ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Reakcje w roztworach wodnychklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/chemia/zobojetnianie-i-stracanie/

Chemia · Reakcje w roztworach wodnych · kl. 2

Zobojętnianie i strącanie

Po zmieszaniu dwóch roztworów reaguje tylko część jonów, reszta stoi obok jak widownia. Zapis jonowy skrócony pokazuje wyłącznie to, co naprawdę się dzieje.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Trzy postacie jednego równania

  • Cząsteczkowa – pełne wzory. Jonowa pełna – mocne i rozpuszczalne elektrolity rozpisane na jony, a osad, gaz, wodę i słaby elektrolit zostawiasz w całości. Jonowa skrócona – po skreśleniu jonów występujących po obu stronach (jonów-widzów).
  • Przykład krok po kroku. Cząsteczkowo: AgNO₃ + NaCl → AgCl↓ + NaNO₃. W zapisie jonowym pełnym: Ag⁺ + NO₃⁻ + Na⁺ + Cl⁻ → AgCl↓ + Na⁺ + NO₃⁻. W zapisie skróconym (bez Na⁺ i NO₃⁻): Ag⁺ + Cl⁻ → AgCl↓.
  • Dobry zwyczaj: po skróceniu sprawdź bilans atomów i ładunków. Ładunek po lewej musi być równy ładunkowi po prawej.

2Zobojętnianie

  • Mocny kwas + mocna zasada: HCl + NaOH → NaCl + H₂O, skrócony: H⁺ + OH⁻ → H₂O.
  • Uwaga na pułapkę: H₂SO₄ + Ba(OH)₂ → BaSO₄↓ + 2H₂O. Tu powstaje i woda, i osad, więc skrócony zapis to Ba²⁺ + 2OH⁻ + 2H⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄↓ + 2H₂O. Samo H⁺ + OH⁻ → H₂O byłoby błędem.
  • Słaby kwas zostaje w postaci cząsteczkowej: CH₃COOH + OH⁻ → CH₃COO⁻ + H₂O.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co zapisujesz w postaci cząsteczkowej w równaniu jonowym?

3Strącanie osadu

AgNO₃(aq)NaCl(aq)Ag⁺NO₃⁻Na⁺Cl⁻zmieszajNa⁺NO₃⁻AgCl — osadAg⁺ + Cl⁻ → AgCl↓Na⁺ i NO₃⁻ pozostają w roztworze.
Strącanie AgCl: jony Ag⁺ i Cl⁻ tworzą osad, a Na⁺ i NO₃⁻ zostają w roztworze.
  • Tabela rozpuszczalności podpowie, czy powstanie osad. Przykład: Pb(NO₃)₂ + 2KI → PbI₂↓ + 2KNO₃, skrócony: Pb²⁺ + 2I⁻ → PbI₂↓ (żółty osad).
  • Gaz zapisujesz też w całości: Na₂CO₃ + 2HCl → 2NaCl + H₂O + CO₂↑, skrócony: CO₃²⁻ + 2H⁺ → H₂O + CO₂↑.
Zapamiętaj

Jony-widzowie nie znikają z naczynia. Skreślasz je tylko w zapisie, bo nie zmieniają się w reakcji.

Uwaga na błąd

Rozpisanie osadu na jony (AgCl → Ag⁺ + Cl⁻) w zapisie jonowym.

✎Ściąga: Zobojętnianie i strącanie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Jony-widzowie nie znikają z naczynia. Skreślasz je tylko w zapisie, bo nie zmieniają się w reakcji.
  • Cząsteczkowa – pełne wzory. Jonowa pełna – mocne i rozpuszczalne elektrolity rozpisane na jony, a osad, gaz, wodę i słaby elektrolit zostawiasz w całości. Jonowa skrócona – po skreśleniu jonów występujących po obu stronach (jonów-widzów).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak brzmi zapis jonowy skrócony reakcji NaOH z HCl?

    1. ANa⁺ + Cl⁻ → NaCl
    2. BNaOH + HCl → NaCl + H₂O
    3. C2H⁺ + 2OH⁻ → 2H₂O₂
    4. DH⁺ + OH⁻ → H₂O
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: H⁺ + OH⁻ → H₂O – Po skreśleniu Na⁺ i Cl⁻ zostaje reakcja jonów H⁺ i OH⁻.

  2. Który zapis jest poprawny dla reakcji H₂SO₄ z Ba(OH)₂?

    1. AH⁺ + OH⁻ → H₂O
    2. B2H⁺ + SO₄²⁻ → H₂SO₄
    3. CBa²⁺ + 2OH⁻ + 2H⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄↓ + 2H₂O
    4. DBa²⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄↓
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ba²⁺ + 2OH⁻ + 2H⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄↓ + 2H₂O – Powstają dwa produkty trudno zdysocjowane: osad BaSO₄ i woda.

