1Skąd brać wiedzę
- Korzystaj z różnych źródeł: książek, słowników, encyklopedii, portali instytucji kultury i nauki. Sprawdzaj wiarygodność: kto jest autorem, kiedy tekst powstał, jaka instytucja za nim stoi i czy inne źródła mówią to samo.
- Informacje z internetu (także z czatów i forów) traktuj krytycznie: szukaj autora i daty, porównuj z innym źródłem.
- Bibliografia to uporządkowany spis wykorzystanych źródeł: autor, tytuł, wydawca, miejsce i rok wydania. Zawsze podawaj autorstwo cudzych myśli i cytatów.
- Streszczenie ani opracowanie nie zastąpi czytania utworu.
2Wypowiedź ustna krok po kroku
- 1. Przeczytaj uważnie pytanie i sformułuj tezę.
- 2. Dobierz przykłady z utworów (sceny, postacie, cytaty).
- 3. Dodaj kontekst, który wyjaśnia problem.
- 4. Ułóż plan: wstęp z tezą, rozwinięcie, wniosek.
- 5. Mów płynnie, poprawnie i w dobrym tempie, patrz na słuchaczy, a na pytania odpowiadaj rzeczowo.
Jak traktować informacje znalezione w internecie?
Popularność nie jest dowodem rzetelności.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Lektura uzupełniająca
- W każdej klasie wybierasz co najmniej jedną książkową lekturę uzupełniającą. Film ani fragment jej nie zastąpi.
Samokształcenie: rzetelne źródła, bibliografia, własna lektura. Wypowiedź ustna: teza, przykłady, kontekst, plan, odpowiedzi na pytania.
Poleganie wyłącznie na streszczeniach i ściągach albo przepisywanie z internetu bez podania źródła. Nie zastąpi to lektury, a cudzy tekst bez autora to plagiat.
✎Ściąga: Samokształcenie i wypowiedź ustna
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Samokształcenie: rzetelne źródła, bibliografia, własna lektura. Wypowiedź ustna: teza, przykłady, kontekst, plan, odpowiedzi na pytania.
- Bibliografia to uporządkowany spis wykorzystanych źródeł: autor, tytuł, wydawca, miejsce i rok wydania. Zawsze podawaj autorstwo cudzych myśli i cytatów.
- 1. Przeczytaj uważnie pytanie i sformułuj tezę.
- 2. Dobierz przykłady z utworów (sceny, postacie, cytaty).
- 3. Dodaj kontekst, który wyjaśnia problem.
- 4. Ułóż plan: wstęp z tezą, rozwinięcie, wniosek.
- 5. Mów płynnie, poprawnie i w dobrym tempie, patrz na słuchaczy, a na pytania odpowiadaj rzeczowo.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Po czym poznasz wiarygodne źródło?
- APo długości tekstu
- BPo liczbie obrazków
- CPo liczbie reklam
- DPo autorze, dacie, instytucji i zgodności z innymi źródłami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Po autorze, dacie, instytucji i zgodności z innymi źródłami – To podstawowe kryteria oceny wiarygodności.
Czym jest bibliografia?
- AUporządkowanym spisem wykorzystanych źródeł
- BPojedynczym cytatem
- CStreszczeniem lektury
- DSpisem treści książki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Uporządkowanym spisem wykorzystanych źródeł – Zawiera autora, tytuł, wydawcę, miejsce i rok wydania.
Dlaczego należy podawać autorstwo cudzych myśli?
- AZ przyzwyczajenia
- BŻeby tekst był dłuższy
- CŻeby nie przypisywać sobie cudzych tekstów
- DBo tak jest ładniej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Żeby nie przypisywać sobie cudzych tekstów – Przypisanie sobie cudzego tekstu to plagiat.
Jak traktować informacje znalezione w internecie?
- AKrytycznie: sprawdzić autora, datę i porównać z innym źródłem
- BJako zawsze prawdziwe
- CTylko wtedy, gdy mają dużo polubień
- DJako zawsze fałszywe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Krytycznie: sprawdzić autora, datę i porównać z innym źródłem – Popularność nie jest dowodem rzetelności.
Od czego zaczynasz przygotowanie wypowiedzi ustnej?
- AOd wypisania samych dat
- BOd nauki biografii autora na pamięć
- COd zrozumienia pytania i sformułowania tezy
- DOd recytacji wiersza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Od zrozumienia pytania i sformułowania tezy – Teza porządkuje całą wypowiedź.
Na co zwracać uwagę w wypowiedzi ustnej?
- ANa poprawność, tempo, intonację i kontakt ze słuchaczami
- BTylko na głośność
- CTylko na czas
- DTylko na treść
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Na poprawność, tempo, intonację i kontakt ze słuchaczami – To elementy dobrej wypowiedzi.
Ile lektur uzupełniających trzeba przeczytać w każdej klasie?
- ADokładnie pięć
- BŻadnej
- CCo najmniej jedną książkową
- DWystarczy obejrzeć film
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Co najmniej jedną książkową – Film lub fragment nie zastępuje książki.
Które elementy opisu książki należą do bibliografii?
- AAutor, tytuł, wydawca, miejsce i rok wydania
- BSam rok
- CSam tytuł
- DLiczba stron i cena
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Autor, tytuł, wydawca, miejsce i rok wydania – Tak opisuje się źródło.
Cały dział „Język i wypowiedź”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.