ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Geozagrożenia i zasobyklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/geografia/deforestacja-skutki-i-dane-fao/

Geografia · Geozagrożenia i zasoby · kl. 4 · zakres rozszerzony

Deforestacja: skutki i dane FAO

Zobaczysz, co naprawdę znaczy wylesianie, jak wpływa na klimat i jak czytać dane o lasach.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co to jest

  • Deforestacja (wylesianie) to trwała zamiana lasu na inne użytki: pola, pastwiska, plantacje (np. palmy oleistej, soi), zabudowę, kopalnie. Wycięcie drzew w lesie gospodarczym, który potem odrasta, to jeszcze nie deforestacja.
  • Najwięcej lasów ubywa w strefie tropikalnej: w Amazonii, Afryce Środkowej i Azji Południowo-Wschodniej.

2Skutki dla klimatu

  • Wycięty las emituje zmagazynowany węgiel (spalanie, rozkład drewna i gleby organicznej).
  • Mniejszy las pochłania mniej CO₂.
  • Zmienia się ewapotranspiracja, czyli łączne parowanie z gleby i roślin. Mniej pary wodnej w powietrzu oznacza mniej opadów w regionie. Zmienia się też albedo: odsłonięta ziemia odbija zwykle więcej światła niż ciemny las.
  • Bezpośredni skutek to emisja węgla i utrata pochłaniacza CO₂. Pośrednie to zmiana opadów lokalnych, erozja gleb i utrata bioróżnorodności.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który skutek wylesiania jest BEZPOŚREDNI dla klimatu?

3Dane (FAO, FRA 2025)

mln ha rocznie (FAO, FRA 2025)wylesianie, lata 90.ok. 17,6wylesianie, 2015–2025ok. 10,9ubytek netto, 2015–2025ok. 4,1
Tempo wylesiania i ubytek netto lasów (FAO, FRA 2025, mln ha rocznie, wartości zaokrąglone)
WskaźnikWartość
powierzchnia lasów (2025)4,14 mld ha (32% lądów)
wylesianie 1990–2000ok. 17,6 mln ha/rok
wylesianie 2015–2025ok. 10,9 mln ha/rok
przyrost lasów 2015–2025ok. 6,8 mln ha/rok
ubytek netto 2015–2025ok. 4,1 mln ha/rok
  • Ubytek netto = wylesianie − przyrost lasów (naturalny i z nasadzeń).
  • Przykład. Dane: wylesianie 10,9 mln ha/rok, przyrost 6,8 mln ha/rok. Obliczenia: 10,9 − 6,8 = 4,1. Odpowiedź: ubytek netto ok. 4,1 mln ha rocznie.
Zapamiętaj

Wylesianie (brutto) i ubytek netto to dwie różne liczby. Netto jest mniejsze, bo część lasów odrasta lub jest sadzona.

Uwaga na błąd

Mylenie wylesiania z ubytkiem netto. Wylesianie ok. 10,9 mln ha rocznie to ponad 2,5 raza więcej niż ubytek netto ok. 4,1 mln ha rocznie.

✎Ściąga: Deforestacja: skutki i dane FAO

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wylesianie (brutto) i ubytek netto to dwie różne liczby. Netto jest mniejsze, bo część lasów odrasta lub jest sadzona.
  • Deforestacja (wylesianie) to trwała zamiana lasu na inne użytki: pola, pastwiska, plantacje (np. palmy oleistej, soi), zabudowę, kopalnie. Wycięcie drzew w lesie gospodarczym, który potem odrasta, to jeszcze nie deforestacja.
  • Bezpośredni skutek to emisja węgla i utrata pochłaniacza CO₂. Pośrednie to zmiana opadów lokalnych, erozja gleb i utrata bioróżnorodności.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Deforestacja to

    1. Asadzenie nowego lasu
    2. Bwyrąb drzew z odnowieniem lasu
    3. Cpożar o małej skali
    4. Dtrwała zamiana lasu na inne użytki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: trwała zamiana lasu na inne użytki – O deforestacji mówimy, gdy ziemia pozostaje bez lasu, np. jako pole, pastwisko lub plantacja.

  2. Jaką część lądów zajmują lasy świata według FAO (FRA 2025)?

    1. Aok. 60%
    2. Bok. 32%
    3. Cok. 90%
    4. Dok. 3%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ok. 32% – Lasy zajmują ok. 4,14 mld ha, czyli prawie jedną trzecią lądów.

