Czym różni się argument od przykładu?

Argument to powód za tezą, a przykład go ilustruje

Które zdanie jest informacją?

„Dziady cz. III powstały w 1832 r.”

„Ta scena jest przerażająca”

„Wokulski zasługuje na współczucie”

Które zdanie jest opinią?

„Wielka Improwizacja to najpiękniejszy monolog w polskiej literaturze”

„Zbrodnia i kara to powieść Dostojewskiego”

„Potop opisuje najazd szwedzki”

„Lalka ukazała się w 1890 r.”

Który chwyt to fałszywa alternatywa?

„Albo bunt jak u Konrada, albo bierność”

„Wszyscy arystokraci to nieroby”

„Nie słuchaj go, jest nieudacznikiem”

Czym perswazja różni się od manipulacji?

Perswazja jest jawna i oparta na argumentach, manipulacja działa podstępnie

Co robić w wypracowaniu z kontrargumentem?

Pominąć, żeby nie osłabiać tezy

Argument, kontrargument i chwyty erystyczne

ogarniam.edu.pl · Język polski · Język i wypowiedźklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/argument-kontrargument-i-chwyty-erystyczne/

Nauczysz się budować argument z kontrargumentem na lekturach klasy II i rozpoznawać chwyty, które psują dyskusję.

1Teza, argument, przykład

Teza to stanowisko, które uzasadniasz. Argument to powód, dla którego teza jest prawdziwa. Przykład (scena, cytat, fakt) ilustruje argument, ale go nie zastępuje.
Kontrargument to powód przeciw tezie. Uczciwa wypowiedź go uwzględnia i odpiera.

Teza, argumenty z przykładami, kontrargument i wniosek.

2Przykład na lekturach klasy II

Teza: Konrad z Dziadów cz. III nie jest wzorem bohatera. Argument: jego bunt zamienia się w pychę w Wielkiej Improwizacji. Kontrargument: działa z miłości do narodu. Odparcie: dobry cel nie usprawiedliwia bluźnierstwa.
Teza: teoria Raskolnikowa zawodzi. Argument: po zbrodni dręczą go lęk i izolacja. Kontrargument: wcześniej uważał, że ma prawo przekroczyć normy. Odparcie: skutki zbrodni pokazują, że ta teoria nie wytrzymuje starcia z sumieniem.

Sprawdź, czy rozumiesz

Czym jest kontrargument?

3Informacja czy opinia

Informacja da się sprawdzić (data, liczba, cytat). Opinia wyraża ocenę. Słowa wartościujące („fatalny”, „genialny”) zdradzają opinię.

4Perswazja i manipulacja

Perswazja to jawne przekonywanie argumentami. Manipulacja działa podstępnie. Typowe chwyty erystyczne:

Chwyt	Na czym polega	Przykład
Atak na osobę	krytykujesz mówiącego, a nie argument	„Nie słuchaj go, sam jest bankrutem”
Fałszywa alternatywa	podajesz tylko dwie opcje, choć są inne	„Albo bunt jak u Konrada, albo bierność”
Pochopne uogólnienie	z jednego przypadku robisz regułę	„Jeden arystokrata zbankrutował, więc wszyscy są nierobami”
Odwołanie do emocji	budzisz litość lub strach zamiast dawać dowód	„Pomyśl o biednych dzieciach”

Zapamiętaj

Teza, argument z przykładem, kontrargument z odparciem, wniosek. Informację można sprawdzić, opinia wyraża ocenę. Perswazja jest jawna, manipulacja ukryta.

Uwaga na błąd

Podanie przykładu bez wyjaśnienia, co on dowodzi. Dopiero uzasadnienie zamienia przykład w argument.

Sprawdź, czy rozumiesz

Na czym polega atak na osobę?

✎Ściąga: Argument, kontrargument i chwyty erystyczne

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Teza, argument z przykładem, kontrargument z odparciem, wniosek. Informację można sprawdzić, opinia wyraża ocenę. Perswazja jest jawna, manipulacja ukryta.
Teza to stanowisko, które uzasadniasz. Argument to powód, dla którego teza jest prawdziwa. Przykład (scena, cytat, fakt) ilustruje argument, ale go nie zastępuje.
Kontrargument to powód przeciw tezie. Uczciwa wypowiedź go uwzględnia i odpiera.
Informacja da się sprawdzić (data, liczba, cytat). Opinia wyraża ocenę. Słowa wartościujące („fatalny”, „genialny”) zdradzają opinię.
Perswazja to jawne przekonywanie argumentami. Manipulacja działa podstępnie. Typowe chwyty erystyczne:

