ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Liczby naturalne i całkowite – powtórzenie i rozszerzenieklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/matematyka/liczby-calkowite/

Matematyka · Liczby naturalne i całkowite – powtórzenie i rozszerzenie · kl. 5

Liczby całkowite

Poznasz liczby całkowite: liczby ujemne w praktyce, ich położenie na osi liczbowej oraz dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Liczby ujemne w praktyce

  • Liczby całkowite to liczby naturalne (0, 1, 2, …) i liczby do nich przeciwne: … −⁠3, −⁠2, −⁠1, 0, 1, 2, 3, …
  • Spotykasz je w temperaturach (−⁠7°C) i na koncie (−⁠50 zł to 50 zł długu). Zero nie jest ani dodatnie, ani ujemne.

2Liczby całkowite na osi liczbowej

  • Na osi liczby rosną w prawo: −⁠5 < −⁠2 < 0 < 3.
  • Liczby przeciwne, np. −⁠3 i 3, leżą po dwóch stronach zera w tej samej odległości od niego.
  • Odległość dwóch liczb na osi to różnica: większa minus mniejsza. Od −⁠3 do 5 jest 5 − (−⁠3) = 8 jednostek.
−5−4−3−2−1012345−235
Liczby całkowite na osi; odległość między −⁠2 i 3 wynosi 5

3Dodawanie i odejmowanie

  • −⁠7 + 4 = −⁠3, bo od −⁠7 przesuwasz się o 4 w prawo.
  • −⁠4 − 6 = −⁠10, bo od −⁠4 przesuwasz się o 6 w lewo.
Zapamiętaj

Odejmowanie liczby ujemnej zamieniasz na dodawanie liczby przeciwnej: 5 − (−⁠3) = 5 + 3 = 8.

Uwaga na błąd

5 − (−⁠3) liczone jako 5 − 3 = 2

Odjęcie liczby ujemnej to dodanie liczby przeciwnej, więc wynik to 8.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jaka jest odległość na osi liczbowej między −⁠3 i 5?

4Mnożenie i dzielenie

Zapamiętaj

Jednakowe znaki dają wynik dodatni, różne znaki – ujemny.

  • (−⁠3) · (−⁠4) = 12, (−⁠15) : (−⁠3) = 5, ale (−⁠3) · 4 = −⁠12.
  • Kolejność działań jest taka sama jak zawsze: (−⁠2) · 3 + 4 = −⁠6 + 4 = −⁠2.

5Przykład krok po kroku

  • Zadanie: Rano termometr pokazywał −⁠4°C. Do południa ociepliło się o 7°C, a do wieczora ochłodziło o 5°C. Ile stopni było wieczorem?
  • Dane: rano −⁠4°C, wzrost o 7°C, spadek o 5°C.
  • Południe: −⁠4 + 7 = 3, czyli 3°C.
  • Wieczór: 3 − 5 = −⁠2, czyli −⁠2°C.
  • Odpowiedź: wieczorem było −⁠2°C.
Sprawdź, czy rozumiesz

Która liczba jest najmniejsza?

✎Ściąga: Liczby całkowite

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Odejmowanie liczby ujemnej zamieniasz na dodawanie liczby przeciwnej: 5 − (−⁠3) = 5 + 3 = 8.
  • Jednakowe znaki dają wynik dodatni, różne znaki – ujemny.
  • Liczby całkowite to liczby naturalne (0, 1, 2, …) i liczby do nich przeciwne: … −⁠3, −⁠2, −⁠1, 0, 1, 2, 3, …
  • Liczby przeciwne, np. −⁠3 i 3, leżą po dwóch stronach zera w tej samej odległości od niego.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile to −⁠7 + 4?

    1. A11
    2. B3
    3. C−⁠11
    4. D−⁠3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: −⁠3 – Od −⁠7 przesuwasz się o 4 w prawo i dochodzisz do −⁠3.

  2. Ile to 5 − (−⁠3)?

    1. A−⁠2
    2. B2
    3. C8
    4. D−⁠8
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 8 – Odejmowanie liczby ujemnej to dodawanie: 5 + 3 = 8.

  3. Ile to −⁠3 · 4?

    1. A−⁠12
    2. B7
    3. C12
    4. D−⁠7
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: −⁠12 – Znaki są różne, więc wynik jest ujemny: −⁠12.

  4. Ile to (−⁠15) : (−⁠3)?

    1. A5
    2. B−⁠5
    3. C12
    4. D−⁠12
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 5 – Znaki są jednakowe, więc wynik jest dodatni: 5.

  5. Która liczba jest najmniejsza?

    1. A−⁠12
    2. B4
    3. C0
    4. D−⁠7
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: −⁠12 – Na osi liczbowej −⁠12 leży najbardziej po lewej stronie.

  6. Jaka jest odległość na osi liczbowej między −⁠3 i 5?

    1. A8
    2. B2
    3. C3
    4. D−⁠8
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 8 – Od −⁠3 do 0 są 3 jednostki, a od 0 do 5 – 5, razem 8.

  7. Która liczba jest przeciwna do −⁠3?

    1. A−⁠3
    2. B3
    3. C−⁠1 przez 3
    4. D1 przez 3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 3 – Liczba przeciwna leży po drugiej stronie zera w tej samej odległości od niego.

  8. Ile to (−⁠2) · 3 + 4?

    1. A−⁠10
    2. B−⁠14
    3. C2
    4. D−⁠2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: −⁠2 – Najpierw mnożenie: (−⁠2) · 3 = −⁠6, potem −⁠6 + 4 = −⁠2.

Cały dział „Liczby naturalne i całkowite – powtórzenie i rozszerzenie”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 5