ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Figury na płaszczyźnieklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/matematyka/proste-i-odcinki-prostopadle-i-rownolegle/

Matematyka · Figury na płaszczyźnie · kl. 4

Proste i odcinki prostopadłe i równoległe

Nauczysz się rozpoznawać proste i odcinki prostopadłe oraz równoległe i rysować je z ekierką.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Proste prostopadłe

  • Dwie proste są prostopadłe, gdy przecinają się pod kątem prostym, czyli 90°.
  • Zapis k ⊥ l czytamy: „prosta k jest prostopadła do prostej l”.
  • Kąt prosty na rysunku zaznaczamy małym kwadracikiem. Dwie prostopadłe tworzą 4 kąty proste.
  • Odcinki prostopadłe leżą na prostych prostopadłych, np. sąsiednie boki zeszytu.

2Proste równoległe

  • Dwie proste są równoległe, gdy nie przecinają się, choćbyśmy je przedłużali bez końca.
  • Zapis m ∥ n czytamy: „prosta m jest równoległa do prostej n”.
  • Odległość między prostymi równoległymi jest wszędzie taka sama, jak między szynami toru.
klproste prostopadłe: k ⊥ lmnta sama odległośćproste równoległe: m ∥ n
Proste prostopadłe (k ⊥ l) i proste równoległe (m ∥ n)
Zapamiętaj

Prostopadłe przecinają się pod kątem prostym (⊥). Równoległe nie przecinają się wcale (∥).

Sprawdź, czy rozumiesz

Jaka jest odległość między dwiema prostymi równoległymi?

3Rysowanie krok po kroku

  • Prosta prostopadła do k przez punkt A: przyłóż ekierkę jednym bokiem kąta prostego do prostej k.
  • Przesuń ekierkę wzdłuż k, aż drugi bok kąta prostego dotknie punktu A. Narysuj prostą wzdłuż tego boku.
  • Prosta równoległa do k przez punkt A: przyłóż ekierkę do prostej k, a do drugiego boku ekierki – linijkę.
  • Trzymaj linijkę i przesuwaj po niej ekierkę aż do punktu A. Narysuj prostą wzdłuż boku ekierki.
  • Na kartce w kratkę linie poziome są do siebie równoległe, a linie poziome i pionowe – prostopadłe.
Uwaga na błąd

Uznawanie prostych za równoległe „na oko”. Gdy się zbliżają, to po przedłużeniu gdzieś się przetną – nie są równoległe.

✎Ściąga: Proste i odcinki prostopadłe i równoległe

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Prostopadłe przecinają się pod kątem prostym (⊥). Równoległe nie przecinają się wcale (∥).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Pod jakim kątem przecinają się proste prostopadłe?

    1. A180°
    2. B45°
    3. C60°
    4. D90°
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 90° – Kąt prosty ma 90°.

  2. Które proste nigdy się nie przecinają?

    1. Aukośne
    2. Bprzecinające się
    3. Crównoległe
    4. Dprostopadłe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: równoległe – Proste równoległe nie mają punktu wspólnego.

  3. Proste, które przecinają się pod kątem prostym, to proste

    1. Askośne
    2. Brównoległe
    3. Cpółproste
    4. Dprostopadłe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: prostopadłe – Kąt prosty przy przecięciu oznacza prostopadłość.

  4. Dwie poziome linie kratek na kartce w kratkę są

    1. Aprostopadłe
    2. Bprzecinające się
    3. Cnachylone
    4. Drównoległe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: równoległe – Dwie linie poziome nie przecinają się, więc są równoległe.

  5. Czym rysujemy proste prostopadłe?

    1. Acyrklem
    2. Bekierką
    3. Ckątomierzem
    4. Dlinijką bez ekierki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ekierką – Ekierka ma kąt prosty, więc pozwala narysować prostopadłe.

  6. Ile kątów prostych powstaje, gdy przecinają się dwie proste prostopadłe?

    1. Atrzy
    2. Bcztery
    3. Cdwa
    4. Djeden
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: cztery – Dwie prostopadłe tworzą cztery kąty proste.

  7. Jaka jest odległość między dwiema prostymi równoległymi?

    1. Acoraz mniejsza
    2. Bcoraz większa
    3. Crówna zero
    4. Dwszędzie taka sama
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wszędzie taka sama – Proste równoległe są wszędzie tak samo oddalone.

  8. Jak narysować prostą równoległą do danej prostej?

    1. Aprzesuwać ekierkę po linijce
    2. Bodręcznie, bez przyborów
    3. Codmierzyć kątomierzem 90°
    4. Dcyrklem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: przesuwać ekierkę po linijce – Ekierkę przesuwa się po linijce, cały czas przylegając do niej.

Cały dział „Figury na płaszczyźnie”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 4