1Ułamek jako część całości
- Mianownik (pod kreską) mówi, na ile równych części dzielimy całość. Licznik (nad kreską) – ile tych części bierzemy.
- 3 przez 4 prostokąta to 3 z 4 równych części.
2Ułamek jako iloraz
a przez b = a : b – kreska ułamkowa zastępuje znak dzielenia. Mianownik b nie może być zerem.
- 3 jednakowe pizze dzielimy po równo na 4 osoby: każda dostaje 3 : 4 = 3 przez 4 pizzy.
- Każdą liczbę naturalną zapiszesz jako ułamek: 5 = 5 przez 1.
3Ułamki niewłaściwe i liczby mieszane
- Ułamek właściwy ma licznik mniejszy od mianownika, np. 3 przez 4 – to mniej niż 1.
- Ułamek niewłaściwy ma licznik większy od mianownika lub mu równy, np. 7 przez 3, 4 przez 4 – to co najmniej 1.
- Liczba mieszana ma część całkowitą i ułamek właściwy: 21 przez 3 = 2 + 1 przez 3.
Liczbę mieszaną zamieniasz na ułamek niewłaściwy tak: 21 przez 3 = 2 · 3 + 1 przez 3 = 7 przez 3.
Zamiana 21 przez 3 na 2 przez 3 albo 3 przez 3. Całości mnożysz przez mianownik i dodajesz licznik: 2 · 3 + 1 = 7, więc wynik to 7 przez 3.
Ania podzieliła 3 jednakowe pizze po równo między 4 osoby. Ile pizzy dostanie każda osoba?
Dzielimy 3 pizze na 4 równe części: 3 : 4 = 3 przez 4.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
4Przykład krok po kroku
- Zadanie: zamień 17 przez 5 na liczbę mieszaną.
- Dzielisz licznik przez mianownik: 17 : 5 = 3 r. 2.
- Wynik 3 to całości, reszta 2 to licznik, mianownik zostaje 5.
- Odpowiedź: 17 przez 5 = 32 przez 5.
- Sprawdzenie: 3 · 5 + 2 = 17.
5Ułamki na osi liczbowej
- Każdą jednostkę dzielisz na tyle równych części, ile wynosi mianownik. 21 przez 3 leży jedną kreskę za liczbą 2.
Co oznacza mianownik ułamka?
Mianownik to liczba pod kreską, np. w 3 przez 4 to 4.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Ułamek jako część całości i jako iloraz
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- a przez b = a : b – kreska ułamkowa zastępuje znak dzielenia. Mianownik b nie może być zerem.
- Liczbę mieszaną zamieniasz na ułamek niewłaściwy tak: 21 przez 3 = 2 · 3 + 1 przez 3 = 7 przez 3.
- Mianownik (pod kreską) mówi, na ile równych części dzielimy całość. Licznik (nad kreską) – ile tych części bierzemy.
- Ułamek właściwy ma licznik mniejszy od mianownika, np. 3 przez 4 – to mniej niż 1.
- Ułamek niewłaściwy ma licznik większy od mianownika lub mu równy, np. 7 przez 3, 4 przez 4 – to co najmniej 1.
- Liczba mieszana ma część całkowitą i ułamek właściwy: 21 przez 3 = 2 + 1 przez 3.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Co oznacza mianownik ułamka?
- ANa ile równych części podzielono całość
- BIle części bierzemy
- CIle wynosi całość
- DO ile części całość jest większa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Na ile równych części podzielono całość – Mianownik to liczba pod kreską, np. w 3 przez 4 to 4.
Które działanie odpowiada ułamkowi 3 przez 4?
- A4 : 3
- B4 − 3
- C3 : 4
- D3 · 4
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 3 : 4 – Ułamek a przez b to iloraz a : b.
Jak zapisać 7 przez 3 jako liczbę mieszaną?
- A11 przez 3
- B22 przez 3
- C31 przez 3
- D21 przez 3
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 21 przez 3 – 7 : 3 = 2 r. 1, więc 7 przez 3 = 21 przez 3.
Jak zapisać 21 przez 3 jako ułamek niewłaściwy?
- A7 przez 3
- B2 przez 3
- C5 przez 3
- D6 przez 3
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 7 przez 3 – 2 · 3 + 1 = 7, więc 21 przez 3 = 7 przez 3.
Który ułamek jest właściwy?
- A8 przez 5
- B7 przez 7
- C9 przez 4
- D5 przez 8
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 5 przez 8 – Ułamek właściwy ma licznik mniejszy od mianownika.
Jak zapisać 17 przez 5 jako liczbę mieszaną?
- A35 przez 2
- B52 przez 3
- C31 przez 5
- D32 przez 5
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 32 przez 5 – 17 : 5 = 3 r. 2, więc 17 przez 5 = 32 przez 5.
Ania podzieliła 3 jednakowe pizze po równo między 4 osoby. Ile pizzy dostanie każda osoba?
- A1 przez 4 pizzy
- B4 przez 3 pizzy
- C1 przez 3 pizzy
- D3 przez 4 pizzy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 3 przez 4 pizzy – Dzielimy 3 pizze na 4 równe części: 3 : 4 = 3 przez 4.
Między którą parą liczb leży na osi liczbowej 23 przez 4?
- AMiędzy 1 i 2
- BMiędzy 0 i 1
- CMiędzy 3 i 4
- DMiędzy 2 i 3
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Między 2 i 3 – 23 przez 4 to więcej niż 2, ale mniej niż 3.
Cały dział „Ułamki zwykłe”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.