1Próba biuretowa
- Odczynniki: NaOH i CuSO₄ (powstaje świeży Cu(OH)₂ w środowisku zasadowym).
- Obserwacja: fioletowe zabarwienie. Daje je peptyd z co najmniej dwoma wiązaniami peptydowymi, czyli od tripeptydów w górę. Aminokwasy i dipeptydy próby nie dają.
- Zabarwienie pochodzi od kompleksu jonów Cu²⁺ z wiązaniami peptydowymi.
2Próba ksantoproteinowa
- Odczynnik: stężony HNO₃ (ostrożnie, żrący!).
- Obserwacja: żółte zabarwienie, które po dodaniu zasady (np. NaOH) przechodzi w pomarańczowe.
- Daje ją białko z resztami aminokwasów aromatycznych (z pierścieniem aromatycznym): tyrozyny, tryptofanu i fenyloalaniny. HNO₃ nitruje pierścień.
Próbę ksantoproteinową daje białko zawierające
Pierścień benzenowy ulega nitrowaniu stężonym HNO₃.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Co daje która próba
| próbka | biuret | ksantoproteinowa |
|---|---|---|
| glicyna (aminokwas) | − | − |
| dipeptyd Gly-Gly | − | − |
| tripeptyd Gly-Gly-Gly | + | − |
| białko jaja | + | + |
| białko bez reszt aromatycznych | + | − |
4Koagulacja
- Koagulacja to wytrącenie białka z roztworu. Pod wpływem soli metali ciężkich (Cu²⁺, Pb²⁺) lub ogrzewania jest nieodwracalna, bo to denaturacja: powstaje skrzep.
- Sole metali lekkich (np. stężony NaCl) wytrącają białko odwracalnie. To wysalanie – po dodaniu wody osad się rozpuszcza (więcej w klasie IV).
Biuret wykrywa wiązania peptydowe (od tripeptydów). Ksantoproteinowa wykrywa pierścienie aromatyczne w resztach aminokwasów.
Brak barwy w próbie ksantoproteinowej nie dowodzi braku białka. Białko bez reszt aromatycznych jej nie da.
Koagulacja białka solami metali ciężkich jest
Sole metali ciężkich denaturują białko, więc wytrąca się ono trwale. Odwracalne jest tylko wysalanie solami metali lekkich.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Reakcje charakterystyczne białek: biuret i ksantoproteinowa
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Biuret wykrywa wiązania peptydowe (od tripeptydów). Ksantoproteinowa wykrywa pierścienie aromatyczne w resztach aminokwasów.
- Koagulacja to wytrącenie białka z roztworu. Pod wpływem soli metali ciężkich (Cu²⁺, Pb²⁺) lub ogrzewania jest nieodwracalna, bo to denaturacja: powstaje skrzep.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Dodatnia próba biuretowa daje barwę
- Ażółtą
- Bfioletową
- Cniebieską
- Dceglastą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: fioletową – Powstaje kompleks Cu²⁺ z wiązaniami peptydowymi.
Próbę biuretową daje
- Aaminokwas
- Bglukoza
- Cdipeptyd
- Dtripeptyd
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: tripeptyd – Potrzebne są co najmniej dwa wiązania peptydowe, a tripeptyd ma ich dwa.
Barwa po dodaniu stężonego HNO₃ do białka jaja to
- Ażółta, po dodaniu NaOH pomarańczowa
- Bniebieska, po NaOH zielona
- Cfioletowa, po NaOH niebieska
- Dbrak barwy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: żółta, po dodaniu NaOH pomarańczowa – To dodatnia próba ksantoproteinowa.
Próbę ksantoproteinową daje białko zawierające
- Areszty aminokwasów aromatycznych
- Bjony Cu²⁺
- Cwyłącznie glicynę
- Dreszty tłuszczowe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: reszty aminokwasów aromatycznych – Pierścień benzenowy ulega nitrowaniu stężonym HNO₃.
Który aminokwas ma pierścień aromatyczny w reszcie?
- Awalina
- Balanina
- Cfenyloalanina
- Dglicyna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: fenyloalanina – Fenyloalanina (i tyrozyna) ma w reszcie pierścień benzenowy.
Wynik próby ksantoproteinowej jest ujemny. Wniosek:
- Apróbka na pewno nie zawiera białka
- Bbiałko uległo hydrolizie
- Cpróbka zawiera tłuszcze
- Dpróbka może zawierać białko bez reszt aromatycznych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: próbka może zawierać białko bez reszt aromatycznych – Brak barwy mówi tylko o braku reszt aromatycznych.
Jakie wyniki da dipeptyd Gly-Gly w próbie biuretowej i ksantoproteinowej?
- Aobie dodatnie
- Bbiuret ujemny, ksantoproteinowa dodatnia
- Cbiuret dodatni, ksantoproteinowa ujemna
- Dobie ujemne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: obie ujemne – Ma jedno wiązanie peptydowe i brak pierścienia aromatycznego.
Koagulacja białka solami metali ciężkich jest
- Awynikiem hydrolizy
- Bodwracalna po rozcieńczeniu
- Cnieodwracalna
- Dspalaniem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: nieodwracalna – Sole metali ciężkich denaturują białko, więc wytrąca się ono trwale. Odwracalne jest tylko wysalanie solami metali lekkich.
Cały dział „Aminokwasy i białka”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.