1Reakcje charakterystyczne
| Jon | Odczynnik | Obserwacja |
|---|---|---|
| Cl⁻ | Ag⁺ | biały osad AgCl↓ |
| SO₄²⁻ | Ba²⁺ | biały osad BaSO₄↓ |
| Cu²⁺ | NaOH, potem nadmiar NH₃ | niebieski osad, który w nadmiarze NH₃ daje szafirowy [Cu(NH₃)₄]²⁺ |
| Fe³⁺ | NaOH | rdzawobrunatny osad Fe(OH)₃↓ |
| Fe²⁺ | NaOH | zielonkawy osad Fe(OH)₂↓, na powietrzu brunatnieje |
| Al³⁺ i Mg²⁺ | NaOH w nadmiarze | Al(OH)₃↓ znika, Mg(OH)₂↓ nie |
| Al³⁺ i Zn²⁺ | NH₃(aq) w nadmiarze | Al(OH)₃↓ zostaje, Zn(OH)₂↓ znika (powstaje [Zn(NH₃)₄]²⁺) |
2Obserwacja a wniosek
- „Powstał niebieski osad” to obserwacja. „W próbce są jony Cu²⁺” to wniosek. Wniosek jest pewny, gdy znasz listę możliwych jonów i wykluczyłeś pozostałe.
- Potwierdzenie Cu²⁺: osad Cu(OH)₂ rozpuszcza się w nadmiarze amoniaku: Cu(OH)₂ + 4NH₃ → [Cu(NH₃)₄]²⁺ + 2OH⁻.
Które zdanie jest obserwacją?
Obserwacja to to, co widać, a pozostałe zdania to wnioski.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Ciągi przemian
- Przykład: Cu → CuO → CuSO₄ → Cu(OH)₂. Odczynniki i warunki: tlen i ogrzewanie, H₂SO₄, NaOH.
- 2Cu + O₂ → 2CuO; CuO + H₂SO₄ → CuSO₄ + H₂O; CuSO₄ + 2NaOH → Cu(OH)₂↓ + Na₂SO₄. Czarny CuO znika w kwasie, a po dodaniu zasady pojawia się niebieski osad.
- Drugi przykład: Fe → FeCl₂ → Fe(OH)₂ → Fe(OH)₃. Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂↑; FeCl₂ + 2NaOH → Fe(OH)₂↓ + 2NaCl; 4Fe(OH)₂ + O₂ + 2H₂O → 4Fe(OH)₃.
Dobra identyfikacja: dla każdej możliwej próbki przewidź wynik każdej próby.
Zapisanie w obserwacji nazwy jonu zamiast tego, co widać. Barwa i osad są obserwacją, jon to wniosek.
✎Ściąga: Analiza jakościowa i ciągi przemian
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Dobra identyfikacja: dla każdej możliwej próbki przewidź wynik każdej próby.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Co oznacza biały osad po dodaniu Ag⁺ do roztworu nieznanego jonu?
- Aobecność Cl⁻ (osad AgCl)
- Bobecność SO₄²⁻
- Cobecność Fe³⁺
- Dobecność Cu²⁺
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: obecność Cl⁻ (osad AgCl) – Ag⁺ + Cl⁻ → AgCl↓ (biały).
Który odczynnik wykryje SO₄²⁻?
- ANaOH
- Bjony Ba²⁺
- Cjony Ag⁺
- Damoniak
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: jony Ba²⁺ – Ba²⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄↓ (biały).
Jaką barwę ma osad Fe(OH)₃?
- Abiałą
- Brdzawobrunatną
- Czieloną
- Dniebieską
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rdzawobrunatną – Wodorotlenek żelaza(III) jest brunatny.
Co potwierdza obecność Cu²⁺?
- Abiały osad z NaOH
- Bbrunatny osad z NaOH
- Cszafirowy roztwór po dodaniu nadmiaru NH₃
- Dwydzielanie gazu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: szafirowy roztwór po dodaniu nadmiaru NH₃ – Powstaje [Cu(NH₃)₄]²⁺.
Jak odróżnisz Al³⁺ od Mg²⁺ za pomocą NaOH?
- AAl(OH)₃ rozpuszcza się w nadmiarze NaOH, Mg(OH)₂ nie
- Boba zostają
- Coba rozpuszczają się
- DMg(OH)₂ rozpuszcza się, Al(OH)₃ nie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Al(OH)₃ rozpuszcza się w nadmiarze NaOH, Mg(OH)₂ nie – Glin tworzy rozpuszczalny kompleks [Al(OH)₄]⁻.
Które zdanie jest obserwacją?
- Aw próbce są jony Cu²⁺
- Bpowstał wodorotlenek miedzi(II)
- Czaszła reakcja strącania
- Dpowstał niebieski osad
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: powstał niebieski osad – Obserwacja to to, co widać, a pozostałe zdania to wnioski.
Który odczynnik przekształci CuO w CuSO₄?
- AH₂SO₄
- BNaOH
- CO₂
- DH₂
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: H₂SO₄ – CuO + H₂SO₄ → CuSO₄ + H₂O.
Dlaczego zielonkawy osad Fe(OH)₂ może utrudnić identyfikację?
- Arozpuszcza się w wodzie
- Bbrunatnieje na powietrzu
- Cjest zawsze biały
- Dulatnia się
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: brunatnieje na powietrzu – Utlenia się do Fe(OH)₃.
Cały dział „Metale i ich związki”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.