ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Pozytywizm i realizmklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/realistyczna-powiesc-europejska-do-wyboru/

Język polski · Pozytywizm i realizm · kl. 2 · zakres rozszerzony

Realistyczna powieść europejska (do wyboru)

Poznasz cztery powieści do wyboru na rozszerzeniu i zobaczysz, jak porównywać je z „Lalką”.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wybierasz jedną

  • Podstawa (R) wymaga przeczytania w całości jednej z czterech powieści. Pozostałe możesz znać jako kontekst.
Ojciec GoriotBalzac 1835Paryż, pieniądzKlub PickwickaDickens 1836humor, satyraMartwe duszeGogol 1842CziczikowPani BovaryFlaubert 1856bovaryzm
Cztery powieści do wyboru: autor, rok i główny temat.
PowieśćAutor, rokO czym jest
Ojciec GoriotBalzac, 1835pensjonat w Paryżu; ojciec oddaje majątek córkom i umiera samotnie; młody Rastignac uczy się, że rządzi pieniądz
Klub PickwickaDickens, 1836–37podróże poczciwego pana Pickwicka i przyjaciół; humor i satyra na angielskie obyczaje i sądy
Martwe duszeGogol, 1842Cziczikow skupuje „martwe dusze”, czyli zmarłych chłopów wciąż zapisanych w spisach; satyra na ziemian i urzędników
Pani BovaryFlaubert, 1856–57Emma, żona prowincjonalnego lekarza, marzy o życiu z romansów; długi i zdrady prowadzą ją do samobójstwa
  • Bovaryzm to ucieczka w marzenia i niezdolność pogodzenia się z rzeczywistością.

2Realizm a naturalizm

  • Te cztery powieści to realizm: typowi bohaterowie, rola pieniądza, dokładny opis środowiska. Flaubert słynie z obiektywnej, „bezosobowej” narracji.
  • Naturalizm (Zola) idzie dalej: los wyznaczają dziedziczność i środowisko. Porównując, sprawdź, czy bohater ma wybór, czy jest „zaprogramowany” przez biologię i otoczenie.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co skupuje Cziczikow w Martwych duszach?

3Jak porównać z „Lalką” krok po kroku

  • 1. Wybierz wspólny problem: pieniądz, awans, marzenia, miasto.
  • 2. Pokaż go w scenie z powieści europejskiej (np. Rastignac na cmentarzu wzywa Paryż do walki).
  • 3. Pokaż go w scenie z Lalki (np. Wokulski kupuje kamienicę Łęckich).
  • 4. Nazwij różnicę: Rastignac przyjmuje reguły świata, Wokulski nie umie się z nimi pogodzić; Emma i Wokulski przegrywają z własnymi marzeniami.
Zapamiętaj

Wystarczy jedna powieść, ale przeczytana w całości i znana dogłębnie.

Uwaga na błąd

Omawianie wszystkich czterech powieści po łebkach albo nazywanie ich naturalistycznymi. To powieści realistyczne; naturalizm to kolejny krok (Zola).

✎Ściąga: Realistyczna powieść europejska (do wyboru)

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wystarczy jedna powieść, ale przeczytana w całości i znana dogłębnie.
  • Bovaryzm to ucieczka w marzenia i niezdolność pogodzenia się z rzeczywistością.
  • Naturalizm (Zola) idzie dalej: los wyznaczają dziedziczność i środowisko. Porównując, sprawdź, czy bohater ma wybór, czy jest „zaprogramowany” przez biologię i otoczenie.
  • 1. Wybierz wspólny problem: pieniądz, awans, marzenia, miasto.
  • 2. Pokaż go w scenie z powieści europejskiej (np. Rastignac na cmentarzu wzywa Paryż do walki).
  • 3. Pokaż go w scenie z Lalki (np. Wokulski kupuje kamienicę Łęckich).
  • 4. Nazwij różnicę: Rastignac przyjmuje reguły świata, Wokulski nie umie się z nimi pogodzić; Emma i Wokulski przegrywają z własnymi marzeniami.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile powieści z listy musisz przeczytać w całości na R?

