ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Problemy polityczneklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/geografia/terroryzm-i-bezpieczenstwo/

Geografia · Problemy polityczne · kl. 4 · zakres rozszerzony

Terroryzm i bezpieczeństwo

Dowiesz się, czym jest terroryzm, jakie zamachy naznaczyły XXI wiek, gdzie dziś terroryzm zabija najwięcej ludzi i jak czytać dane na jego temat.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Czym jest terroryzm

  • Terroryzm to stosowanie przemocy lub groźby przemocy wobec ludności cywilnej, żeby wywołać strach i wymusić cele polityczne, religijne lub ideologiczne.
  • Od zwykłej przestępczości różni go cel polityczny lub ideologiczny, a od wojny – to, że celem ataku są świadomie cywile.
  • Działają grupy o różnych ideologiach: dżihadystyczne (Al-Kaida, Daesz, czyli tzw. Państwo Islamskie, Boko Haram), separatystyczne, skrajnie prawicowe i lewicowe oraz samotni sprawcy.

2Zamachy XXI wieku

  • 11 września 2001 r., USA (Nowy Jork, Waszyngton): ok. 3 tys. ofiar – po nich USA rozpoczęły wojnę w Afganistanie.
  • Madryt 2004 (zamach na pociągi, ok. 190 ofiar), Londyn 2005 (metro i autobus, 52 ofiary), Paryż 2015 (seria zamachów, 130 ofiar).
Sprawdź, czy rozumiesz

Terroryzm to

3Gdzie dziś terroryzm zabija (GTI 2026)

  • Global Terrorism Index 2026 (dane za 2025 r.): 5582 zgony, czyli o 28% mniej niż w 2024 r., i 2944 zamachy – najmniej od 2007 r.
  • Na czele rankingu po raz pierwszy jest Pakistan (1139 zgonów). Sześć z dziesięciu najbardziej dotkniętych państw leży w Afryce Subsaharyjskiej, a Sahel (Burkina Faso, Mali, Niger) to dziś główne ognisko terroryzmu. Najgroźniejsza organizacja to Daesz i jego odłamy.
  • Ponad 90% zgonów przypada na państwa ogarnięte konfliktem zbrojnym, a nie na Europę czy Amerykę Północną.

4Skutki i reakcje państw

  • Skutki bezpośrednie: ofiary i zniszczenia. Pośrednie: spadek turystyki i inwestycji, wydatki na bezpieczeństwo, kontrole na lotniskach i w miastach, napięcia społeczne i wzrost uprzedzeń.
  • Państwa odpowiadają współpracą wywiadów, kontrolą granic i prawem antyterrorystycznym, co czasem ogranicza swobody obywatelskie.
Zapamiętaj

Terroryzm to przemoc wobec cywilów dla celów politycznych lub ideologicznych. Dziś najwięcej ofiar jest w Pakistanie, Sahelu i innych regionach konfliktów.

Uwaga na błąd

Przypisywanie terroryzmu całej religii lub kulturze. Zamachy popełniają grupy ekstremistyczne o różnych ideologiach, a większość ofiar ginie w państwach Azji i Afryki, wśród nich bardzo wielu muzułmanów.

Sprawdź, czy rozumiesz

Który region jest dziś głównym ogniskiem terroryzmu?

✎Ściąga: Terroryzm i bezpieczeństwo

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Terroryzm to przemoc wobec cywilów dla celów politycznych lub ideologicznych. Dziś najwięcej ofiar jest w Pakistanie, Sahelu i innych regionach konfliktów.
  • Terroryzm to stosowanie przemocy lub groźby przemocy wobec ludności cywilnej, żeby wywołać strach i wymusić cele polityczne, religijne lub ideologiczne.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Terroryzm to

    1. Apokojowe protesty uliczne
    2. Bkażde przestępstwo z użyciem broni
    3. Ckażda walka zbrojna dwóch armii
    4. Dprzemoc wobec ludności cywilnej, która ma wywołać strach i wymusić cele polityczne
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: przemoc wobec ludności cywilnej, która ma wywołać strach i wymusić cele polityczne – Cechą terroryzmu jest użycie przemocy wobec cywilów dla celów politycznych, religijnych lub ideologicznych.

  2. Zamachy z 11 września 2001 r. miały miejsce w

    1. AWielkiej Brytanii
    2. BUSA
    3. CHiszpanii
    4. DFrancji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: USA – W atakach na Nowy Jork i Waszyngton zginęło ok. 3 tys. osób.

