1Czym jest krajobraz?
- Krajobraz to wygląd terenu, który widzimy wokół siebie.
| składnik krajobrazu | przykłady |
|---|---|
| ukształtowanie terenu | równiny, pagórki, doliny, góry |
| wody | rzeki, jeziora, stawy |
| roślinność | lasy, łąki, zarośla |
| zabudowa | domy, drogi, mosty |
- Składniki krajobrazu są ze sobą powiązane, np. nad rzeką rosną wierzby i olchy, a na żyznych równinach są pola.
2Krajobraz naturalny i kulturowy
- Krajobraz naturalny jest prawie niezmieniony przez człowieka, np. bagna nad Biebrzą, wysokie partie Tatr.
- Krajobraz kulturowy (przekształcony) został zmieniony przez człowieka, np. miasto, wieś z polami.
- W Polsce przeważa krajobraz kulturowy.
Krajobraz kulturowy powstał w wyniku działalności człowieka.
„park w mieście to krajobraz naturalny”
Park założył człowiek, więc należy do krajobrazu kulturowego.
Co to jest krajobraz?
Krajobraz to wygląd terenu ze wszystkimi jego składnikami.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Jak człowiek zmienia krajobraz?
- Droga lub autostrada dzieli lasy i pola.
- Osiedle powstaje w miejscu pól lub łąk.
- Zbiornik retencyjny to sztuczny zbiornik wody. Gromadzi wodę na czas suszy i zatrzymuje jej nadmiar podczas powodzi.
- Wycinka zamienia las w pole lub plac budowy.
- Park sprawia, że w mieście przybywa zieleni.
- Zmiany mogą pomagać ludziom, ale też szkodzić przyrodzie.
4Mapa w terenie i dokumentowanie zmian
- Na planie i mapie obiekty są zaznaczone znakami umownymi. Ich znaczenie wyjaśnia legenda.
- W terenie odszukujemy obiekty z mapy, np. kościół, rzekę, las. O skali i rodzajach map uczysz się w temacie „Plan i mapa”.
- Zmiany krajobrazu dokumentujemy, porównując stare zdjęcia lub pocztówki z obecnym wyglądem tego samego miejsca. Możemy też zapytać dziadków, jak dawniej wyglądała okolica.
Jak najlepiej udokumentować zmiany w krajobrazie okolicy?
Porównanie dawnych i nowych zdjęć pokazuje, co się zmieniło.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Krajobraz najbliższej okolicy
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Krajobraz kulturowy powstał w wyniku działalności człowieka.
- Krajobraz to wygląd terenu, który widzimy wokół siebie.
- Krajobraz naturalny jest prawie niezmieniony przez człowieka, np. bagna nad Biebrzą, wysokie partie Tatr.
- Krajobraz kulturowy (przekształcony) został zmieniony przez człowieka, np. miasto, wieś z polami.
- Droga lub autostrada dzieli lasy i pola.
- Osiedle powstaje w miejscu pól lub łąk.
- Zbiornik retencyjny to sztuczny zbiornik wody. Gromadzi wodę na czas suszy i zatrzymuje jej nadmiar podczas powodzi.
- Wycinka zamienia las w pole lub plac budowy.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Co to jest krajobraz?
- Awyłącznie lasy i łąki w okolicy
- Bwygląd terenu, który widzimy wokół siebie
- Cmapa okolicy narysowana w skali
- Dzdjęcie terenu zrobione z samolotu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wygląd terenu, który widzimy wokół siebie – Krajobraz to wygląd terenu ze wszystkimi jego składnikami.
Który zestaw zawiera wyłącznie elementy krajobrazu stworzone przez człowieka?
- Arzeka, las, droga
- Bpagórek, pole, jezioro
- Cdroga, most, osiedle
- Ddolina, most, łąka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: droga, most, osiedle – Rzeka, las, pagórek, jezioro i dolina powstały w przyrodzie.
Który przykład to krajobraz kulturowy?
- Awysokie partie Tatr
- Bbagna nad Biebrzą
- Cwieś z polami i sadami
- Ddziki brzeg górskiego potoku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: wieś z polami i sadami – Pola i sady założył człowiek, więc to krajobraz kulturowy.
Do czego służy zbiornik retencyjny?
- Aoczyszcza powietrze w mieście
- Bsłuży wyłącznie do kąpieli latem
- Cgromadzi wodę i chroni przed suszą i powodzią
- Dosusza okoliczne pola i łąki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: gromadzi wodę i chroni przed suszą i powodzią – Zbiornik retencyjny magazynuje wodę i zatrzymuje jej nadmiar.
Co wyjaśnia znaczenie znaków umownych na mapie?
- Alegenda
- Bróża wiatrów
- Ctytuł mapy
- Dskala
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: legenda – W legendzie znajdziemy objaśnienia wszystkich znaków.
Jak najlepiej udokumentować zmiany w krajobrazie okolicy?
- Azmierzyć temperaturę powietrza w parku
- Bporównać stare zdjęcia z obecnym wyglądem miejsca
- Cprzeczytać prognozę pogody na jutro
- Dnarysować krajobraz z pamięci w domu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: porównać stare zdjęcia z obecnym wyglądem miejsca – Porównanie dawnych i nowych zdjęć pokazuje, co się zmieniło.
W miejscu pola powstało osiedle domów. Co to za zmiana?
- Askutek działania dawnego lądolodu
- Bpowstanie krajobrazu naturalnego
- Czmiana krajobrazu spowodowana przez człowieka
- Dzmiana krajobrazu spowodowana przez rzekę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zmiana krajobrazu spowodowana przez człowieka – Osiedle zbudował człowiek, więc to przekształcenie krajobrazu.
Do jakiego krajobrazu należy park w centrum miasta?
- Abagiennego
- Bnaturalnego
- Cleśnego
- Dkulturowego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: kulturowego – Park założył człowiek, dlatego jest częścią krajobrazu kulturowego.
Cały dział „W terenie i najbliższym otoczeniu”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.