ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Ułamki zwykłeklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/matematyka/ulamek-jako-czesc-calosci/

Matematyka · Ułamki zwykłe · kl. 4

Ułamek jako część całości

Dowiesz się, czym jest ułamek zwykły, i nauczysz się zapisywać części całości.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co to jest ułamek

  • Ułamek zwykły zapisujemy jako a przez b. Liczba na górze (a) to licznik, a liczba na dole (b) to mianownik.
  • Mianownik mówi, na ile równych części podzielono całość, a licznik – ile tych części bierzemy.
  • 3 przez 8 prostokąta to 3 z 8 równych części.
3 z 8 równych części to trzy ósme figury
Prostokąt podzielony na 8 równych części – 3 z nich to trzy ósme figury
Zapamiętaj

Mianownik – na ile równych części dzielimy całość. Licznik – ile tych części bierzemy.

2Część zbioru krok po kroku

  • 2 przez 5 zbioru to 2 z 5 elementów, np. 2 jabłka z 5.
  • Ile to 3 przez 4 z 20 zł?
  • Krok 1 – jedna część: 1 przez 4 z 20 zł to 20 : 4 = 5 zł.
  • Krok 2 – trzy części: 3 · 5 zł = 15 zł.
  • Odpowiedź: 3 przez 4 z 20 zł to 15 zł.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co to jest ułamek zwykły?

3Ułamki właściwe, niewłaściwe i liczby mieszane

  • Ułamek właściwy ma licznik mniejszy od mianownika i jest mniejszy od 1, np. 3 przez 4.
  • Ułamek niewłaściwy ma licznik równy mianownikowi lub większy i jest równy co najmniej 1, np. 4 przez 4 = 1, 7 przez 4.
  • Liczba mieszana to całości i ułamek właściwy, np. 13 przez 4 (czytaj: jeden i trzy czwarte).
  • Zamiana: 7 przez 4 = 13 przez 4, bo 7 : 4 = 1 r. 3 – jedna całość i 3 czwarte.
rodzajprzykład
ułamek właściwy (mniejszy od 1)3 przez 4
ułamek niewłaściwy (co najmniej 1)7 przez 4
liczba mieszana13 przez 4

4Na osi liczbowej

  • Każdą jednostkę dzielisz na tyle równych części, ile wynosi mianownik. Dla czwartych – na 4 kratki.
  • 3 przez 4 to 3 kratki od zera, a 13 przez 4 to 1 cała jednostka i jeszcze 3 kratki.
012334341
Trzy czwarte i jeden i trzy czwarte na osi liczbowej podzielonej na ćwiartki
Uwaga na błąd

Dzielenie całości na nierówne kawałki. 1 przez 4 pizzy to jeden z 4 równych kawałków, a nie dowolny z czterech.

Uwaga na błąd

Zamiana licznika z mianownikiem – w ułamku 3 przez 4 licznik to 3, a mianownik to 4.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co mówi mianownik ułamka?

✎Ściąga: Ułamek jako część całości

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Mianownik – na ile równych części dzielimy całość. Licznik – ile tych części bierzemy.
  • Ułamek zwykły zapisujemy jako a przez b. Liczba na górze (a) to licznik, a liczba na dole (b) to mianownik.
  • Liczba mieszana to całości i ułamek właściwy, np. 13 przez 4 (czytaj: jeden i trzy czwarte).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co to jest ułamek zwykły?

    1. Asuma dwóch liczb
    2. Bwynik mnożenia dwóch liczb
    3. Czapis części całości, np. 3 przez 4
    4. Dróżnica dwóch liczb
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: zapis części całości, np. 3 przez 4 – Ułamek pokazuje część całości.

  2. Co mówi mianownik ułamka?

    1. Ana ile równych części podzielono całość
    2. Bile cukierków zostaje
    3. Cile wynosi całość
    4. Dile części bierzemy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: na ile równych części podzielono całość – Mianownik to liczba na dole ułamka.

  3. Co mówi licznik ułamka?

    1. Aile części bierzemy
    2. Bjak duża jest całość
    3. Cile wynosi różnica
    4. Dna ile części podzielono całość
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ile części bierzemy – Licznik to liczba na górze ułamka.

  4. Ułamek 3 przez 8 koła to

    1. A3 z 8 równych części
    2. B3 całe koła
    3. C8 z 3 równych części
    4. D8 całości
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 3 z 8 równych części – Licznik mówi, ile części bierzemy, a mianownik na ile podzielono całość.

  5. 1 przez 4 z 20 cukierków to

    1. A5 cukierków
    2. B20 cukierków
    3. C4 cukierki
    4. D24 cukierki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 5 cukierków – 20 : 4 = 5, więc to 5 cukierków.

  6. Który ułamek jest właściwy?

    1. A4 przez 4
    2. B9 przez 4
    3. C3 przez 4
    4. D5 przez 4
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 3 przez 4 – Ułamek właściwy ma licznik mniejszy od mianownika.

  7. Który ułamek jest niewłaściwy?

    1. A1 przez 4
    2. B3 przez 4
    3. C5 przez 4
    4. D2 przez 5
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 5 przez 4 – Ułamek niewłaściwy jest równy co najmniej 1, czyli ma licznik większy lub równy mianownikowi.

  8. Czym jest liczba mieszana?

    1. Aliczbą całkowitą i ułamkiem właściwym, np. 13 przez 4
    2. Bsumą dwóch liczb całkowitych
    3. Cułamkiem równym 1
    4. Dułamkiem mniejszym od 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: liczbą całkowitą i ułamkiem właściwym, np. 13 przez 4 – Liczba mieszana łączy całości i część ułamkową.

Cały dział „Ułamki zwykłe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 4