  3. Jak zmieniło się tempo wylesiania od lat 90. do lat 2015–2025?

    1. ANie zmieniło się
    2. BSpadło do zera
    3. CZmalało z ok. 17,6 do ok. 10,9 mln ha rocznie
    4. DWzrosło z ok. 10,9 do ok. 17,6 mln ha rocznie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Zmalało z ok. 17,6 do ok. 10,9 mln ha rocznie – Tempo wylesiania spadło, ale nadal jest wysokie.

  4. Wylesianie wynosi 10,9 mln ha/rok, a przyrost lasów 6,8 mln ha/rok. Ile wynosi bilans netto?

    1. AUbytek ok. 17,7 mln ha rocznie
    2. BUbytek ok. 10,9 mln ha rocznie
    3. CUbytek ok. 4,1 mln ha rocznie
    4. DPrzyrost ok. 4,1 mln ha rocznie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ubytek ok. 4,1 mln ha rocznie – 10,9 − 6,8 = 4,1, a ponieważ wylesianie przeważa, jest to ubytek.

  5. Który skutek wylesiania jest BEZPOŚREDNI dla klimatu?

    1. AWzrost opadów w regionie
    2. BWzrost bioróżnorodności
    3. CSpadek poziomu morza
    4. DEmisja zmagazynowanego węgla i spadek pochłaniania CO₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Emisja zmagazynowanego węgla i spadek pochłaniania CO₂ – Tracimy pochłaniacz CO₂, a spalanie lub rozkład drewna oddaje węgiel do atmosfery.

  6. Który skutek wylesiania jest POŚREDNI?

    1. AUtrata drzew pochłaniających CO₂
    2. BZmniejszenie opadów w regionie
    3. CWzrost lesistości
    4. DEmisja CO₂ ze spalonego drewna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Zmniejszenie opadów w regionie – Mniej drzew to mniejsza ewapotranspiracja i mniej pary wodnej, a to zmniejsza opady.

  7. Co to jest ewapotranspiracja?

    1. AZamarzanie gleby
    2. BŁączne parowanie wody z gleby i roślin
    3. COpad deszczu
    4. DSpływ wody w rzece
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Łączne parowanie wody z gleby i roślin – Las intensywnie paruje i nawilża powietrze, zasilając lokalne opady.

  8. Wyrąb drzew w lesie gospodarczym, który potem odrasta,

    1. Ajest zalesianiem
    2. Bjest pustynnieniem
    3. Cjest deforestacją
    4. Dnie jest deforestacją
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: nie jest deforestacją – Deforestacja wymaga trwałej zmiany użytkowania ziemi.

Cały dział „Geozagrożenia i zasoby”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 4

Strefowość i astrefowośćStrefy od równika do zwrotnikówStrefy umiarkowana, podbiegunowa i polarnaŁańcuch zależności: klimat, woda, gleba, roślinnośćPiętrowość i ekspozycja stokówCyklony tropikalne i tornadaPustynnienie (desertyfikacja)Pogoda a klimat, efekt cieplarniany, łagodzenie i adaptacjaPowodzie: przyczyny, typy i zapobieganieTsunami i prędkość faliWulkany i trzęsienia ziemi jako zagrożeniaLeje krasowe i zagrożenia związane z krasemErozja gleb: przyczyny i zapobieganiePokrywa lodowa, albedo i poziom oceanuOgraniczone zasoby wody i wskaźnik FalkenmarkaGeoróżnorodność i bioróżnorodnośćObserwacja katastrofy: zdjęcia satelitarne i GISDlaczego akurat tu? Warunki upraw i chowuSurowce, eksport i klątwa surowcowaPokonywanie ograniczeń i zmiana znaczenia czynnikówZmiany na mapie politycznej świataTransformacja Europy po 1989 rokuUnia Europejska: zasady, korzyści i kosztyTerroryzm i bezpieczeństwoEksplozja ludnościowa i starzenie: prognozy i skutkiMigracje przymusowe, uchodźcy i klimatPraca dzieci i praca w krajach niskich kosztówBezrobocie: stopa, typy i przyczyny na świecieRasizm, ksenofobia i wykluczenieJakość życia i HDIGłód, zdrowie i edukacjaPoczucie bezpieczeństwa i wskaźniki pokojuDysproporcje rozwoju i ich przyczynyZadłużenie zagraniczne i pomoc rozwojowaKorporacje transnarodoweUtrwalenie: mapa, skala i wskaźnik w zadaniachUtrwalenie: płyty, klimat i wody na jednej mapieUtrwalenie: ludność, gospodarka i rozwój w zadaniachObliczenia maturalne: przegląd wzorówCzasowniki poleceń i odpowiedź na zadanie CKE