ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Pozytywizm i realizmklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/jezyk-polski/lalka-rzecki-ochocki-i-obraz-spoleczenstwa/

Język polski · Pozytywizm i realizm · kl. 2

„Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa

Poznasz trzy pokolenia idealistów z „Lalki” i zobaczysz, jak Prus pokazał warstwy ówczesnej Warszawy.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Trzy pokolenia idealistów

  • Ignacy Rzecki – stary subiekt, romantyk polityczny. W młodości walczył na Węgrzech (1848–49), wierzy w Napoleonów i w to, że świat zmierza ku sprawiedliwości.
  • Stanisław Wokulski – romantyk i pozytywista w jednej osobie (osobny temat).
  • Julian Ochocki – młody kuzyn Izabeli, idealista nauki. Marzy o wynalezieniu machiny latającej.
  • Obok nich: Geist (wynalazca w Paryżu, pracuje nad metalem lżejszym od powietrza) i Szuman (lekarz i sceptyk, trzeźwo ocenia Wokulskiego).

2Warstwy społeczeństwa

arystokracjaŁęccy, Krzeszowski, Starskimieszczaństwo, kupcyWokulski, SzlangbauminteligencjaSzuman, Ochocki, Geistwykluczenibiedota z Powiśla, służba, bezrobotni
Warstwy społeczne w „Lalce”: arystokracja, mieszczaństwo i kupcy, inteligencja, wykluczeni.
  • Arystokracja (Tomasz i Izabela Łęccy, Starski, baron i baronowa Krzeszowscy) gardzi pracą i żyje ponad stan. Nie wszyscy są tacy sami: prezesowa Zasławska jest mądra, dobra i ceni Wokulskiego.
  • Mieszczaństwo i kupcy (Wokulski, Minclowie, Szlangbaumowie) to nowa siła związana z pieniądzem. Arystokracja nimi gardzi, choć potrzebuje ich pieniędzy.
  • Inteligencja (Szuman, Ochocki, studenci z kamienicy Łęckich) żyje z pracy umysłowej.
  • Żydzi (np. Szlangbaum, Szuman) pracują i dochodzą do pozycji, ale spotykają się z rosnącą niechęcią. Prus pokazuje narastający antysemityzm.
  • Biedota (Powiśle, rodzina Wysockich, Marianna) żyje w nędzy. Jej los kontrastuje z salonami.
Sprawdź, czy rozumiesz

Kim jest Julian Ochocki?

3Jak opisać postać krok po kroku

  • 1. Podaj pochodzenie i warstwę społeczną.
  • 2. Nazwij jej wartości i marzenia.
  • 3. Wskaż scenę, która je pokazuje.
  • 4. Oceń jej funkcję w obrazie społeczeństwa.
Zapamiętaj

Społeczeństwo Lalki: trzy pokolenia idealistów (Rzecki, Wokulski, Ochocki) i warstwy, w których o pozycji decydują urodzenie i pieniądz.

Uwaga na błąd

Sprowadzanie postaci do jednego przymiotnika (dobry Rzecki, zła Izabela) albo wrzucanie wszystkich Żydów i wszystkich arystokratów do jednej szuflady. Prus tworzy bohaterów złożonych.

✎Ściąga: „Lalka” – Rzecki, Ochocki i obraz społeczeństwa

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Społeczeństwo Lalki: trzy pokolenia idealistów (Rzecki, Wokulski, Ochocki) i warstwy, w których o pozycji decydują urodzenie i pieniądz.
  • Ignacy Rzecki – stary subiekt, romantyk polityczny. W młodości walczył na Węgrzech (1848–49), wierzy w Napoleonów i w to, że świat zmierza ku sprawiedliwości.
  • Stanisław Wokulski – romantyk i pozytywista w jednej osobie (osobny temat).
  • Julian Ochocki – młody kuzyn Izabeli, idealista nauki. Marzy o wynalezieniu machiny latającej.
  • Arystokracja (Tomasz i Izabela Łęccy, Starski, baron i baronowa Krzeszowscy) gardzi pracą i żyje ponad stan. Nie wszyscy są tacy sami: prezesowa Zasławska jest mądra, dobra i ceni Wokulskiego.
  • Mieszczaństwo i kupcy (Wokulski, Minclowie, Szlangbaumowie) to nowa siła związana z pieniądzem. Arystokracja nimi gardzi, choć potrzebuje ich pieniędzy.
  • Inteligencja (Szuman, Ochocki, studenci z kamienicy Łęckich) żyje z pracy umysłowej.
  • Żydzi (np. Szlangbaum, Szuman) pracują i dochodzą do pozycji, ale spotykają się z rosnącą niechęcią. Prus pokazuje narastający antysemityzm.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kim jest Ignacy Rzecki?