  3. W którym roku doszło do zamachu na pociągi w Madrycie?

    1. A2005
    2. B2015
    3. C2004
    4. D2001
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 2004 – W 2005 r. zamach był w Londynie, a w 2015 r. w Paryżu.

  4. Która organizacja terrorystyczna działa głównie w Nigerii i wokół jeziora Czad?

    1. ABoko Haram
    2. BIRA
    3. CAl-Kaida Półwyspu Arabskiego
    4. DETA
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Boko Haram – Boko Haram powstała w północno-wschodniej Nigerii i atakuje też Niger, Czad i Kamerun.

  5. Które państwo po raz pierwszy znalazło się na 1. miejscu Global Terrorism Index (GTI 2026)?

    1. AAfganistan
    2. BPakistan
    3. CBurkina Faso
    4. DUSA
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Pakistan – W 2025 r. w Pakistanie z powodu terroryzmu zginęło 1139 osób; rok wcześniej prowadziła Burkina Faso.

  6. Według GTI 2026 liczba zgonów z powodu terroryzmu w 2025 r. w porównaniu z 2024 r.

    1. Awzrosła o ok. 28%
    2. Bspadła o ok. 28%
    3. Cwzrosła dwukrotnie
    4. Dnie zmieniła się
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: spadła o ok. 28% – Było 5582 zgonów, najmniej od 2007 r., ale problem pozostaje poważny.

  7. Który region jest dziś głównym ogniskiem terroryzmu?

    1. AAmeryka Północna
    2. BEuropa Zachodnia
    3. CAustralia i Oceania
    4. DSahel w Afryce Subsaharyjskiej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Sahel w Afryce Subsaharyjskiej – Sześć z dziesięciu najbardziej dotkniętych państw leży w Afryce Subsaharyjskiej, głównie w Sahelu.

  8. Który wniosek jest poprawny?

    1. ATerroryzm występuje tylko w Europie
    2. BWiększość ofiar terroryzmu ginie w Europie
    3. CTerroryzm popełniają wyznawcy jednej religii
    4. DZamachy popełniają grupy o różnych ideologiach, a nie cała religia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Zamachy popełniają grupy o różnych ideologiach, a nie cała religia – Ponad 90% zgonów przypada na państwa ogarnięte konfliktami w Azji i Afryce.

Cały dział „Problemy polityczne”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Geografia, klasa 4

Strefowość i astrefowośćStrefy od równika do zwrotnikówStrefy umiarkowana, podbiegunowa i polarnaŁańcuch zależności: klimat, woda, gleba, roślinnośćPiętrowość i ekspozycja stokówCyklony tropikalne i tornadaPustynnienie (desertyfikacja)Pogoda a klimat, efekt cieplarniany, łagodzenie i adaptacjaPowodzie: przyczyny, typy i zapobieganieTsunami i prędkość faliWulkany i trzęsienia ziemi jako zagrożeniaLeje krasowe i zagrożenia związane z krasemErozja gleb: przyczyny i zapobieganieDeforestacja: skutki i dane FAOPokrywa lodowa, albedo i poziom oceanuOgraniczone zasoby wody i wskaźnik FalkenmarkaGeoróżnorodność i bioróżnorodnośćObserwacja katastrofy: zdjęcia satelitarne i GISDlaczego akurat tu? Warunki upraw i chowuSurowce, eksport i klątwa surowcowaPokonywanie ograniczeń i zmiana znaczenia czynnikówZmiany na mapie politycznej świataTransformacja Europy po 1989 rokuUnia Europejska: zasady, korzyści i kosztyEksplozja ludnościowa i starzenie: prognozy i skutkiMigracje przymusowe, uchodźcy i klimatPraca dzieci i praca w krajach niskich kosztówBezrobocie: stopa, typy i przyczyny na świecieRasizm, ksenofobia i wykluczenieJakość życia i HDIGłód, zdrowie i edukacjaPoczucie bezpieczeństwa i wskaźniki pokojuDysproporcje rozwoju i ich przyczynyZadłużenie zagraniczne i pomoc rozwojowaKorporacje transnarodoweUtrwalenie: mapa, skala i wskaźnik w zadaniachUtrwalenie: płyty, klimat i wody na jednej mapieUtrwalenie: ludność, gospodarka i rozwój w zadaniachObliczenia maturalne: przegląd wzorówCzasowniki poleceń i odpowiedź na zadanie CKE