ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Pozytywizm i realizmklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/lalka-stanislaw-wokulski-i-konflikt-wartosci/

Język polski · Pozytywizm i realizm · kl. 2

„Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości

Zobaczysz, dlaczego Wokulski jest romantykiem i pozytywistą jednocześnie i co z tego wynika dla jego losu.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Droga życia Wokulskiego

  • Pochodzi ze zubożałej szlachty. W młodości jest subiektem w winiarni Hopfera, nocami się uczy i dostaje się do Szkoły Przygotowawczej.
  • Bierze udział w powstaniu styczniowym i zostaje zesłany na Syberię, gdzie zajmuje się nauką.
  • Po powrocie żeni się ze starszą od siebie wdową Minclową i prowadzi jej sklep na Krakowskim Przedmieściu. Po jej śmierci jedzie na wojnę rosyjsko-turecką (1877–78) i zbija majątek na dostawach dla armii.
  • W teatrze zakochuje się w Izabeli Łęckiej, córce zubożałego arystokraty. Dla niej wchodzi do „wielkiego świata”.

2Dwie natury w jednym człowieku

romantykmiłość do Izabelipoświęcenieidealizmpozytywistapraca i handelnauka (Geist)filantropiaWokulskikonflikt wartości, finał: znika
Wokulski: romantyk (miłość, poświęcenie, idealizm) i pozytywista (praca, nauka, handel, filantropia).
  • Romantyk: miłość od pierwszego wejrzenia, idealizowanie Izabeli, gotowość do poświęceń. Po cichu kupuje kamienicę Łęckich i przepłaca, żeby pomóc jej ojcu.
  • Pozytywista: praca, handel, spółka do handlu ze Wschodem, zainteresowanie nauką (wynalazek Geista w Paryżu), pomoc ludziom: furmanowi Wysockiemu, Mariannie, pani Stawskiej.
  • Tak powstaje konflikt wartości: uczucie ciągnie go w jedną stronę, praca i nauka w drugą.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co czyni Wokulskiego romantykiem?

3Klęska i zniknięcie

  • W pociągu do Krakowa Wokulski słyszy, jak Izabela flirtuje ze Starskim po angielsku. Nie wiedzą, że on zna ten język. W Skierniewicach kładzie się na torach; ratuje go dróżnik Wysocki, brat furmana, któremu kiedyś pomógł.
  • Potem znika. Krążą plotki, a w Zasławiu ktoś wysadza ruiny zamku. Samobójstwo czy nowe życie, np. przy Geiście? Powieść nie rozstrzyga.
  • Postać pokazuje tragedię wybitnej jednostki w świecie, który nie ceni ani pracy, ani ideałów.
Zapamiętaj

Wokulski to romantyk i pozytywista w jednej osobie, rozdarty między miłością a pracą i nauką.

Uwaga na błąd

Ocenianie Wokulskiego tylko jako nieszczęśliwego kochanka albo tylko jako kupca. To naraz człowiek czynu, naukowiec-amator, filantrop i romantyk.

✎Ściąga: „Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wokulski to romantyk i pozytywista w jednej osobie, rozdarty między miłością a pracą i nauką.
  • Romantyk: miłość od pierwszego wejrzenia, idealizowanie Izabeli, gotowość do poświęceń. Po cichu kupuje kamienicę Łęckich i przepłaca, żeby pomóc jej ojcu.
  • Pozytywista: praca, handel, spółka do handlu ze Wschodem, zainteresowanie nauką (wynalazek Geista w Paryżu), pomoc ludziom: furmanowi Wysockiemu, Mariannie, pani Stawskiej.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak Wokulski zdobył majątek?

    1. AWygrał na loterii
    2. BOdziedziczył go po ojcu
    3. CZarobił na handlu zbożem z Anglią
    4. DNa dostawach dla armii podczas wojny rosyjsko-tureckiej (1877–78)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Na dostawach dla armii podczas wojny rosyjsko-tureckiej (1877–78) – Wcześniej miał tylko sklep odziedziczony po żonie, wdowie Minclowej.

