ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Umiejętności przekrojoweklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/chemia/obliczenia-chemiczne/

Chemia · Umiejętności przekrojowe · kl. 2

Obliczenia chemiczne

Prawie każde zadanie z chemii ma ten sam szkielet: dane, wzór, obliczenia, odpowiedź z jednostką. Poznaj cztery wzory, które wystarczą do większości obliczeń.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Cztery wzory

  • n = m przez M – liczba moli [mol]; m to masa [g]; M to masa molowa [g/mol].
  • c = n przez V – stężenie molowe [mol/dm³]; V to objętość roztworu [dm³] (1 dm³ = 1000 cm³).
  • Cp = ms przez mr · 100% – stężenie procentowe; ms to masa substancji rozpuszczonej [g], mr masa roztworu [g].
  • V = n · 22,4 dm³/mol – objętość gazu w warunkach normalnych (0 °C, 1013 hPa); V w dm³, n w mol.

2Równanie to proporcje w molach

  • CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + H₂O + CO₂. Jeden mol CaCO₃ daje jeden mol CO₂ i potrzebuje dwóch moli HCl. Współczynniki dotyczą moli, a nie gramów.

3Przykład 1: objętość gazu

  • Dane: 10,0 g CaCO₃ (M = 100 g/mol), kwas w nadmiarze, warunki normalne.
  • Wzór: n = m przez M, potem n(CO₂) = n(CaCO₃), V = n · 22,4.
  • Obliczenia: n = 10,0 g przez 100 g/mol = 0,100 mol. V = 0,100 · 22,4 = 2,24 dm³.
  • Odpowiedź: powstaje 2,24 dm³ CO₂.
Sprawdź, czy rozumiesz

Ile moli HCl potrzeba do całkowitej reakcji 0,50 mol CaCO₃ (CaCO₃ + 2HCl → …)?

4Przykład 2: stężenie

  • Dane: 4,0 g NaOH (M = 40 g/mol) w 250 cm³ roztworu.
  • Wzór: c = n przez V, a n = m przez M.
  • Obliczenia: n = 4,0 g przez 40 g/mol = 0,10 mol, V = 0,250 dm³, więc c = 0,10 mol przez 0,250 dm³ = 0,40 mol/dm³.
  • Odpowiedź: stężenie wynosi 0,40 mol/dm³.

5Przykład 3: stężenie procentowe

  • Dane: ms = 20 g NaCl, masa wody 180 g.
  • Wzór: Cp = ms przez mr · 100%, gdzie mr = ms + mwody.
  • Obliczenia: mr = 20 g + 180 g = 200 g; Cp = 20 g przez 200 g · 100% = 10%.
  • Odpowiedź: Cp = 10%.
Zapamiętaj

Najpierw policz mole, potem skorzystaj ze współczynników równania, na końcu przelicz na to, o co pyta zadanie.

Uwaga na błąd

250 cm³ to 0,250 dm³, a nie 250 dm³. Objętość roztworu we wzorze c = n przez V podajemy w dm³.

Sprawdź, czy rozumiesz

Ile wynosi Cp roztworu zawierającego 20 g NaCl w 200 g roztworu?

✎Ściąga: Obliczenia chemiczne

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Najpierw policz mole, potem skorzystaj ze współczynników równania, na końcu przelicz na to, o co pyta zadanie.
  • n = m przez M – liczba moli [mol]; m to masa [g]; M to masa molowa [g/mol].
  • c = n przez V – stężenie molowe [mol/dm³]; V to objętość roztworu [dm³] (1 dm³ = 1000 cm³).
  • Cp = ms przez mr · 100% – stężenie procentowe; ms to masa substancji rozpuszczonej [g], mr masa roztworu [g].
  • V = n · 22,4 dm³/mol – objętość gazu w warunkach normalnych (0 °C, 1013 hPa); V w dm³, n w mol.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile moli stanowi 10,0 g CaCO₃ (M = 100 g/mol)?

    1. A0,0100 mol
    2. B0,100 mol
    3. C10,0 mol
    4. D1000 mol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 0,100 mol – n = m przez M = 10,0 przez 100 = 0,100 mol.

