ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Liczby naturalne i całkowite – powtórzenie i rozszerzenieklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/matematyka/podzielnosc-liczb/

Matematyka · Liczby naturalne i całkowite – powtórzenie i rozszerzenie · kl. 5

Podzielność liczb

Poznasz cechy podzielności liczb, liczby pierwsze i złożone oraz największy wspólny dzielnik i najmniejszą wspólną wielokrotność.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Dzielniki i wielokrotności

  • Dzielnik liczby dzieli ją bez reszty: dzielniki 18 to 1, 2, 3, 6, 9, 18.
  • Wielokrotności 4 to 4, 8, 12, 16, … (4 · 1, 4 · 2, …).

2Cechy podzielności

PrzezZasadaPrzykład
2ostatnia cyfra 0, 2, 4, 6 lub 8872
3suma cyfr dzieli się przez 3315 (3 + 1 + 5 = 9)
4liczba z dwóch ostatnich cyfr dzieli się przez 4872 (72 : 4 = 18)
5ostatnia cyfra 0 lub 5315
9suma cyfr dzieli się przez 9315
10ostatnia cyfra 0870
25końcówka 00, 25, 50 lub 751275
100końcówka 003400
Zapamiętaj

Liczba podzielna przez 9 dzieli się też przez 3, ale nie odwrotnie: 12 dzieli się przez 3, a przez 9 – nie.

Sprawdź, czy rozumiesz

Które liczby to wszystkie dzielniki liczby 18?

3Liczby pierwsze i złożone

  • Liczba pierwsza ma dokładnie dwa dzielniki: 1 i siebie, np. 2, 3, 5, 7, 11, 13.
  • Liczba złożona ma więcej niż dwa dzielniki, np. 4, 6, 8, 9.
  • Liczby 0 i 1 nie są ani pierwsze, ani złożone.
  • Rozkład na czynniki pierwsze to zapis liczby jako iloczynu liczb pierwszych.
60301551260 : 2 = 30230 : 2 = 15315 : 3 = 555 : 5 = 160 = 2 · 2 · 3 · 5dzielimy przez najmniejsząliczbę pierwszą, aż zostanie 1
Rozkład 60 na czynniki pierwsze „pod kreską”

4NWD i NWW – przykład krok po kroku

  • Szukamy NWD(12, 18) i NWW(12, 18).
  • Dzielniki 12: 1, 2, 3, 4, 6, 12. Dzielniki 18: 1, 2, 3, 6, 9, 18.
  • Wspólne dzielniki to 1, 2, 3, 6, więc NWD(12, 18) = 6.
  • Wielokrotności 18: 18, 36, 54, … Pierwsza, która dzieli się przez 12, to 36.
  • Odpowiedź: NWD(12, 18) = 6, NWW(12, 18) = 36.
Zapamiętaj

NWD – największy wspólny dzielnik, NWW – najmniejsza wspólna wielokrotność.

Uwaga na błąd

Mylenie NWD z NWW. NWD nie może być większy od mniejszej z liczb, a NWW nie może być mniejsza od większej z liczb.

Sprawdź, czy rozumiesz

Który zapis jest rozkładem liczby 60 na czynniki pierwsze?

✎Ściąga: Podzielność liczb

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Liczba podzielna przez 9 dzieli się też przez 3, ale nie odwrotnie: 12 dzieli się przez 3, a przez 9 – nie.
  • NWD – największy wspólny dzielnik, NWW – najmniejsza wspólna wielokrotność.
  • Dzielnik liczby dzieli ją bez reszty: dzielniki 18 to 1, 2, 3, 6, 9, 18.
  • Wielokrotności 4 to 4, 8, 12, 16, … (4 · 1, 4 · 2, …).
  • Liczba pierwsza ma dokładnie dwa dzielniki: 1 i siebie, np. 2, 3, 5, 7, 11, 13.
  • Liczba złożona ma więcej niż dwa dzielniki, np. 4, 6, 8, 9.
  • Rozkład na czynniki pierwsze to zapis liczby jako iloczynu liczb pierwszych.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Która liczba dzieli się przez 9?

    1. A143
    2. B150
    3. C315
    4. D274
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 315 – 3 + 1 + 5 = 9, więc 315 dzieli się przez 9.

  2. Która liczba dzieli się przez 4?

    1. A630
    2. B872
    3. C726
    4. D514
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 872 – Liczba 72 dzieli się przez 4, więc 872 też.

  3. Ile wynosi NWD(12, 18)?

    1. A3
    2. B6
    3. C2
    4. D36
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 6 – Największy wspólny dzielnik to 6, a 36 to NWW tych liczb.

  4. Ile wynosi NWW(4, 6)?

    1. A2
    2. B24
    3. C12
    4. D8
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 12 – Najmniejsza wspólna wielokrotność to 12, a 24 to tylko jedna ze wspólnych wielokrotności.

  5. Która liczba jest pierwsza?

    1. A11
    2. B15
    3. C1
    4. D9
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 11 – Liczba 11 ma tylko dwa dzielniki: 1 i 11.

  6. Który zapis jest rozkładem liczby 60 na czynniki pierwsze?

    1. A4 · 15
    2. B2 · 2 · 3 · 5
    3. C2 · 2 · 15
    4. D2 · 3 · 10
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 2 · 2 · 3 · 5 – W rozkładzie na czynniki pierwsze wszystkie czynniki muszą być liczbami pierwszymi.

  7. Które liczby to wszystkie dzielniki liczby 18?

    1. A1, 2, 3, 4, 6, 9, 18
    2. B1, 2, 3, 6, 9, 18
    3. C1, 2, 3, 9, 18
    4. D2, 3, 6, 9, 18
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 1, 2, 3, 6, 9, 18 – Dzielniki 18 to liczby, które dzielą 18 bez reszty; 4 do nich nie należy.

  8. Ile wynosi NWW(12, 18)?

    1. A216
    2. B72
    3. C36
    4. D6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 36 – Wielokrotności 18 to 18, 36, …, a 36 jako pierwsza dzieli się przez 12.

Cały dział „Liczby naturalne i całkowite – powtórzenie i rozszerzenie”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Ten sam temat w innych klasach i przedmiotach

Więcej: Matematyka, klasa 5