    1. ADwie
    2. BŻadnej
    3. CWszystkie cztery
    4. DJedną
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Jedną – Pozostałe mogą służyć jako kontekst.

  2. Kto napisał Ojca Goriota?

    1. AGogol
    2. BDickens
    3. CBalzac
    4. DFlaubert
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Balzac – Powieść ukazała się w 1835 r.

  3. Kim jest Rastignac?

    1. AŚledczym
    2. BMłodym prowincjuszem, który uczy się, że w Paryżu rządzi pieniądz
    3. CLichwiarzem
    4. DOjcem Goriotem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Młodym prowincjuszem, który uczy się, że w Paryżu rządzi pieniądz – Bohater podejmuje walkę o karierę w Paryżu.

  4. Co skupuje Cziczikow w Martwych duszach?

    1. AZboże
    2. BBroń
    3. CBiżuterię
    4. DZmarłych chłopów wciąż zapisanych w urzędowych spisach
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Zmarłych chłopów wciąż zapisanych w urzędowych spisach – To satyra na ziemian i urzędników.

  5. Czym jest bovaryzm?

    1. APogardą dla pieniędzy
    2. BUcieczką w marzenia i niezdolnością pogodzenia się z rzeczywistością
    3. CKultem pracy
    4. DZamiłowaniem do podróży
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Ucieczką w marzenia i niezdolnością pogodzenia się z rzeczywistością – Nazwa pochodzi od bohaterki Flauberta.

  6. Który z utworów jest przede wszystkim humorystyczną satyrą na angielskie obyczaje?

    1. AKlub Pickwicka
    2. BMartwe dusze
    3. CPani Bovary
    4. DOjciec Goriot
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Klub Pickwicka – Dickens pisze lekko i z humorem.

  7. Do jakiego nurtu należą te cztery powieści?

    1. ADo baroku
    2. BDo naturalizmu
    3. CDo realizmu
    4. DDo romantyzmu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Do realizmu – Naturalizm to późniejszy nurt, związany z Zolą.

  8. Co daje porównanie wybranej powieści z Lalką?

    1. AWykazanie wyższości jednej książki
    2. BPokazanie podobieństw i różnic w obrazie społeczeństwa i bohaterów
    3. CPominięcie analizy scen
    4. DZastąpienie lektury obowiązkowej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Pokazanie podobieństw i różnic w obrazie społeczeństwa i bohaterów – Porównanie ma wyjaśnić oba utwory.

Cały dział „Pozytywizm i realizm”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 2

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznaniaAdam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne balladyAdam Mickiewicz – „Oda do młodości”Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wierszeEuropejska poezja romantyczna – bohater byronicznyJuliusz Słowacki – „Testament mój”Cyprian Kamil Norwid – wybrane wierszeCyprian Norwid – „Fortepian Szopena”Juliusz Słowacki – „Kordian”„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło„Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja„Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm„Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa„Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzmDramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IVPozytywizm – program epoki i jego ideeRealizm i naturalizm w literaturzeBolesław Prus – „Lalka”: narracja i kompozycja„Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości„Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa„Lalka” – miasto, pieniądz i marzeniaHenryk Sienkiewicz – „Potop” (fragmenty)Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”„Zbrodnia i kara” – Sonia, Petersburg i powieść psychologicznaStylizacja językowa – archaizacja i dialektyzacjaWieloznaczność, frazeologia i poprawność językowaInterpretacja porównawcza – motyw i kontekstySamokształcenie i wypowiedź ustnaArgument, kontrargument i chwyty erystyczneNotatka syntetyzująca i wypracowanie: ćwiczenia na materiale klasy IILektury w klasie II: P, R i uzupełniające