów
- Dgdy iloczyn stężeń jonów jest większy niż Ks
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: gdy iloczyn stężeń jonów jest większy niż Ks – Ponad Ks roztwór jest przesycony względem osadu.
Jak brzmi Ks dla Ag₂CrO₄?
- A[Ag₂CrO₄]
- B[Ag⁺] · [CrO₄²⁻]
- C[Ag⁺]² · [CrO₄²⁻]²
- D[Ag⁺]² · [CrO₄²⁻]
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: [Ag⁺]² · [CrO₄²⁻] – Współczynnik 2 przy Ag⁺ jest wykładnikiem.
Zmieszano równe objętości roztworów AgNO₃ i NaCl o stężeniach 0,010 mol/dm³. Jakie stężenie Ag⁺ wstawisz do iloczynu?
- A0,020 mol/dm³
- B0,0050 mol/dm³
- C0,010 mol/dm³
- D0,0025 mol/dm³
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 0,0050 mol/dm³ – Objętość się podwoiła, więc stężenie spadło o połowę.
Ile moli Ag⁺ jest w 20 cm³ roztworu 0,10 mol/dm³?
- A0,0020 mol
- B2,0 mol
- C0,00020 mol
- D0,020 mol
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 0,0020 mol – n = 0,10 · 0,020 = 0,0020 mol.
Zmieszano 0,0020 mol Ag⁺ i 0,0030 mol Cl⁻. Co jest w nadmiarze?
- AAg⁺ (0,0010 mol)
- BCl⁻ (0,0010 mol)
- CAg⁺ (0,0050 mol)
- Dnic
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Cl⁻ (0,0010 mol) – Powstaje 0,0020 mol AgCl i zostaje 0,0010 mol Cl⁻.
Jaki będzie odczyn po zmieszaniu 100 cm³ HCl 0,10 mol/dm³ i 50 cm³ NaOH 0,10 mol/dm³?
- Akwasowy (nadmiar H⁺)
- Bobojętny
- Czasadowy
- Dnie da się ustalić
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: kwasowy (nadmiar H⁺) – n(H⁺) = 0,010 mol > n(OH⁻) = 0,0050 mol.
Ile wynosi pH tej mieszaniny (nadmiar 0,0050 mol H⁺ w 0,150 dm³)?
- Aok. 12,5
- Bok. 1,5
- Cok. 2,3
- Dok. 7
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ok. 1,5 – [H⁺] = 0,033 mol/dm³, pH = 1,48.
Jaki odczyn ma mieszanina mocnego kwasu i mocnej zasady w ilościach stechiometrycznych?
- Akwasowy
- Bamfoteryczny
- Czasadowy
- Dobojętny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: obojętny – Powstaje sól mocnego kwasu i mocnej zasady, która nie hydrolizuje.
Cały dział „Reakcje w roztworach wodnych”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.