1Czym jest i jaka jest skala
- Praca dzieci w rozumieniu ILO to praca dzieci w wieku 5–17 lat, która jest zbyt ciężka lub zbyt długa jak na ich wiek, szkodzi zdrowiu albo odbiera szkołę. Nie jest nią drobna pomoc w domu.
- Według ILO i UNICEF w 2024 r. pracowało ok. 138 mln dzieci (ok. 8% wszystkich dzieci), w tym ok. 54 mln w pracach niebezpiecznych.
- Ok. 61% pracuje w rolnictwie. W Afryce Subsaharyjskiej żyje ok. 87 mln pracujących dzieci, czyli prawie dwie trzecie. Od 2020 r. globalnie ubyło ponad 22 mln pracujących dzieci.
2Przyczyny i przykłady
- Przyczyny: ubóstwo rodzin, brak szkół lub opłaty za naukę, niskie płace dorosłych, słabe egzekwowanie prawa, konflikty.
- Przykłady: plantacje kakao w Wybrzeżu Kości Słoniowej i Ghanie, kopalnie kobaltu w DR Konga, cegielnie w Azji Południowej.
- Prawo międzynarodowe: konwencje ILO o minimalnym wieku zatrudnienia (nr 138) i o najgorszych formach pracy dzieci (nr 182).
Która sytuacja to praca dzieci w rozumieniu ILO?
Praca dzieci to praca szkodliwa lub odbierająca szkołę, a nie drobna pomoc w domu.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Praca w krajach niskich kosztów
- Firmy zlecają produkcję (odzież, obuwie, elektronika) tam, gdzie płace i wymogi są niższe, np. w Bangladeszu, Wietnamie, Kambodży. Zakłady i specjalne strefy ekonomiczne dają miliony miejsc pracy, ale bywają niebezpieczne.
- Zawalenie budynku fabryk odzieżowych Rana Plaza (Bangladesz, 2013), w którym zginęło ponad 1100 osób, pokazało koszt taniej odzieży. Po katastrofie zaostrzono kontrole bezpieczeństwa w fabrykach.
| Skutki dla dzieci | Skutki dla państwa |
|---|---|
| brak edukacji | niska jakość kapitału ludzkiego |
| ryzyko wypadków i chorób | utrwalanie błędnego koła ubóstwa |
Praca dzieci to przede wszystkim rolnictwo i bieda. Odbiera edukację, a to utrwala ubóstwo w kolejnym pokoleniu.
Przekonanie, że praca dzieci dotyczy głównie fabryk. W rzeczywistości ok. 61% pracujących dzieci jest zatrudnionych w rolnictwie.
✎Ściąga: Praca dzieci i praca w krajach niskich kosztów
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Praca dzieci to przede wszystkim rolnictwo i bieda. Odbiera edukację, a to utrwala ubóstwo w kolejnym pokoleniu.
- Praca dzieci w rozumieniu ILO to praca dzieci w wieku 5–17 lat, która jest zbyt ciężka lub zbyt długa jak na ich wiek, szkodzi zdrowiu albo odbiera szkołę. Nie jest nią drobna pomoc w domu.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Ile dzieci pracowało na świecie w 2024 r. według ILO i UNICEF?
- AOk. 138 mln
- BOk. 1,38 mln
- COk. 13,8 tys.
- DOk. 1,38 mld
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Ok. 138 mln – To ok. 8% wszystkich dzieci w wieku 5–17 lat.
W jakim sektorze pracuje najwięcej dzieci?
- AW rolnictwie
- BW administracji
- CW usługach
- DW przemyśle
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: W rolnictwie – Rolnictwo to ok. 61% pracujących dzieci.
W którym regionie żyje najwięcej pracujących dzieci?
- AW Europie
- BW Ameryce Północnej
- CW Afryce Subsaharyjskiej
- DW Oceanii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: W Afryce Subsaharyjskiej – Ok. 87 mln ze 138 mln, czyli prawie dwie trzecie.
Która sytuacja to praca dzieci w rozumieniu ILO?
- A10-latek sprząta swój pokój
- B11-latek pracuje cały dzień na plantacji kakao zamiast chodzić do szkoły
- C12-latka pomaga po lekcjach nakryć do stołu
- D17-latek odbywa praktyki zawodowe zgodne z prawem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 11-latek pracuje cały dzień na plantacji kakao zamiast chodzić do szkoły – Praca dzieci to praca szkodliwa lub odbierająca szkołę, a nie drobna pomoc w domu.
Rana Plaza to
- Azawalenie budynku fabryk odzieżowych w Bangladeszu w 2013 r.
- Btrzęsienie ziemi w Turcji
- Cpożar lasów w Australii
- Dwyciek ropy w delcie Nigru
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zawalenie budynku fabryk odzieżowych w Bangladeszu w 2013 r. – Zginęło ponad 1100 osób, głównie szwaczek.
Które zdanie dobrze opisuje skutek pracy dzieci?
- ARosną płace dorosłych
- BZwiększa się liczba szkół
- CDzieci tracą edukację, co utrwala ubóstwo
- DRośnie jakość kapitału ludzkiego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Dzieci tracą edukację, co utrwala ubóstwo – Brak nauki ogranicza przyszłe zarobki i podtrzymuje błędne koło ubóstwa.
Praca w krajach niskich kosztów polega na
- Aprzenoszeniu produkcji do krajów o najwyższych płacach
- Blokowaniu produkcji tam, gdzie płace i wymogi są niższe
- Czatrudnianiu wyłącznie dzieci
- Dpracy wyłącznie w rolnictwie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: lokowaniu produkcji tam, gdzie płace i wymogi są niższe – Firmy obniżają koszty produkcji, np. szyjąc odzież w Bangladeszu.
Jak zmieniła się liczba pracujących dzieci od 2020 do 2024 r.?
- ANie zmieniła się
- BWzrosła o ponad 22 mln
- CSpadła do zera
- DSpadła o ponad 22 mln
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Spadła o ponad 22 mln – Spadek jest wyraźny, ale problem wciąż dotyczy ok. 138 mln dzieci.
Cały dział „Problemy społeczne”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.