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Czym jest kontrargument?
1. APrzykładem z lektury
2. BWnioskiem na końcu tekstu
3. CPowodem przeciwko tezie, który uczciwa wypowiedź uwzględnia i odpiera
4. DPowtórzeniem tezy innymi słowami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Powodem przeciwko tezie, który uczciwa wypowiedź uwzględnia i odpiera – Kontrargument pokazuje drugą stronę sporu.
Czym różni się argument od przykładu?
1. ANie ma różnicy
2. BArgument to powód za tezą, a przykład go ilustruje
3. CArgument to cytat
4. DPrzykład zastępuje argument
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Argument to powód za tezą, a przykład go ilustruje – Przykład bez uzasadnienia niczego nie dowodzi.
Które zdanie jest informacją?
1. A„Ta scena jest przerażająca”
2. B„Konrad jest fascynujący”
3. C„Wokulski zasługuje na współczucie”
4. D„Dziady cz. III powstały w 1832 r.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: „Dziady cz. III powstały w 1832 r.” – Datę da się sprawdzić, pozostałe to oceny.
Które zdanie jest opinią?
1. A„Zbrodnia i kara to powieść Dostojewskiego”
2. B„Wielka Improwizacja to najpiękniejszy monolog w polskiej literaturze”
3. C„Potop opisuje najazd szwedzki”
4. D„Lalka ukazała się w 1890 r.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: „Wielka Improwizacja to najpiękniejszy monolog w polskiej literaturze” – Słowo „najpiękniejszy” wyraża ocenę.
Na czym polega atak na osobę?
1. ANa uogólnieniu z jednego przypadku
2. BNa podaniu dwóch skrajnych możliwości
3. CNa krytykowaniu mówiącego zamiast jego argumentów
4. DNa odwołaniu do litości
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Na krytykowaniu mówiącego zamiast jego argumentów – „Nie słuchaj go, bo sam jest bankrutem” nie odpowiada na argument.
Który chwyt to fałszywa alternatywa?
1. A„Wszyscy arystokraci to nieroby”
2. B„Albo bunt jak u Konrada, albo bierność”
3. C„Nie słuchaj go, jest nieudacznikiem”
4. D„Pomyśl o cierpiących”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: „Albo bunt jak u Konrada, albo bierność” – Taki chwyt ukrywa inne możliwości, np. pokorę księdza Piotra.
Czym perswazja różni się od manipulacji?
1. APerswazja jest nieuczciwa
2. BTo to samo
3. CManipulacja jest jawna
4. DPerswazja jest jawna i oparta na argumentach, manipulacja działa podstępnie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Perswazja jest jawna i oparta na argumentach, manipulacja działa podstępnie – Manipulacja ukrywa cel lub używa chwytów.
Co robić w wypracowaniu z kontrargumentem?
1. AUwzględnić go i odeprzeć
2. BPowtórzyć kilkakrotnie
3. CPominąć, żeby nie osłabiać tezy
4. DZamienić w tezę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Uwzględnić go i odeprzeć – Uczciwa argumentacja pokazuje drugą stronę i odpowiada na nią.

Cały dział „Język i wypowiedź”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 2

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznania Adam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne ballady Adam Mickiewicz – „Oda do młodości”Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wiersze Europejska poezja romantyczna – bohater byroniczny Juliusz Słowacki – „Testament mój”Cyprian Kamil Norwid – wybrane wiersze Cyprian Norwid – „Fortepian Szopena”Juliusz Słowacki – „Kordian”„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło „Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja „Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm „Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa „Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzm Dramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IV Pozytywizm – program epoki i jego idee Realizm i naturalizm w literaturze Bolesław Prus – „Lalka”: narracja i kompozycja „Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości „Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa „Lalka” – miasto, pieniądz i marzenia Henryk Sienkiewicz – „Potop” (fragmenty)Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”„Zbrodnia i kara” – Sonia, Petersburg i powieść psychologiczna Realistyczna powieść europejska (do wyboru)Stylizacja językowa – archaizacja i dialektyzacja Wieloznaczność, frazeologia i poprawność językowa Interpretacja porównawcza – motyw i konteksty Samokształcenie i wypowiedź ustna Notatka syntetyzująca i wypracowanie: ćwiczenia na materiale klasy II Lektury w klasie II: P, R i uzupełniające