  2. W jakim powstaniu walczył Wokulski?

    1. AW powstaniu kościuszkowskim
    2. BW Wiośnie Ludów na Węgrzech
    3. CW powstaniu listopadowym
    4. DW powstaniu styczniowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W powstaniu styczniowym – Za udział w powstaniu został zesłany na Syberię; na Węgrzech walczył Rzecki.

  3. Kim jest Izabela Łęcka?

    1. AArystokratką, córką zubożałego Tomasza Łęckiego, w której zakochuje się Wokulski
    2. BSiostrą Geista
    3. CWdową po Minclu
    4. DŻoną Rzeckiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Arystokratką, córką zubożałego Tomasza Łęckiego, w której zakochuje się Wokulski – Izabela nie odwzajemnia uczuć Wokulskiego.

  4. Co czyni Wokulskiego romantykiem?

    1. AMiłość od pierwszego wejrzenia, idealizacja ukochanej i poświęcenie
    2. BSpółka handlowa
    3. CPraca i handel
    4. DZainteresowanie wynalazkami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Miłość od pierwszego wejrzenia, idealizacja ukochanej i poświęcenie – Dla Izabeli zmienia całe życie, np. przepłaca za kamienicę Łęckich.

  5. Co czyni Wokulskiego pozytywistą?

    1. APoświęcenie dla Izabeli
    2. BPróba samobójcza
    3. CMarzenia o Napoleonie
    4. DPraca, nauka, handel i pomoc potrzebującym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Praca, nauka, handel i pomoc potrzebującym – Pomaga m.in. Wysockiemu, Mariannie i pani Stawskiej.

  6. Co dzieje się w Skierniewicach?

    1. AZrozpaczony Wokulski kładzie się na torach, a ratuje go dróżnik Wysocki
    2. BWokulski spotyka Geista
    3. CWokulski kupuje kamienicę
    4. DWokulski oświadcza się Izabeli
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Zrozpaczony Wokulski kładzie się na torach, a ratuje go dróżnik Wysocki – Wcześniej w pociągu usłyszał flirt Izabeli ze Starskim.

  7. Jak kończy się wątek Wokulskiego?

    1. AZostaje arystokratą
    2. BZnika, a powieść nie rozstrzyga jego losu
    3. CWyjeżdża na Syberię
    4. DŻeni się z Izabelą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Znika, a powieść nie rozstrzyga jego losu – Samobójstwo czy nowe życie – zakończenie jest otwarte.

  8. Czym jest konflikt wartości Wokulskiego?

    1. AKłótnią z Rzeckim
    2. BWalką z Rosją
    3. CSporem o sklep
    4. DZderzeniem miłości i idealizmu z pracą i nauką
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Zderzeniem miłości i idealizmu z pracą i nauką – Bohater łączy dwie sprzeczne natury.

Cały dział „Pozytywizm i realizm”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 2

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznaniaAdam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne balladyAdam Mickiewicz – „Oda do młodości”Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wierszeEuropejska poezja romantyczna – bohater byronicznyJuliusz Słowacki – „Testament mój”Cyprian Kamil Norwid – wybrane wierszeCyprian Norwid – „Fortepian Szopena”Juliusz Słowacki – „Kordian”„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło„Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja„Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm„Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa„Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzmDramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IVPozytywizm – program epoki i jego ideeRealizm i naturalizm w literaturzeBolesław Prus – „Lalka”: narracja i kompozycja„Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa„Lalka” – miasto, pieniądz i marzeniaHenryk Sienkiewicz – „Potop” (fragmenty)Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”„Zbrodnia i kara” – Sonia, Petersburg i powieść psychologicznaRealistyczna powieść europejska (do wyboru)Stylizacja językowa – archaizacja i dialektyzacjaWieloznaczność, frazeologia i poprawność językowaInterpretacja porównawcza – motyw i kontekstySamokształcenie i wypowiedź ustnaArgument, kontrargument i chwyty erystyczneNotatka syntetyzująca i wypracowanie: ćwiczenia na materiale klasy IILektury w klasie II: P, R i uzupełniające