1Charakter tlenków
- Kwasowy reaguje z zasadą: CO₂ + 2NaOH → Na₂CO₃ + H₂O. Zasadowy reaguje z kwasem: CaO + 2HCl → CaCl₂ + H₂O. Amfoteryczny reaguje z obydwoma. Obojętny (CO, NO) z żadnym z nich ani z wodą.
- Nie każdy tlenek kwasowy reaguje z wodą (SiO₂ nie) i nie każdy zasadowy (CuO nie). Rozpoznawaj po reakcji z kwasem i zasadą.
2Amfoteryczność
- Amfoteryczny to taki, który reaguje i z kwasem, i z mocną zasadą. Przykłady: Al₂O₃ i Al(OH)₃.
- Z kwasem: Al(OH)₃ + 3HCl → AlCl₃ + 3H₂O. Z zasadą (roztwór): Al(OH)₃ + NaOH → Na[Al(OH)₄]. W stopie zasady: Al(OH)₃ + NaOH → NaAlO₂ + 2H₂O.
- Szczegółowy zapis z jonami kompleksowymi jest w temacie rozszerzonym o amfoteryczności.
Jaki zapis opisuje reakcję Al(OH)₃ z kwasem solnym?
Wodorotlenek glinu zachowuje się jak zasada: sól i woda.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Wodorki
- Wodorek to związek wodoru z innym pierwiastkiem. NH₃ w wodzie daje odczyn zasadowy (NH₃ + H₂O ⇌ NH₄⁺ + OH⁻), HCl kwasowy (HCl + H₂O → H₃O⁺ + Cl⁻). CH₄ i H₂O są obojętne.
- W wodorkach metali (np. NaH) wodór ma stopień utlenienia −I: NaH + H₂O → NaOH + H₂↑.
Amfoteryczny ≠ obojętny. Amfoteryczny reaguje i z kwasem, i z zasadą, obojętny z żadnym.
Zapisanie reakcji CuO z wodą. Tlenek miedzi(II) nie tworzy w ten sposób zasady, ale reaguje z kwasem.
✎Ściąga: Tlenki, wodorki i amfoteryczność
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Amfoteryczny ≠ obojętny. Amfoteryczny reaguje i z kwasem, i z zasadą, obojętny z żadnym.
- Kwasowy reaguje z zasadą: CO₂ + 2NaOH → Na₂CO₃ + H₂O. Zasadowy reaguje z kwasem: CaO + 2HCl → CaCl₂ + H₂O. Amfoteryczny reaguje z obydwoma. Obojętny (CO, NO) z żadnym z nich ani z wodą.
- Amfoteryczny to taki, który reaguje i z kwasem, i z mocną zasadą. Przykłady: Al₂O₃ i Al(OH)₃.
- Wodorek to związek wodoru z innym pierwiastkiem. NH₃ w wodzie daje odczyn zasadowy (NH₃ + H₂O ⇌ NH₄⁺ + OH⁻), HCl kwasowy (HCl + H₂O → H₃O⁺ + Cl⁻). CH₄ i H₂O są obojętne.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Który tlenek jest kwasowy?
- ACO
- BCO₂
- CAl₂O₃
- DCaO
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: CO₂ – CO₂ reaguje z zasadami: CO₂ + 2NaOH → Na₂CO₃ + H₂O.
Który tlenek jest obojętny?
- ASO₃
- BAl₂O₃
- CNO
- DMgO
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: NO – NO nie reaguje z kwasami, zasadami ani wodą.
Co oznacza, że związek jest amfoteryczny?
- Areaguje tylko z wodą
- Bnie reaguje z niczym
- Creaguje z kwasem i z mocną zasadą
- Dma odczyn obojętny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: reaguje z kwasem i z mocną zasadą – Amfoteryczność to podwójna natura kwasowo-zasadowa.
Jaki zapis opisuje reakcję Al(OH)₃ z kwasem solnym?
- AAl(OH)₃ + NaOH → AlCl₃
- BAl(OH)₃ + 3HCl → AlCl₃ + 3H₂O
- CAl(OH)₃ + HCl → AlCl + H₂O
- DAl + 3HCl → AlCl₃ + H₂O
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Al(OH)₃ + 3HCl → AlCl₃ + 3H₂O – Wodorotlenek glinu zachowuje się jak zasada: sól i woda.
Jaki odczyn nadaje wodzie amoniak?
- Azasadowy
- Bobojętny
- Ckwasowy
- Damfoteryczny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zasadowy – NH₃ + H₂O ⇌ NH₄⁺ + OH⁻.
Jaki stopień utlenienia ma wodór w NaH?
- A−I
- B0
- C+II
- D+I
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: −I – W wodorkach metali wodór jest bardziej elektroujemny, więc ma −I.
Jaki gaz powstaje w reakcji NaH z wodą?
- Aamoniak
- Bpara wodna
- Ctlen
- Dwodór
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: wodór – NaH + H₂O → NaOH + H₂↑.
Który tlenek zasadowy nie reaguje bezpośrednio z wodą?
- AK₂O
- BNa₂O
- CCaO
- DCuO
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: CuO – CuO reaguje z kwasem, ale z wodą nie.
Cały dział „Reakcje w roztworach wodnych”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.