1Co to jest
- Pustynnienie (desertyfikacja) to degradacja ziem na obszarach suchych, półsuchych i suchych podwilgotnych wskutek zmian klimatu i działalności człowieka. Nie chodzi o to, że pustynia „się przesuwa”, tylko o to, że ziemia traci zdolność do produkcji roślin.
2Przyczyny
- Przyrodnicze: susze, zmiany klimatu, nieregularne opady.
- Antropogeniczne: nadmierny wypas (zwierzęta zjadają i wydeptują roślinność, a odsłoniętą glebę wywiewa wiatr), wycinanie drzew i krzewów na opał, źle prowadzone nawadnianie (woda paruje, sole zostają w glebie, czyli zasolenie), uprawa ziem zbyt suchych dla rolnictwa i szybki wzrost liczby ludności.
| Przyczyna | Jak działa |
|---|---|
| nadmierny wypas | brak okrywy roślinnej, wiatr wywiewa glebę |
| wycinanie drzew | brak korzeni i cienia, gleba wysycha i ulega erozji |
| złe nawadnianie | woda paruje, sól zostaje w glebie |
| susza | rośliny usychają, gleba traci okrywę |
Dlaczego złe nawadnianie na obszarach suchych prowadzi do degradacji ziem?
Po odparowaniu wody sole gromadzą się w wierzchniej warstwie gleby i szkodzą roślinom.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Skutki
- Spadek plonów i pasz, niedobór żywności, burze pyłowe, migracje ludności i konflikty o wodę i pastwiska.
4Przykład: Sahel
- Sahel to pas na południe od Sahary, z krótką porą deszczową i opadami ok. 200–600 mm rocznie. Susze z lat 70. i 80. XX w. oraz przeciążenie pastwisk i pól nasiliły tam degradację ziem.
- Projekt Wielkiego Zielonego Muru (Unia Afrykańska, od 2007 r.): pas odtwarzanej roślinności i ziem rolnych od Senegalu po Dżibuti, który ma zatrzymać degradację i dać ludziom pracę.
Pustynnienie to degradacja ziem na obszarach suchych, za którą odpowiadają razem klimat i człowiek. Nie jest tym samym co pustynia.
Zakładanie, że pustynnienie to naturalne rozszerzanie się piasków Sahary. Często główną przyczyną jest sposób użytkowania ziemi.
Jakie są skutki pustynnienia dla ludzi?
Mniej plonów i pasz oznacza głód i wędrówki ludności.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Pustynnienie (desertyfikacja)
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Pustynnienie to degradacja ziem na obszarach suchych, za którą odpowiadają razem klimat i człowiek. Nie jest tym samym co pustynia.
- Pustynnienie (desertyfikacja) to degradacja ziem na obszarach suchych, półsuchych i suchych podwilgotnych wskutek zmian klimatu i działalności człowieka. Nie chodzi o to, że pustynia „się przesuwa”, tylko o to, że ziemia traci zdolność do produkcji roślin.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Pustynnienie to
- Adegradacja ziem na obszarach suchych wskutek zmian klimatu i działalności człowieka
- Btworzenie oaz
- Czalesianie obszarów suchych
- Dwyłącznie naturalne rozszerzanie się pustyń
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: degradacja ziem na obszarach suchych wskutek zmian klimatu i działalności człowieka – Desertyfikacja to utrata produktywności ziemi, w której dużą rolę odgrywa człowiek.
Która działalność człowieka nasila pustynnienie?
- ATarasowanie stoków
- BOchrona okrywy roślinnej
- CNadmierny wypas zwierząt
- DZakładanie pasów zadrzewień
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Nadmierny wypas zwierząt – Przeciążone pastwiska tracą okrywę roślinną, a odsłoniętą glebę wywiewa wiatr.
Dlaczego złe nawadnianie na obszarach suchych prowadzi do degradacji ziem?
- AGleba staje się zbyt żyzna
- BWoda paruje, a sole zostają w glebie i ją zasalają
- CNawadnianie wywołuje przymrozki
- DWoda wypłukuje z gleby piasek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Woda paruje, a sole zostają w glebie i ją zasalają – Po odparowaniu wody sole gromadzą się w wierzchniej warstwie gleby i szkodzą roślinom.
Który region jest klasycznym przykładem pustynnienia?
- ANizina Gangesu
- BAmazonia
- CSahel
- DAlpy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Sahel – Sahel to pas przejściowy na południe od Sahary, z krótką porą deszczową i częstymi suszami.
Wielki Zielony Mur to
- Amur graniczny w Chinach
- Bzapora na Nilu
- Cprojekt odtwarzania roślinności w pasie od Senegalu po Dżibuti
- Drezerwat przyrody w Amazonii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: projekt odtwarzania roślinności w pasie od Senegalu po Dżibuti – Projekt Unii Afrykańskiej ma zatrzymać degradację ziem w Sahelu i dać ludziom źródło utrzymania.
Które zjawisko NIE jest przyczyną pustynnienia?
- AObfite, regularne opady przez cały rok
- BWycinanie drzew na opał
- CWieloletnie susze
- DNadmierny wypas
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Obfite, regularne opady przez cały rok – Obfite i regularne opady sprzyjają roślinności, a nie degradacji ziem.
Jakie są skutki pustynnienia dla ludzi?
- AWzrost zasobów wód podziemnych
- BSpadek plonów, niedobór żywności, migracje
- CWzrost plonów zbóż
- DZwiększenie lesistości
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Spadek plonów, niedobór żywności, migracje – Mniej plonów i pasz oznacza głód i wędrówki ludności.
Co może łagodzić pustynnienie?
- AOchrona okrywy roślinnej i ograniczenie wypasu
- BNawadnianie bez odprowadzania nadmiaru wody
- CWycinanie krzewów na opał
- DZwiększenie liczby zwierząt na pastwiskach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Ochrona okrywy roślinnej i ograniczenie wypasu – Rośliny chronią glebę przed wywiewaniem i wysychaniem.
Cały dział „Geozagrożenia i zasoby”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.