1Arkusz
- Matura z geografii jest tylko na poziomie rozszerzonym. Według informatora CKE (od roku szkolnego 2024/2025) egzamin trwa 180 minut, a za cały arkusz można dostać 60 punktów.
- Zadania opierają się na źródłach: mapach, wykresach, tabelach, tekstach i zdjęciach. Liczą się wnioski z tych źródeł, a nie wiedza wyuczona na pamięć.
2Czasowniki poleceń
| Czasownik | Co robić |
|---|---|
| podaj, wymień, wskaż | krótko nazwij; bez uzasadnienia |
| oblicz | dane, wzór, obliczenia, wynik z jednostką |
| wyjaśnij | przyczyna, mechanizm, skutek |
| uzasadnij | argument poparty danymi lub faktami ze źródła |
| porównaj | podobieństwa i różnice według tych samych kryteriów |
| oceń | argumenty za i przeciw, a na końcu wniosek |
Co oznacza polecenie „porównaj”?
Kryteria muszą być te same, żeby porównanie było rzetelne.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Jak pisać
- Powiąż przyczynę, mechanizm i skutek z obszarem wskazanym w zadaniu, a nie z „krajami ogólnie”.
- Odwołuj się do źródła: mapy, wykresu, tekstu – podaj odczytaną wartość lub nazwę.
- Pisz konkretnie: liczby, nazwy, jednostki. Podaj tyle elementów, ile żąda polecenie (np. „dwie przyczyny”).
4Przykład
- Polecenie: „Wyjaśnij, dlaczego Edynburg ma łagodniejsze zimy niż Moskwa”.
- Dobra odpowiedź: Oba miasta leżą na podobnej szerokości (ok. 56°N), ale do wybrzeży Wielkiej Brytanii dociera ciepły Prąd Północnoatlantycki, a zachodnie wiatry niosą ogrzane nad oceanem powietrze, więc klimat Edynburga jest morski i zimy są łagodne. Moskwa leży daleko od oceanu, ma klimat kontynentalny i zimą wychładza się wyż nad lądem.
„Wyjaśnij” pyta o mechanizm, „uzasadnij” o argument ze źródła, „porównaj” o te same kryteria, „oceń” o plusy, minusy i wniosek.
Odpowiedź ogólna typu „bo tam jest ciepło”. Wymagane są konkrety: nazwa czynnika i jego skutek dla wskazanego obszaru.
Do czego odwołujesz się w odpowiedzi na zadanie CKE?
Odpowiedź musi opierać się na materiałach z arkusza.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Czasowniki poleceń i odpowiedź na zadanie CKE
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- „Wyjaśnij” pyta o mechanizm, „uzasadnij” o argument ze źródła, „porównaj” o te same kryteria, „oceń” o plusy, minusy i wniosek.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Co oznacza polecenie „wyjaśnij”?
- AOblicz wynik
- BWymień same nazwy
- CPodaj przyczynę, mechanizm i skutek
- DOpisz tylko położenie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Podaj przyczynę, mechanizm i skutek – Wyjaśnienie wymaga pokazania związku przyczynowo-skutkowego.
Co oznacza polecenie „uzasadnij”?
- APodaj argument poparty danymi lub faktami ze źródła
- BNarysuj wykres
- CPrzepisz fragment tekstu
- DWymień dwa fakty bez związku z tezą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Podaj argument poparty danymi lub faktami ze źródła – Uzasadnienie to argument z odwołaniem do źródła.
Co oznacza polecenie „porównaj”?
- APodaj samą definicję
- BWskaż podobieństwa i różnice według tych samych kryteriów
- COpisz każdy obiekt według innych cech
- DOpisz tylko jeden obiekt
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Wskaż podobieństwa i różnice według tych samych kryteriów – Kryteria muszą być te same, żeby porównanie było rzetelne.
Co oznacza polecenie „oceń”?
- AWskaż punkt na mapie
- BPodaj argumenty za i przeciw i sformułuj wniosek
- CPodaj samą nazwę
- DPolicz wartość
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Podaj argumenty za i przeciw i sformułuj wniosek – Ocena wymaga stanowiska opartego na argumentach.
Ile trwa i ile punktów ma matura z geografii (informator CKE od 2024/2025)?
- A90 minut, 30 punktów
- B240 minut, 100 punktów
- C60 minut, 60 punktów
- D180 minut, 60 punktów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 180 minut, 60 punktów – Egzamin zdaje się tylko na poziomie rozszerzonym.
Która odpowiedź najlepiej wyjaśnia, dlaczego Atakama jest pustynią?
- AZimny Prąd Peruwiański ochładza dolne powietrze, które staje się stabilne, więc nie powstają chmury deszczowe
- BBo to pustynia
- CBo tam jest sucho
- DBo jest tam gorąco
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Zimny Prąd Peruwiański ochładza dolne powietrze, które staje się stabilne, więc nie powstają chmury deszczowe – Tylko pierwsza odpowiedź podaje przyczynę, mechanizm i skutek.
Do czego odwołujesz się w odpowiedzi na zadanie CKE?
- ADo źródła: mapy, wykresu, tekstu
- BDo stereotypu
- CDo tego, co wydaje się oczywiste
- DDo własnych odczuć
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Do źródła: mapy, wykresu, tekstu – Odpowiedź musi opierać się na materiałach z arkusza.
Polecenie brzmi: „Podaj dwie przyczyny”. Co zrobić?
- APodać pięć na wszelki wypadek
- BPodać jedną, ale dokładnie
- COpisać tło historyczne
- DPodać dokładnie dwie, każdą krótko i konkretnie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Podać dokładnie dwie, każdą krótko i konkretnie – Liczba elementów jest częścią polecenia, a dodatkowe elementy nie dają dodatkowych punktów.
Cały dział „Synteza i umiejętności maturalne”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.