1Składniki pokarmowe
| składnik | do czego służy | gdzie go znajdziesz |
|---|---|---|
| białka | budują ciało (np. mięśnie) | mięso, ryby, jaja, nabiał, fasola, groch |
| węglowodany (cukry) | dają energię | pieczywo, kasze, makaron, ziemniaki |
| tłuszcze | dają energię, tworzą zapas | oleje, orzechy, ryby, masło |
| witaminy i sole mineralne | dbają o sprawne działanie organizmu | warzywa, owoce, mleko |
- Cukry proste są w słodyczach i słodzonych napojach. Dają energię szybko, ale na krótko.
- Zdrowsze są tłuszcze roślinne (olej rzepakowy, oliwa) i tłuszcz z ryb.
- Wapń (sól mineralna z mleka i serów) buduje kości i zęby.
- Woda jest potrzebna do życia, a błonnik (warzywa, pełnoziarniste pieczywo) pomaga w trawieniu.
Białka budują, węglowodany i tłuszcze dają energię, witaminy i sole mineralne pomagają organizmowi dobrze działać.
2Etykieta żywności
- Etykieta podaje wartość energetyczną (w kcal i kJ) oraz ilość tłuszczu, cukrów, białka i soli w 100 g produktu.
- Dwa produkty porównujemy w przeliczeniu na 100 g. Lepszy wybór ma zwykle mniej cukrów i soli.
- Przykład: jogurt naturalny ma ok. 4 g cukrów w 100 g, a jogurt owocowy słodzony – ok. 12 g.
- Dlaczego to ważne? Za dużo cukru sprzyja próchnicy zębów i nadwadze, a za dużo soli szkodzi sercu.
Porównywanie produktów bez sprawdzenia, czy dane dotyczą 100 g, czy całej porcji.
Który składnik pokarmowy przede wszystkim buduje ciało?
Białka są budulcem, np. mięśni.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Zdrowe nawyki
- Talerz Zdrowego Żywienia: połowa talerza to warzywa i owoce (więcej warzyw), ćwierć – produkty zbożowe pełnoziarniste, ćwierć – produkty białkowe.
- Jedz regularnie i zaczynaj dzień od śniadania.
- Pij wodę zamiast słodkich napojów.
- Dodawaj warzywa do każdego posiłku.
✎Ściąga: Co warto jeść? Składniki pokarmowe
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Białka budują, węglowodany i tłuszcze dają energię, witaminy i sole mineralne pomagają organizmowi dobrze działać.
- Cukry proste są w słodyczach i słodzonych napojach. Dają energię szybko, ale na krótko.
- Wapń (sól mineralna z mleka i serów) buduje kości i zęby.
- Woda jest potrzebna do życia, a błonnik (warzywa, pełnoziarniste pieczywo) pomaga w trawieniu.
- Talerz Zdrowego Żywienia: połowa talerza to warzywa i owoce (więcej warzyw), ćwierć – produkty zbożowe pełnoziarniste, ćwierć – produkty białkowe.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Który składnik pokarmowy przede wszystkim buduje ciało?
- Abłonnik
- Btłuszcz
- Cbiałko
- Dcukier
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: białko – Białka są budulcem, np. mięśni.
W której grupie są produkty bogate w białko?
- Aolej, masło, smalec
- Bogórek, sałata, rzodkiewka
- Ccukierki, lizaki, cola
- Dryby, jaja, fasola
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ryby, jaja, fasola – Białko znajdziemy w mięsie, rybach, jajach, nabiale i roślinach strączkowych.
Co dostarcza organizmowi głównie energii?
- Asól kuchenna
- Bherbata bez cukru
- Cwoda mineralna
- Dpieczywo, kasze i makaron
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: pieczywo, kasze i makaron – Produkty zbożowe zawierają dużo węglowodanów, które dają energię.
Który składnik z mleka buduje kości i zęby?
- Atłuszcz
- Bwapń
- Ccukier
- Dbłonnik
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wapń – Wapń to sól mineralna potrzebna kościom i zębom.
Jaka jest rola błonnika?
- Agasi pragnienie
- Bpomaga w trawieniu
- Cbuduje mięśnie
- Dtworzy zapas tłuszczu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: pomaga w trawieniu – Błonnik z warzyw i pełnych ziaren wspiera pracę jelit.
Płatki A mają 25 g cukrów w 100 g, a płatki B – 5 g cukrów w 100 g. Które warto wybrać częściej?
- Aobojętnie, cukier nie ma znaczenia
- Bpłatki B, bo mają mniej cukrów
- Cpłatki A, bo dają więcej energii
- Dpłatki A, bo są słodsze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: płatki B, bo mają mniej cukrów – Lepszy wybór zawiera mniej cukrów w 100 g.
Ile miejsca na Talerzu Zdrowego Żywienia zajmują warzywa i owoce?
- Acały talerz
- Bćwierć talerza
- Cpołowę talerza
- Djedną dziesiątą talerza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: połowę talerza – Połowa talerza to warzywa i owoce, przy czym warzyw powinno być więcej.
Co najlepiej pić, gdy chce Ci się pić?
- Anapój energetyczny
- Bsłodki sok z kartonu
- Cwodę
- Dsłodzony napój gazowany
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: wodę – Woda gasi pragnienie i nie zawiera cukru.
Cały dział „Człowiek w środowisku”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.