  2. Jaką objętość w warunkach normalnych zajmuje 0,100 mol CO₂?

    1. A0,224 dm³
    2. B224 dm³
    3. C22,4 dm³
    4. D2,24 dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 2,24 dm³ – V = n · 22,4 = 0,100 · 22,4 = 2,24 dm³.

  3. Jakie stężenie ma roztwór, który zawiera 0,10 mol substancji w 250 cm³?

    1. A2,5 mol/dm³
    2. B25 mol/dm³
    3. C0,40 mol/dm³
    4. D0,025 mol/dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 0,40 mol/dm³ – c = 0,10 przez 0,250 = 0,40 mol/dm³.

  4. Ile wynosi Cp roztworu zawierającego 20 g NaCl w 200 g roztworu?

    1. A20%
    2. B10%
    3. C1%
    4. D11%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 10% – Cp = 20 przez 200 · 100% = 10%.

  5. Ile moli HCl potrzeba do całkowitej reakcji 0,50 mol CaCO₃ (CaCO₃ + 2HCl → …)?

    1. A1,0 mol
    2. B0,25 mol
    3. C2,0 mol
    4. D0,50 mol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 1,0 mol – Stosunek molowy CaCO₃ : HCl wynosi 1 : 2.

  6. Ile gramów NaOH (M = 40 g/mol) zawiera 0,25 mol?

    1. A10 g
    2. B100 g
    3. C160 g
    4. D0,0063 g
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 10 g – m = n · M = 0,25 · 40 = 10 g.

  7. Ile cm³ roztworu HCl o stężeniu 1,00 mol/dm³ zawiera 0,200 mol HCl?

    1. A200 cm³
    2. B20 cm³
    3. C2000 cm³
    4. D0,2 cm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 200 cm³ – V = n przez c = 0,200 przez 1,00 = 0,200 dm³ = 200 cm³.

  8. Jak policzyć masę roztworu?

    1. Amr = ms − mrozpuszczalnika
    2. Bmr = ms · mrozpuszczalnika
    3. Cmr = ms + mrozpuszczalnika
    4. Dmr = ms przez mrozpuszczalnika
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: mr = ms + mrozpuszczalnika – Masa roztworu to masa substancji i rozpuszczalnika razem.

Cały dział „Umiejętności przekrojowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Chemia, klasa 2

Kwasy, zasady i pHStała dysocjacji i prawo rozcieńczeń OstwaldaZobojętnianie i strącanieIloczyn rozpuszczalności i reakcje jonowe w mieszaninachTlenki, wodorki i amfoterycznośćAmfoteryczność i jony kompleksoweHydroliza soli i odczyn roztworów soliTeoria Brønsteda–Lowry'ego i odczyn roztworówStopnie utlenienia i bilans elektronowyBilans jonowo-elektronowy, środowisko reakcji i kierunek redoksOgniwo galwaniczne i obieg ładunkuPotencjały standardowe, szereg elektrochemiczny i SEM ogniwaBaterie, akumulatory i ochrona przed korozjąMetale bloków s i pMetale i kwasyŻelazo, miedź i metale przejścioweReaktywność metali i kwasy utleniające – produkty i bilansAnaliza jakościowa i ciągi przemianKompleksy oraz Fe, Cr i Mn na różnych stopniach utlenieniaReakcje wodoru, tlenu, chloru i siarkiAzot, siarka i ich związkiRedoks wodoru, tlenu, chloru, azotu i siarkiKrzemionka, szkło, wapień i wapnoTwardość wody, hydraty i zaprawa gipsowaFluorowce i laboratoryjne otrzymywanie H₂, O₂ i Cl₂Wzory, nazwy, izomeria i typy reakcji organicznychAlkany i substytucjaAlkeny, alkiny i addycjaPolimery i benzenSurowce i paliwaGrupy funkcyjne i właściwościAlkohole i fenoleAldehydy i ketonyKwasy karboksylowe i estryAminy – wprowadzenieWydajność, równanie Clapeyrona i zadania wieloetapoweDoświadczenie i uzasadnienieProjektowanie identyfikacji i argumentowanie mechanizmemMaksymalne stopnie utlenienia, redoks w organice i kierunek reakcjiProjektowanie ogniw, ogniwa odwracalne i nieodwracalne