1Zadanie 1: demografia miasta
- Dane: L = 500 000 mieszkańców, U = 4500 urodzeń, Z = 5500 zgonów, I = 6000 imigrantów, E = 3000 emigrantów.
- Przyrost naturalny: Pn = U − Z przez L · 1000 = 4500 − 5500 przez 500 000 · 1000 = −2‰.
- Saldo migracji: Sm = I − E = 6000 − 3000 = +3000 osób.
- Przyrost rzeczywisty: (U − Z) + (I − E) = −1000 + 3000 = +2000 osób.
- Wniosek: miasto rośnie dzięki napływowi ludności, mimo ubytku naturalnego.
2Zadanie 2: struktura zatrudnienia
| Sektor | Kraj A | Kraj B |
|---|---|---|
| rolnictwo | 60% | 3% |
| przemysł | 15% | 25% |
| usługi | 25% | 72% |
- Kraj A (dominuje rolnictwo) ma cechy gospodarki słabo rozwiniętej, np. Czad czy Etiopia. Kraj B (dominują usługi) – wysoko rozwiniętej, np. Holandia.
- Uzasadnienie: wraz z rozwojem maleje udział rolnictwa, bo maszyny zastępują ludzi, a rośnie udział usług.
Przyrost naturalny w mieście wyniósł −1000 osób, a saldo migracji +3000 osób. Ile wynosi przyrost rzeczywisty?
−1000 + 3000 = +2000 osób.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Zadanie 3: PKB a HDI
- PKB na mieszkańca mówi tylko o dochodach. HDI dodaje zdrowie i edukację.
- Kraj bogaty dzięki ropie, ale ze słabą edukacją, ma HDI niższe, niż wynikałoby z PKB. Kraj o skromniejszym PKB, ale dobrych szkołach i opiece zdrowotnej, może mieć HDI wyższe.
Do każdego zadania z danymi stosuj trzy kroki: odczytaj, policz, wyciągnij wniosek.
Zatrzymanie się na liczbie bez wniosku. Polecenia często brzmią „wyjaśnij” lub „oceń”, więc sam wynik nie wystarcza.
✎Ściąga: Utrwalenie: ludność, gospodarka i rozwój w zadaniach
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Do każdego zadania z danymi stosuj trzy kroki: odczytaj, policz, wyciągnij wniosek.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Miasto: 4,5 tys. urodzeń, 5,5 tys. zgonów, 500 tys. mieszkańców. Ile wynosi przyrost naturalny?
- A−2‰
- B−20‰
- C−0,2‰
- D+2‰
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: −2‰ – (4500 − 5500) / 500 000 · 1000 = −2‰.
Imigracja wynosi 6 tys., a emigracja 3 tys. osób. Ile wynosi saldo migracji?
- A+3 tys.
- B0
- C−3 tys.
- D+9 tys.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: +3 tys. – Saldo = imigracja − emigracja = 6 − 3 = +3 tys.
Przyrost rzeczywisty to
- Aprzyrost naturalny plus saldo migracji
- Bliczba urodzeń
- Ctylko saldo migracji
- Dtylko przyrost naturalny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: przyrost naturalny plus saldo migracji – Uwzględnia zarówno ruch naturalny, jak i migracje.
Przyrost naturalny w mieście wyniósł −1000 osób, a saldo migracji +3000 osób. Ile wynosi przyrost rzeczywisty?
- A−2000 osób
- B+4000 osób
- C−4000 osób
- D+2000 osób
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: +2000 osób – −1000 + 3000 = +2000 osób.
W kraju 60% pracujących jest zatrudnionych w rolnictwie. Co to sugeruje?
- ABrak rolnictwa
- BGospodarkę opartą na przemyśle zaawansowanych technologii
- CGospodarkę wysoko rozwiniętą, usługową
- DGospodarkę słabo rozwiniętą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Gospodarkę słabo rozwiniętą – Wysoki udział rolnictwa w zatrudnieniu jest typowy dla krajów biednych.
Kraj B ma 3% zatrudnionych w rolnictwie i 72% w usługach. Jaki to typ gospodarki?
- APrzemysłowa z XIX w.
- BSłabo rozwinięta, rolnicza
- CWysoko rozwinięta, usługowa
- DRolniczo-pasterska
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Wysoko rozwinięta, usługowa – Dominacja usług jest typowa dla krajów wysoko rozwiniętych.
Dlaczego HDI kraju może być niższe, niż wynikałoby z jego PKB na mieszkańca?
- AHDI uwzględnia też zdrowie i edukację
- BHDI liczy tylko PKB
- CPKB uwzględnia edukację
- DHDI zależy od powierzchni kraju
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: HDI uwzględnia też zdrowie i edukację – Bogactwo z surowców nie zawsze idzie w parze z dobrymi szkołami i opieką zdrowotną.
Jakie trzy kroki stosujesz przy zadaniu z danymi?
- APolicz, skreśl, powtórz
- BZgadnij, przepisz, zostaw
- COdczytaj, policz, wyciągnij wniosek
- DOpisz, pomiń jednostki, zakończ
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Odczytaj, policz, wyciągnij wniosek – Dzięki temu nie pomijasz interpretacji wyniku.
Cały dział „Synteza i umiejętności maturalne”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.