1Środowisko kwasowe
- Równania połówkowe zapisujesz osobno: najpierw atomy inne niż O i H, potem tlen cząsteczkami H₂O, wodór jonami H⁺, na końcu ładunek elektronami.
- Redukcja: MnO₄⁻ + 8H⁺ + 5e⁻ → Mn²⁺ + 4H₂O. Utlenianie: Fe²⁺ → Fe³⁺ + e⁻. Razem (×5 dla żelaza): MnO₄⁻ + 5Fe²⁺ + 8H⁺ → Mn²⁺ + 5Fe³⁺ + 4H₂O.
- Sprawdzenie ładunku: lewa strona −1 + 10 + 8 = +17, prawa 2 + 15 = +17.
- Podobnie dla dichromianu(VI): Cr₂O₇²⁻ + 14H⁺ + 6e⁻ → 2Cr³⁺ + 7H₂O, więc Cr₂O₇²⁻ + 6Fe²⁺ + 14H⁺ → 2Cr³⁺ + 6Fe³⁺ + 7H₂O (ładunek: −2 + 12 + 14 = +24 i 6 + 18 = +24).
2Środowisko obojętne i zasadowe
- Obojętne lub słabo zasadowe: MnO₄⁻ + 2H₂O + 3e⁻ → MnO₂↓ + 4OH⁻ (brunatny osad). Silnie zasadowe: MnO₄⁻ + e⁻ → MnO₄²⁻ (zielony). Kwasowe: Mn²⁺ (prawie bezbarwny).
- Bilans dla zasadowego: zapisz z H⁺, a potem dodaj do obu stron tyle OH⁻, ile jest H⁺, połącz je w H₂O i skróć.
Jaki jest typowy produkt redukcji MnO₄⁻ w środowisku obojętnym?
Mn: +VII → +IV, 3 elektrony.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Dysproporcjonowanie i synproporcjonowanie
- Dysproporcjonowanie: ten sam pierwiastek utlenia się i redukuje, np. Cl₂ + 2OH⁻ → Cl⁻ + ClO⁻ + H₂O (Cl: 0 → −I i +I).
- Synproporcjonowanie: dwa stopnie dają jeden pośredni, np. Fe + 2Fe³⁺ → 3Fe²⁺.
4Kierunek reakcji
- Samorzutnie przebiega reakcja, gdy SEM = E°(katody) − E°(anody) > 0. Dla Zn + Cu²⁺: E°(Cu²⁺/Cu) = +0,34 V, E°(Zn²⁺/Zn) = −0,76 V, SEM = 0,34 − (−0,76) = 1,10 V > 0, więc reakcja idzie. Odwrotna (Cu + Zn²⁺) ma SEM = −1,10 V i nie zachodzi.
Po dodaniu równań połówkowych elektrony muszą się skrócić, a atomy i ładunek zgadzać.
Zostawienie H⁺ w końcowym równaniu reakcji w roztworze zasadowym.
Co to jest dysproporcjonowanie?
Przykład: Cl₂ + 2OH⁻ → Cl⁻ + ClO⁻ + H₂O.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Bilans jonowo-elektronowy, środowisko reakcji i kierunek redoks
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Po dodaniu równań połówkowych elektrony muszą się skrócić, a atomy i ładunek zgadzać.
- Równania połówkowe zapisujesz osobno: najpierw atomy inne niż O i H, potem tlen cząsteczkami H₂O, wodór jonami H⁺, na końcu ładunek elektronami.
- Dysproporcjonowanie: ten sam pierwiastek utlenia się i redukuje, np. Cl₂ + 2OH⁻ → Cl⁻ + ClO⁻ + H₂O (Cl: 0 → −I i +I).
- Synproporcjonowanie: dwa stopnie dają jeden pośredni, np. Fe + 2Fe³⁺ → 3Fe²⁺.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Ile elektronów przyjmuje MnO₄⁻ w środowisku kwasowym, przechodząc w Mn²⁺?
- A1
- B5
- C3
- D7
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 5 – Mn: +VII → +II, więc 5 elektronów.
Ile jonów Fe²⁺ utlenia jeden jon MnO₄⁻ (do Mn²⁺)?
- A5
- B1
- C8
- D2
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 5 – MnO₄⁻ przyjmuje 5e⁻, a Fe²⁺ oddaje po 1e⁻.
Czym bilansujesz atomy tlenu w równaniu połówkowym w środowisku kwasowym?
- Aelektronami
- Bcząsteczkami H₂O
- Cjonami H⁺
- Djonami OH⁻
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: cząsteczkami H₂O – Tlen uzgadniasz H₂O, wodór H⁺, a ładunek elektronami.
Jaki jest typowy produkt redukcji MnO₄⁻ w środowisku obojętnym?
- AMnO₂ (brunatny osad)
- BMn
- CMn²⁺
- DMnO₄²⁻
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: MnO₂ (brunatny osad) – Mn: +VII → +IV, 3 elektrony.
Jakiego produktu redukcji MnO₄⁻ spodziewasz się w silnie zasadowym roztworze?
- AMnO₄²⁻ (zielony)
- BMn²⁺
- CMnO₂
- DMn₂O₇
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: MnO₄²⁻ (zielony) – Mn: +VII → +VI, 1 elektron.
Co to jest dysproporcjonowanie?
- Arozpuszczenie w kwasie
- Bdwa różne stopnie dają jeden
- Crozpad atomu
- Dten sam pierwiastek utlenia się i redukuje
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ten sam pierwiastek utlenia się i redukuje – Przykład: Cl₂ + 2OH⁻ → Cl⁻ + ClO⁻ + H₂O.
Co ilustruje reakcja Fe + 2Fe³⁺ → 3Fe²⁺?
- Astrącanie
- Bsynproporcjonowanie
- Cdysproporcjonowanie
- Dzobojętnianie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: synproporcjonowanie – Dwa stopnie utlenienia (0 i +III) dają jeden pośredni (+II).
Dla ogniwa Zn | Zn²⁺ ‖ Cu²⁺ | Cu SEM wynosi?
- A−1,10 V
- B0,42 V
- C0,34 V
- D1,10 V
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1,10 V – SEM = 0,34 − (−0,76) = 1,10 V.
Cały dział „Redoks i elektrochemia”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.