ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Przyroda · Planeta Ziemiaklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/przyroda/krainy-geograficzne-polski/

Przyroda · Planeta Ziemia · kl. 4

Krainy geograficzne Polski

Dowiesz się, czym jest kraina geograficzna i jak zmienia się krajobraz Polski od Bałtyku po góry.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co to jest kraina geograficzna

  • Kraina geograficzna to obszar o podobnym krajobrazie: podobnym ukształtowaniu terenu, wodach i roślinności.
  • Krainy Polski układają się w pasy biegnące z zachodu na wschód.
pobrzeżapojezierzanizinywyżynykotliny podkarpackiegóry (Sudety, Karpaty)Nwysokość rośnie ku południowi
Pasy krain geograficznych Polski od północy.
  • Na mapie krain granice zaznaczono liniami, a nazwy wpisano na obszarze krain. Barwy pokazują wysokość, jak na mapie hipsometrycznej.
Zapamiętaj

Pasy krain od północy: pobrzeża → pojezierza → niziny → wyżyny → kotliny podkarpackie → góry.

2Od morza do nizin

  • Pobrzeża leżą nad Bałtykiem. Są tu plaże, wydmy (wzgórza z piasku usypane przez wiatr) i mierzeje (wąskie pasy lądu oddzielające zatokę od morza).
  • Pojezierza mają wiele jezior i pagórków, które zostawił lądolód (więcej w klasie 5), np. Pojezierze Mazurskie i Pomorskie.
  • Niziny (Mazowiecka, Wielkopolska, Śląska) są płaskie. Przeważają tu pola uprawne.
Uwaga na błąd

„pojezierza leżą w górach”

Pojezierza leżą na północy Polski, między pobrzeżami a nizinami.

Sprawdź, czy rozumiesz

Która kolejność pasów krain od północy jest poprawna?

3Wyżyny i kotliny

  • Wyżyna Lubelska – żyzne lessy (drobne, żółtawe osady) i głębokie wąwozy.
  • Wyżyna Krakowsko-Częstochowska – białe wapienne skałki, jaskinie i zamki na skałach.
  • Wyżyna Śląska – kopalnie węgla, fabryki i wiele miast (przemysł).
  • Kotliny podkarpackie, np. Kotlina Sandomierska, to obniżenia między wyżynami a Karpatami.

4Góry

  • Sudety leżą na południowym zachodzie, ich najwyższy szczyt to Śnieżka (1603 m n.p.m.).
  • Karpaty leżą na południu. Należą do nich Beskidy, Bieszczady i Tatry z Rysami.
Sprawdź, czy rozumiesz

W której krainie są lessy i głębokie wąwozy?

✎Ściąga: Krainy geograficzne Polski

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Pasy krain od północy: pobrzeża → pojezierza → niziny → wyżyny → kotliny podkarpackie → góry.
  • Kraina geograficzna to obszar o podobnym krajobrazie: podobnym ukształtowaniu terenu, wodach i roślinności.
  • Pobrzeża leżą nad Bałtykiem. Są tu plaże, wydmy (wzgórza z piasku usypane przez wiatr) i mierzeje (wąskie pasy lądu oddzielające zatokę od morza).
  • Pojezierza mają wiele jezior i pagórków, które zostawił lądolód (więcej w klasie 5), np. Pojezierze Mazurskie i Pomorskie.
  • Niziny (Mazowiecka, Wielkopolska, Śląska) są płaskie. Przeważają tu pola uprawne.
  • Wyżyna Lubelska – żyzne lessy (drobne, żółtawe osady) i głębokie wąwozy.
  • Wyżyna Krakowsko-Częstochowska – białe wapienne skałki, jaskinie i zamki na skałach.
  • Wyżyna Śląska – kopalnie węgla, fabryki i wiele miast (przemysł).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który pas krain leży najbardziej na północ?

    1. Awyżyny
    2. Bpobrzeża
    3. Cniziny
    4. Dpojezierza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: pobrzeża – Pobrzeża leżą nad samym Bałtykiem.

  2. Z czego słynie Wyżyna Krakowsko-Częstochowska?

    1. Az licznych jezior
    2. Bz wapiennych skałek i jaskiń
    3. Cz wydm i mierzei
    4. Dz najwyższych szczytów Polski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: z wapiennych skałek i jaskiń – Na tej wyżynie są białe skałki z wapienia, jaskinie i zamki.

  3. W którym pasie krain leży Pojezierze Mazurskie?

    1. Aw pasie pojezierzy na północy
    2. Bw pasie kotlin
    3. Cw pasie gór na południu
    4. Dw pasie wyżyn
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: w pasie pojezierzy na północy – Pojezierza leżą na północy Polski, na południe od pobrzeży.

  4. Czym jest mierzeja?

    1. Agłęboką doliną wyżłobioną w lessie
    2. Bwąskim pasem lądu oddzielającym zatokę od morza
    3. Cwzgórzem z piasku usypanym przez wiatr
    4. Dobniżeniem terenu otoczonym górami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: wąskim pasem lądu oddzielającym zatokę od morza – Mierzeja to wąski pas lądu nad morzem.

  5. W której krainie są lessy i głębokie wąwozy?

    1. ANizina Mazowiecka
    2. BSudety
    3. CPobrzeże Gdańskie
    4. DWyżyna Lubelska
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Wyżyna Lubelska – Wąwozy łatwo powstają w miękkich lessach Wyżyny Lubelskiej.

  6. Do których gór należą Tatry?

    1. Ado Gór Świętokrzyskich
    2. Bdo Sudetów
    3. Cdo Gór Stołowych
    4. Ddo Karpat
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: do Karpat – Tatry to najwyższa część Karpat.

  7. Która kolejność pasów krain od północy jest poprawna?

    1. Apojezierza, pobrzeża, niziny, wyżyny, góry, kotliny
    2. Bpobrzeża, pojezierza, niziny, wyżyny, kotliny, góry
    3. Cpobrzeża, niziny, pojezierza, wyżyny, kotliny, góry
    4. Dpobrzeża, pojezierza, wyżyny, niziny, kotliny, góry
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: pobrzeża, pojezierza, niziny, wyżyny, kotliny, góry – Od morza idą kolejno: pobrzeża, pojezierza, niziny, wyżyny, kotliny i góry.

  8. Co to jest kraina geograficzna?

    1. Aobszar jednego parku narodowego
    2. Bobszar o podobnym krajobrazie
    3. Cobszar jednego województwa
    4. Dobszar wokół jednego miasta
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: obszar o podobnym krajobrazie – Krainę wyróżnia podobny krajobraz, a nie granice ustalone przez ludzi.

Cały dział „Planeta Ziemia”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Przyroda, klasa 4