ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Ułamki zwykłeklasa 4 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/4/matematyka/skracanie-i-rozszerzanie-ulamkow/

Matematyka · Ułamki zwykłe · kl. 4

Skracanie i rozszerzanie ułamków

Nauczysz się skracać i rozszerzać ułamki, czyli zapisywać ten sam ułamek na różne sposoby.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Ułamki równe

  • Ten sam ułamek można zapisać na wiele sposobów: 1 przez 2 = 2 przez 4 = 5 przez 10.
  • Pół pizzy to tyle samo co 4 przez 8 pizzy – zmienia się tylko wielkość kawałków.

2Rozszerzanie

  • Rozszerzanie ułamka to mnożenie licznika i mianownika przez tę samą liczbę (różną od zera).
  • Przykład: 1 przez 2 = 1 · 3 przez 2 · 3 = 3 przez 6.
Sprawdź, czy rozumiesz

Na czym polega rozszerzanie ułamka?

3Skracanie

  • Skracanie ułamka to dzielenie licznika i mianownika przez tę samą liczbę (większą od 1).
  • Przykład: 6 przez 8 = 3 przez 4, bo 6 : 2 = 3 i 8 : 2 = 4.
  • Ułamek nieskracalny to ułamek, którego nie da się już skrócić, np. 3 przez 4.
Zapamiętaj

Rozszerzanie i skracanie nie zmieniają wartości ułamka – zmieniają tylko jego zapis.

4Przykład krok po kroku

  • Skróć ułamek 12 przez 16 tak, aby był nieskracalny.
  • Krok 1: 12 i 16 dzielą się przez 2: 12 przez 16 = 6 przez 8.
  • Krok 2: 6 i 8 też dzielą się przez 2: 6 przez 8 = 3 przez 4.
  • Krok 3: 3 i 4 nie mają wspólnego dzielnika większego od 1 – koniec.
  • Odpowiedź: 12 przez 16 = 3 przez 4. Szybciej: od razu podziel przez 4.
Uwaga na błąd

Dzielenie tylko licznika albo tylko mianownika, np. 6 przez 8 = 3 przez 8. Dziel obie liczby przez tę samą liczbę.

Uwaga na błąd

„Skracanie” przez odejmowanie: 6 przez 8 = 4 przez 6. Odejmowanie zmienia wartość ułamka – wolno tylko dzielić.

Sprawdź, czy rozumiesz

Na czym polega skracanie ułamka?

✎Ściąga: Skracanie i rozszerzanie ułamków

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Rozszerzanie i skracanie nie zmieniają wartości ułamka – zmieniają tylko jego zapis.
  • Rozszerzanie ułamka to mnożenie licznika i mianownika przez tę samą liczbę (różną od zera).
  • Skracanie ułamka to dzielenie licznika i mianownika przez tę samą liczbę (większą od 1).
  • Ułamek nieskracalny to ułamek, którego nie da się już skrócić, np. 3 przez 4.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co to są ułamki równe?

    1. Aułamki o tym samym liczniku
    2. Bułamki o tym samym mianowniku
    3. Cułamki mniejsze od 1
    4. Dułamki o tej samej wartości, np. 1 przez 2 i 2 przez 4
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ułamki o tej samej wartości, np. 1 przez 2 i 2 przez 4 – Ułamki równe mają tę samą wartość, choć mogą być zapisane inaczej.

  2. Na czym polega rozszerzanie ułamka?

    1. Ana dzieleniu licznika i mianownika
    2. Bna mnożeniu licznika i mianownika przez tę samą liczbę
    3. Cna odejmowaniu od mianownika 1
    4. Dna dodawaniu do licznika 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: na mnożeniu licznika i mianownika przez tę samą liczbę – Rozszerzamy, mnożąc obie liczby przez tę samą liczbę różną od zera.

  3. Na czym polega skracanie ułamka?

    1. Ana dodawaniu mianowników
    2. Bna mnożeniu licznika i mianownika
    3. Cna zamianie licznika na 1
    4. Dna dzieleniu licznika i mianownika przez tę samą liczbę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: na dzieleniu licznika i mianownika przez tę samą liczbę – Skracamy, dzieląc obie liczby przez tę samą liczbę różną od zera.

  4. Który ułamek jest równy 1 przez 2?

    1. A3 przez 6
    2. B5 przez 8
    3. C2 przez 3
    4. D1 przez 3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 3 przez 6 – 1 przez 2 = 1 · 3 przez 2 · 3 = 3 przez 6.

  5. Rozszerz ułamek 2 przez 3 przez 4. Wynik to

    1. A8 przez 7
    2. B6 przez 9
    3. C2 przez 12
    4. D8 przez 12
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 8 przez 12 – 2 · 4 = 8 i 3 · 4 = 12, więc 2 przez 3 = 8 przez 12.

  6. Skróć ułamek 6 przez 8 przez 2. Wynik to

    1. A2 przez 4
    2. B3 przez 4
    3. C6 przez 4
    4. D3 przez 8
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 3 przez 4 – 6 : 2 = 3 i 8 : 2 = 4, więc 6 przez 8 = 3 przez 4.

  7. Który ułamek jest nieskracalny?

    1. A4 przez 8
    2. B6 przez 9
    3. C5 przez 10
    4. D3 przez 4
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 3 przez 4 – Ułamek 3 przez 4 nie ma wspólnego dzielnika licznika i mianownika.

  8. Skróć ułamek 4 przez 12 przez 4. Wynik to

    1. A1 przez 3
    2. B2 przez 6
    3. C4 przez 3
    4. D1 przez 4
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 1 przez 3 – 4 : 4 = 1 i 12 : 4 = 3, więc 4 przez 12 = 1 przez 3.

Cały dział „Ułamki zwykłe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 4