    1. AStarym subiektem, romantycznym idealistą i wielbicielem Napoleona
    2. BArystokratą
    3. CWynalazcą z Paryża
    4. DMłodym naukowcem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Starym subiektem, romantycznym idealistą i wielbicielem Napoleona – W młodości walczył na Węgrzech w czasie Wiosny Ludów.

  2. Kim jest Julian Ochocki?

    1. ALichwiarzem
    2. BStarym subiektem
    3. CMłodym kuzynem Izabeli, idealistą nauki
    4. DAdwokatem baronowej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Młodym kuzynem Izabeli, idealistą nauki – Marzy o machinie latającej.

  3. Które trzy postacie tworzą trzy pokolenia idealistów?

    1. AŁęcki, Starski, Krzeszowski
    2. BIzabela, Stawska, Marianna
    3. CSzuman, Szlangbaum, Mincel
    4. DRzecki, Wokulski, Ochocki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Rzecki, Wokulski, Ochocki – Każdy z nich marzy o czymś innym: polityce, miłości i pracy, nauce.

  4. Którą warstwę reprezentuje baron Krzeszowski?

    1. AInteligencję
    2. BMieszczaństwo
    3. CBiedotę
    4. DArystokrację
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Arystokrację – Arystokracja żyje ponad stan i gardzi pracą.

  5. Która arystokratka jest pokazana życzliwie i ceni Wokulskiego?

    1. APrezesowa Zasławska
    2. BWdowa Minclowa
    3. CIzabela Łęcka
    4. DBaronowa Krzeszowska
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Prezesowa Zasławska – Prus nie pokazuje wszystkich arystokratów jednakowo.

  6. Kim jest Szuman?

    1. AFurmanem
    2. BWynalazcą
    3. CKupcem z Moskwy
    4. DLekarzem i sceptykiem, przyjacielem Wokulskiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Lekarzem i sceptykiem, przyjacielem Wokulskiego – Reprezentuje inteligencję i trzeźwo ocenia Wokulskiego.

  7. Co Prus pokazuje na przykładzie Szlangbauma?

    1. AŻycie na Syberii
    2. BPracowitość kupca żydowskiego i narastającą wobec niego niechęć
    3. CNaukę w Paryżu
    4. DUpadek arystokracji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Pracowitość kupca żydowskiego i narastającą wobec niego niechęć – Powieść odnotowuje rosnący antysemityzm.

  8. Dlaczego nie należy mówić tylko „dobry Rzecki”, „zła Izabela”?

    1. ABo są to postacie poboczne
    2. BBo to nie ma znaczenia
    3. CBo nikt ich nie lubi
    4. DBo Prus tworzy bohaterów złożonych
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Bo Prus tworzy bohaterów złożonych – Izabela jest też ofiarą wychowania swojej sfery.

Cały dział „Pozytywizm i realizm”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 2

Romantyzm – nowa wizja człowieka i poznaniaAdam Mickiewicz – „Romantyczność” i inne balladyAdam Mickiewicz – „Oda do młodości”Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie” i inne wierszeEuropejska poezja romantyczna – bohater byronicznyJuliusz Słowacki – „Testament mój”Cyprian Kamil Norwid – wybrane wierszeCyprian Norwid – „Fortepian Szopena”Juliusz Słowacki – „Kordian”„Dziady” cz. III – dramat romantyczny: kompozycja i tło„Dziady” cz. III – Konrad i Wielka Improwizacja„Dziady” cz. III – ksiądz Piotr i mesjanizm„Dziady” cz. III – martyrologia i obraz społeczeństwa„Dziady” cz. III – Ustęp: obraz Rosji, wolność i despotyzmDramat romantyczny – „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IVPozytywizm – program epoki i jego ideeRealizm i naturalizm w literaturzeBolesław Prus – „Lalka”: narracja i kompozycja„Lalka” – Stanisław Wokulski i konflikt wartości„Lalka” – miasto, pieniądz i marzeniaHenryk Sienkiewicz – „Potop” (fragmenty)Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara”„Zbrodnia i kara” – Sonia, Petersburg i powieść psychologicznaRealistyczna powieść europejska (do wyboru)Stylizacja językowa – archaizacja i dialektyzacjaWieloznaczność, frazeologia i poprawność językowaInterpretacja porównawcza – motyw i kontekstySamokształcenie i wypowiedź ustnaArgument, kontrargument i chwyty erystyczneNotatka syntetyzująca i wypracowanie: ćwiczenia na materiale klasy IILektury w klasie II: P, R i uzupełniające