1Kierunki geograficzne
- Kierunki główne: północ (N), południe (S), wschód (E), zachód (W).
- Kierunki pośrednie leżą między głównymi: północny wschód (NE), południowy wschód (SE), południowy zachód (SW), północny zachód (NW).
- Wszystkie kierunki pokazuje róża wiatrów.
Mylenie skrótów E i W. E (ang. East) to wschód, a W (ang. West) to zachód.
2Wyznaczanie północy
- Kompas ma igłę magnetyczną, która ustawia się w kierunku północ–południe. Zabarwiony koniec igły wskazuje północ. Kompas trzymamy poziomo, z dala od metalu.
- Słońce: w Polsce w południe (zimą ok. godz. 12, latem ok. 13) Słońce jest na południu. Wtedy cienie są najkrótsze i wskazują północ.
- Gnomon to pionowy pręt wbity w ziemię. Najkrótszy cień gnomonu wyznacza linię północ–południe.
- Słońce wschodzi mniej więcej na wschodzie, a zachodzi na zachodzie.
- Nocą północ wskazuje Gwiazda Polarna. Znajdziemy ją, przedłużając ok. 5 razy tylną ścianę Wielkiego Wozu.
Co wskazuje zabarwiony koniec igły magnetycznej kompasu?
Igła ustawia się w kierunku północ–południe, a jej zabarwiony koniec wskazuje północ.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Orientowanie mapy
- Zorientować mapę to ułożyć ją tak, by jej północ wskazywała północ w terenie.
- Kładziemy kompas na mapie i obracamy mapę razem z kompasem, aż zabarwiony koniec igły wskaże górną krawędź mapy (jej północ).
- Można też dopasować mapę do obiektów w terenie, np. drogi.
4Zajęcia terenowe
- Dokumentacja terenowa: notatnik (data, miejsce, pogoda, obserwacje), zdjęcia i szkic terenu.
- Idziemy w grupie, słuchamy opiekuna i ubieramy się stosownie do pogody.
- Nie dotykamy nieznanych roślin, grzybów ani zwierząt. Po powrocie sprawdzamy, czy nie ma na nas kleszczy.
- W razie zagrożenia dzwonimy pod numer alarmowy 112.
Kierunki przeciwne: północ – południe, wschód – zachód, NE – SW, NW – SE.
Co znaczy zorientować mapę?
Zorientowana mapa ma kierunki zgodne z kierunkami w terenie.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Kierunki geograficzne i orientacja w terenie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Kierunki przeciwne: północ – południe, wschód – zachód, NE – SW, NW – SE.
- Kierunki główne: północ (N), południe (S), wschód (E), zachód (W).
- Kierunki pośrednie leżą między głównymi: północny wschód (NE), południowy wschód (SE), południowy zachód (SW), północny zachód (NW).
- Kompas ma igłę magnetyczną, która ustawia się w kierunku północ–południe. Zabarwiony koniec igły wskazuje północ. Kompas trzymamy poziomo, z dala od metalu.
- Słońce: w Polsce w południe (zimą ok. godz. 12, latem ok. 13) Słońce jest na południu. Wtedy cienie są najkrótsze i wskazują północ.
- Gnomon to pionowy pręt wbity w ziemię. Najkrótszy cień gnomonu wyznacza linię północ–południe.
- Zorientować mapę to ułożyć ją tak, by jej północ wskazywała północ w terenie.
- Dokumentacja terenowa: notatnik (data, miejsce, pogoda, obserwacje), zdjęcia i szkic terenu.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jak nazywa się kierunek pośredni między północą a wschodem?
- Apółnocny wschód (NE)
- Bpołudniowy zachód (SW)
- Cpołudniowy wschód (SE)
- Dpółnocny zachód (NW)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: północny wschód (NE) – Kierunek między N i E to NE – północny wschód.
Co oznacza skrót W na róży wiatrów?
- Apółnoc
- Bzachód
- Cwschód
- Dpołudnie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zachód – W pochodzi od angielskiego słowa West, czyli zachód.
Który kierunek jest przeciwny do południowego wschodu (SE)?
- Apółnocny zachód (NW)
- Bpółnocny wschód (NE)
- Cpołudniowy zachód (SW)
- Dzachód (W)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: północny zachód (NW) – Kierunki przeciwne leżą po dwóch stronach róży wiatrów: SE i NW.
Co wskazuje zabarwiony koniec igły magnetycznej kompasu?
- Awschód
- Bzachód
- Cpółnoc
- Dpołudnie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: północ – Igła ustawia się w kierunku północ–południe, a jej zabarwiony koniec wskazuje północ.
Jest słoneczny dzień w Polsce, około południa. Ania patrzy na swój cień. W którą stronę wskazuje cień?
- Ana zachód
- Bna północ
- Cna wschód
- Dna południe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: na północ – W południe Słońce jest na południu, więc cień pada na północ.
Czym jest gnomon?
- Apionowym prętem, którego cień wyznacza kierunki
- Brodzajem kompasu z dwiema igłami
- Cgwiazdą wskazującą nocą północ
- Dznakiem kierunków na mapie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: pionowym prętem, którego cień wyznacza kierunki – Najkrótszy cień gnomonu wyznacza linię północ–południe.
Co znaczy zorientować mapę?
- Aułożyć ją tak, by jej północ wskazywała północ w terenie
- Bnarysować na niej trasę wycieczki
- Czmierzyć na niej odległość linijką
- Dodczytać z niej nazwy miejscowości
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ułożyć ją tak, by jej północ wskazywała północ w terenie – Zorientowana mapa ma kierunki zgodne z kierunkami w terenie.
Co należy zrobić po powrocie z zajęć w lesie?
- Awypuścić złapane owady w domu
- Bwyrzucić notatnik z obserwacjami
- Czjeść zebrane nieznane owoce
- Dsprawdzić, czy nie ma na nas kleszczy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: sprawdzić, czy nie ma na nas kleszczy – Kleszcze mogą przenosić choroby, więc trzeba je szybko zauważyć.
Cały dział „Spotkania z przyrodą”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.