  3. Co zapisujesz w postaci cząsteczkowej w równaniu jonowym?

    1. Atylko wodorotlenki
    2. Btylko kwasy
    3. Cosady, gazy, wodę i słabe elektrolity
    4. Dwszystkie sole
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: osady, gazy, wodę i słabe elektrolity – Rozpisujesz na jony tylko mocne, rozpuszczalne elektrolity.

  4. Jaki jest zapis jonowy skrócony powstawania PbI₂?

    1. APb(NO₃)₂ + 2KI → PbI₂ + 2KNO₃
    2. BPb²⁺ + 2I⁻ → PbI₂↓
    3. CPb²⁺ + I⁻ → PbI₂↓
    4. DPb + 2I → PbI₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Pb²⁺ + 2I⁻ → PbI₂↓ – Współczynnik 2 przy I⁻ wynika ze wzoru PbI₂.

  5. Który zapis opisuje reakcję kwasu octowego z NaOH?

    1. ACH₃COOH → CH₃COO⁻ + H⁺
    2. BCH₃COO⁻ + Na⁺ → CH₃COONa
    3. CCH₃COOH + OH⁻ → CH₃COO⁻ + H₂O
    4. DH⁺ + OH⁻ → H₂O
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: CH₃COOH + OH⁻ → CH₃COO⁻ + H₂O – Kwas octowy jest słaby, więc nie rozpisujesz go na jony.

  6. Jakie jony są jonami-widzami w reakcji Pb(NO₃)₂ z KI?

    1. AK⁺ i NO₃⁻
    2. BPb²⁺ i I⁻
    3. CPb²⁺ i NO₃⁻
    4. DK⁺ i I⁻
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: K⁺ i NO₃⁻ – Te jony po obu stronach równania są takie same.

  7. Który zapis skrócony opisuje reakcję Na₂CO₃ z HCl?

    1. ANa⁺ + Cl⁻ → NaCl
    2. BCO₃²⁻ + H⁺ → CO₂
    3. CCO₃²⁻ + 2H⁺ → H₂O + CO₂↑
    4. DNa₂CO₃ + 2HCl → 2NaCl
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: CO₃²⁻ + 2H⁺ → H₂O + CO₂↑ – Gaz CO₂ i woda zapisujemy w całości, jony Na⁺ i Cl⁻ skreślamy.

  8. Co jest obserwacją po zmieszaniu AgNO₃ i NaCl?

    1. Azaszła reakcja strąceniowa
    2. Bpowstaje AgCl
    3. Cpowstaje biały osad
    4. Djony Ag⁺ i Cl⁻ łączą się
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: powstaje biały osad – Obserwacja to to, co widać, a nazwy substancji i typ reakcji to wnioski.

Cały dział „Reakcje w roztworach wodnych”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Chemia, klasa 2

Kwasy, zasady i pHStała dysocjacji i prawo rozcieńczeń OstwaldaIloczyn rozpuszczalności i reakcje jonowe w mieszaninachTlenki, wodorki i amfoterycznośćAmfoteryczność i jony kompleksoweHydroliza soli i odczyn roztworów soliTeoria Brønsteda–Lowry'ego i odczyn roztworówStopnie utlenienia i bilans elektronowyBilans jonowo-elektronowy, środowisko reakcji i kierunek redoksOgniwo galwaniczne i obieg ładunkuPotencjały standardowe, szereg elektrochemiczny i SEM ogniwaBaterie, akumulatory i ochrona przed korozjąMetale bloków s i pMetale i kwasyŻelazo, miedź i metale przejścioweReaktywność metali i kwasy utleniające – produkty i bilansAnaliza jakościowa i ciągi przemianKompleksy oraz Fe, Cr i Mn na różnych stopniach utlenieniaReakcje wodoru, tlenu, chloru i siarkiAzot, siarka i ich związkiRedoks wodoru, tlenu, chloru, azotu i siarkiKrzemionka, szkło, wapień i wapnoTwardość wody, hydraty i zaprawa gipsowaFluorowce i laboratoryjne otrzymywanie H₂, O₂ i Cl₂Wzory, nazwy, izomeria i typy reakcji organicznychAlkany i substytucjaAlkeny, alkiny i addycjaPolimery i benzenSurowce i paliwaGrupy funkcyjne i właściwościAlkohole i fenoleAldehydy i ketonyKwasy karboksylowe i estryAminy – wprowadzenieObliczenia chemiczneWydajność, równanie Clapeyrona i zadania wieloetapoweDoświadczenie i uzasadnienieProjektowanie identyfikacji i argumentowanie mechanizmemMaksymalne stopnie utlenienia, redoks w organice i kierunek reakcjiProjektowanie ogniw, ogniwa odwracalne i nieodwracalne