1Wydajność i równanie Clapeyrona
- Wydajność η = mrzecz przez mteor · 100% (albo w molach lub objętościach). mteor to ilość obliczona z równania, mrzecz – ilość, którą naprawdę otrzymano.
- Równanie Clapeyrona: p·V = n·R·T. Tu p – ciśnienie [hPa], V – objętość gazu [dm³], n – liczba moli [mol], T – temperatura [K], R = 83,14 hPa·dm³/(mol·K) – stała gazowa.
- Dane: 3,27 g Zn (M = 65,4 g/mol) i nadmiar HCl; zebrano 1,00 dm³ H₂ w 300 K i pod 1000 hPa.
- Wzór: n = m przez M, Vteor = n·R·T przez p, η = Vrzecz przez Vteor · 100%.
- Obliczenia: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂, więc n(H₂) = n(Zn) = 3,27 g przez 65,4 g/mol = 0,0500 mol.
- Vteor = 0,0500 · 83,14 · 300 przez 1000 = 1,25 dm³.
- η = 1,00 dm³ przez 1,25 dm³ · 100% = 80%. Odpowiedź: wydajność wynosi 80%.
2Wzór hydratu z ubytku masy
- Dane: 2,50 g CuSO₄·xH₂O po wyprażeniu dało 1,60 g CuSO₄; M(CuSO₄) = 160 g/mol, M(H₂O) = 18 g/mol.
- Wzór: x = n(H₂O) przez n(CuSO₄), n = m przez M.
- Obliczenia: m(H₂O) = 2,50 − 1,60 = 0,90 g, więc n(H₂O) = 0,90 g przez 18 g/mol = 0,050 mol, a n(CuSO₄) = 1,60 g przez 160 g/mol = 0,010 mol.
- x = 0,050 przez 0,010 = 5. Odpowiedź: CuSO₄·5H₂O.
Ile wynosi η, jeśli otrzymano 1,00 dm³ gazu, a teoretycznie 1,25 dm³?
η = 1,00 przez 1,25 · 100% = 80%.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Iloczyn rozpuszczalności Kₛ
- Osad wytrąca się, gdy iloczyn stężeń jonów przekracza Ks. Dla AgCl Ks = [Ag⁺]·[Cl⁻] = 1,8·10⁻¹⁰.
- Dane: zmieszano równe objętości roztworów AgNO₃ i NaCl, oba 1,0·10⁻⁴ mol/dm³.
- Po zmieszaniu stężenia spadają o połowę: [Ag⁺] = [Cl⁻] = 5,0·10⁻⁵ mol/dm³.
- Iloczyn: 5,0·10⁻⁵ · 5,0·10⁻⁵ = 2,5·10⁻⁹. Odpowiedź: 2,5·10⁻⁹ > 1,8·10⁻¹⁰, więc osad się wytrąca.
Zadanie wieloetapowe: równanie, mole, reagent ograniczający, potem to, o co pytają. Wydajność liczysz na końcu.
Przy zmieszaniu roztworów stężenia maleją. Policz je ponownie, zanim porównasz z Ks.
✎Ściąga: Wydajność, równanie Clapeyrona i zadania wieloetapowe
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Zadanie wieloetapowe: równanie, mole, reagent ograniczający, potem to, o co pytają. Wydajność liczysz na końcu.
- Wydajność η = mrzecz przez mteor · 100% (albo w molach lub objętościach). mteor to ilość obliczona z równania, mrzecz – ilość, którą naprawdę otrzymano.
- Równanie Clapeyrona: p·V = n·R·T. Tu p – ciśnienie [hPa], V – objętość gazu [dm³], n – liczba moli [mol], T – temperatura [K], R = 83,14 hPa·dm³/(mol·K) – stała gazowa.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Ile wynosi η, jeśli otrzymano 1,00 dm³ gazu, a teoretycznie 1,25 dm³?
- A80%
- B125%
- C20%
- D25%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 80% – η = 1,00 przez 1,25 · 100% = 80%.
Jakie jednostki ma R = 83,14 w równaniu Clapeyrona?
- AhPa·dm³/(mol·K)
- Batm·dm³/mol
- CkPa·m³/(mol·K)
- DJ/(mol·K)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: hPa·dm³/(mol·K) – Z tą wartością R ciśnienie podajemy w hPa, a objętość w dm³.
Jaką objętość zajmuje 0,10 mol gazu w 298 K i 1013 hPa?
- Aok. 2,45 dm³
- Bok. 24,5 dm³
- Cok. 0,245 dm³
- Dok. 2,24 dm³
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ok. 2,45 dm³ – V = 0,10 · 83,14 · 298 przez 1013 ≈ 2,45 dm³.
2,50 g hydratu daje po wyprażeniu 1,60 g soli bezwodnej. Ile gramów wody było w hydracie?
- A1,60 g
- B0,90 g
- C2,50 g
- D4,10 g
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 0,90 g – m(H₂O) = 2,50 − 1,60 = 0,90 g.
Ile cząsteczek wody ma hydrat z poprzedniego pytania, jeśli sól bezwodna to CuSO₄ (160 g/mol)?
- A2
- B5
- C10
- D1
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 5 – x = n(H₂O) przez n(CuSO₄) = 0,050 przez 0,010 = 5.
Kiedy wytrąca się osad AgCl?
- AGdy [Ag⁺] = [Cl⁻]
- BGdy [Ag⁺]·[Cl⁻] > Ks
- CZawsze po zmieszaniu
- DGdy [Ag⁺]·[Cl⁻] < Ks
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Gdy [Ag⁺]·[Cl⁻] > Ks – Osad wytrąca się, gdy iloczyn stężeń jonów przekracza Ks.
Zmieszano równe objętości roztworów o stężeniach 1,0·10⁻⁴ mol/dm³. Jakie jest stężenie każdego jonu po zmieszaniu?
- A1,0·10⁻⁵ mol/dm³
- B5,0·10⁻⁵ mol/dm³
- C2,0·10⁻⁴ mol/dm³
- D1,0·10⁻⁴ mol/dm³
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 5,0·10⁻⁵ mol/dm³ – Objętość rośnie dwukrotnie, więc stężenie maleje o połowę.
Czy z Ks = 1,8·10⁻¹⁰ i iloczynem jonowym 2,5·10⁻⁹ osad się wytrąci?
- ATylko po ogrzaniu
- BNie
- CTak
- DNie da się ocenić
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Tak – 2,5·10⁻⁹ jest większe od 1,8·10⁻¹⁰.
Cały dział „Umiejętności przekrojowe”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.