1Trzy poziomy
- Różnorodność genetyczna – zmienność alleli w populacji (im większa, tym łatwiej populacji dostosować się do zmian).
- Różnorodność gatunkowa – liczba gatunków i udział każdego z nich.
- Różnorodność ekosystemowa – rozmaitość ekosystemów (las, torfowisko, rzeka, rafa).
„Im więcej osobników, tym większa różnorodność”
Dziesięć tysięcy osobników jednego gatunku to mała różnorodność gatunkowa; liczy się liczba i udział gatunków.
Bogactwo gatunkowe (ile gatunków) to nie liczebność osobników.
2Co kształtuje różnorodność
- Klimat (temperatura, opady) i rzeźba terenu (wysokość, wyspy, izolacja) wpływają na to, ile gatunków może żyć w danym miejscu.
- Bogactwo gatunków zwykle rośnie ku równikowi (ciepło, dużo wody i światła, stabilny klimat). Wyjątkowo bogate są lasy równikowe i rafy koralowe.
- Wyspy i izolowane góry mają mniej gatunków, ale często własne, unikatowe (więcej o endemitach w klasie IV).
Które środowiska słyną z wyjątkowej różnorodności?
To jedne z najbogatszych w gatunki ekosystemów Ziemi.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Biomy
| Biom | Klimat | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Tundra | bardzo zimny, krótkie lato | mchy, porosty, niskie krzewinki; wieloletnia zmarzlina |
| Tajga | chłodny, długa zima | lasy iglaste |
| Las strefy umiarkowanej | umiarkowany, wyraźne pory roku | drzewa liściaste zrzucające liście |
| Step | umiarkowany, suchy | trawy |
| Sawanna | ciepły, pora sucha i deszczowa | trawy z pojedynczymi drzewami, duże kopytne |
| Pustynia | bardzo mało opadów | kserofity, zwierzęta nocne |
| Las równikowy | gorący, bardzo wilgotny | najwięcej gatunków, wielopiętrowy |
- Zasada: rozmieszczenie biomów odpowiada klimatowi – od równika ku biegunom przechodzimy od lasu równikowego przez sawannę i pustynie strefy zwrotnikowej, dalej step lub las strefy umiarkowanej (zależnie od opadów) i tajgę aż do tundry (podobnie w górach – od dołu ku szczytom).
✎Ściąga: Poziomy różnorodności i biomy
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Bogactwo gatunkowe (ile gatunków) to nie liczebność osobników.
- Różnorodność genetyczna – zmienność alleli w populacji (im większa, tym łatwiej populacji dostosować się do zmian).
- Różnorodność gatunkowa – liczba gatunków i udział każdego z nich.
- Różnorodność ekosystemowa – rozmaitość ekosystemów (las, torfowisko, rzeka, rafa).
- Klimat (temperatura, opady) i rzeźba terenu (wysokość, wyspy, izolacja) wpływają na to, ile gatunków może żyć w danym miejscu.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Różnorodność genetyczna dotyczy:
- ARozmaitości ekosystemów
- BLiczby osobników
- CZmienności alleli w populacji
- DLiczby gatunków
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Zmienności alleli w populacji – To zróżnicowanie genów w obrębie gatunku.
Co opisuje różnorodność ekosystemowa?
- AWielkość populacji
- BRozmaitość ekosystemów na danym obszarze
- CLiczbę alleli
- DLiczbę chromosomów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Rozmaitość ekosystemów na danym obszarze – Dotyczy różnych typów środowisk.
Która z poniższych informacji NIE mówi nic o różnorodności gatunkowej?
- ALiczba osobników jednego gatunku
- BWskaźnik różnorodności gatunkowej
- CLiczba gatunków na obszarze
- DUdział poszczególnych gatunków w zbiorowisku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Liczba osobników jednego gatunku – Liczebność jednego gatunku nie informuje, ile jest gatunków ani jaki jest ich udział.
Gdzie bogactwo gatunkowe jest zwykle największe?
- AW pobliżu równika
- BNa biegunach
- CW tundrze
- DNa pustyni
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: W pobliżu równika – Ciepło i wilgoć sprzyjają dużej liczbie gatunków.
Które środowiska słyną z wyjątkowej różnorodności?
- ALasy równikowe i rafy koralowe
- BPola uprawne
- CZbiorniki sztuczne
- DPustynie i tundra
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Lasy równikowe i rafy koralowe – To jedne z najbogatszych w gatunki ekosystemów Ziemi.
Opis: klimat zimny, krótkie lato, mchy i porosty, brak drzew. Jaki to biom?
- ASawanna
- BTajga
- CTundra
- DStep
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Tundra – Cechy typowe dla tundry.
Który biom ma klimat gorący i bardzo wilgotny?
- ATundra
- BPustynia
- CStep
- DLas równikowy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Las równikowy – Duże opady i temperatura sprzyjają bujnej roślinności.
Jak rozmieszczenie biomów wiąże się z klimatem?
- ABiomy nie zależą od klimatu
- BZależą wyłącznie od gleby
- CBiomy odpowiadają temperaturze i opadom
- DZależą od liczby ludzi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Biomy odpowiadają temperaturze i opadom – Klimat decyduje o możliwej roślinności i tym samym o biomie.
Cały dział „Różnorodność i ochrona”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.