1Powłoki i podpowłoki
- Elektrony leżą na powłokach o numerach n = 1, 2, 3… (K, L, M…). Na powłoce n mieści się maksymalnie 2n² elektronów: K – 2, L – 8, M – 18.
- Powłoka dzieli się na podpowłoki: s (maks. 2 e⁻), p (6), d (10), f (14). Powłoka n ma n podpowłok.
| Powłoka | n | Podpowłoki | Maks. elektronów |
|---|---|---|---|
| K | 1 | 1s | 2 |
| L | 2 | 2s, 2p | 8 |
| M | 3 | 3s, 3p, 3d | 18 |
2Jak zapisać konfigurację
- Zapełniasz po kolei: 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s (do Z = 20).
- Powłokowo sód (Z = 11): K²L⁸M¹. Podpowłokowo: 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹. Skrótowo: [Ne] 3s¹, czyli rdzeń z poprzedniego gazu szlachetnego plus reszta.
- Dane: chlor, Z = 17. Obliczenia: 17 elektronów rozdzielasz po 2, 8, 7.
- Odpowiedź: K²L⁸M⁷, czyli 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵, skrótowo [Ne] 3s² 3p⁵. Walencyjnych jest 7.
Ile elektronów może maksymalnie znajdować się na powłoce M (n = 3)?
Maksimum to 2n² = 2 · 9 = 18.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Jony
- Kation powstaje przez utratę elektronów z ostatniej powłoki, anion przez przyjęcie elektronów. Liczbę elektronów liczysz tak: e⁻ = Z − ładunek.
- Na⁺ ma konfigurację 1s² 2s² 2p⁶, taką jak neon. Cl⁻: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶, taką jak argon. Ca²⁺ też jak argon.
Jony pierwiastków grup 1, 2 i 13–17 (do Z = 20) mają zwykle konfigurację najbliższego gazu szlachetnego. Dlatego sód tworzy Na⁺, a chlor Cl⁻. Metale bloku d tej reguły nie spełniają (poznasz je na rozszerzeniu).
Zapis konfiguracji jonu Cl⁻ jak chloru (17 elektronów). Anion ma 18 elektronów.
✎Ściąga: Konfiguracja elektronowa atomów
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Jony pierwiastków grup 1, 2 i 13–17 (do Z = 20) mają zwykle konfigurację najbliższego gazu szlachetnego. Dlatego sód tworzy Na⁺, a chlor Cl⁻. Metale bloku d tej reguły nie spełniają (poznasz je na rozszerzeniu).
- Powłokowo sód (Z = 11): K²L⁸M¹. Podpowłokowo: 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹. Skrótowo: [Ne] 3s¹, czyli rdzeń z poprzedniego gazu szlachetnego plus reszta.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Która konfiguracja opisuje atom sodu (Z = 11)?
- A1s² 2s² 2p⁶ 3s¹
- B1s² 2s² 2p⁶ 3s²
- C1s² 2s² 2p⁷
- D1s² 2s² 2p⁵ 3s²
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ – 11 elektronów: 2 + 2 + 6 + 1, czyli ostatni elektron jest na podpowłoce 3s.
Ile elektronów może maksymalnie znajdować się na powłoce M (n = 3)?
- A18
- B8
- C9
- D32
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 18 – Maksimum to 2n² = 2 · 9 = 18.
Konfiguracja K²L⁸M⁶ należy do atomu
- Achloru (Z = 17)
- Bsiarki (Z = 16)
- Ctlenu (Z = 8)
- Dargonu (Z = 18)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: siarki (Z = 16) – 2 + 8 + 6 = 16 elektronów, czyli Z = 16: siarka.
Ile elektronów ma jon Ca²⁺ (Z = 20)?
- A20
- B18
- C2
- D22
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 18 – Wapń oddał dwa elektrony: 20 − 2 = 18.
Który zapis skrócony jest poprawny dla magnezu (Z = 12)?
- A[Ne] 3s²
- B[Ar] 3s²
- C[Ne] 3s¹
- D[He] 3s²
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: [Ne] 3s² – Konfiguracja neonu ma 10 elektronów, a 2 pozostałe są na 3s.
Ile elektronów walencyjnych ma atom potasu (Z = 19)?
- A9
- B8
- C1
- D19
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 1 – Potas ma konfigurację [Ar] 4s¹, więc na ostatniej powłoce jest jeden elektron.
Jon Cl⁻ ma konfigurację takiego gazu szlachetnego, jak
- Ahel
- Bkrypton
- Cneon
- Dargon
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: argon – Chlor przyjmuje elektron i ma 18 elektronów, czyli tyle co argon.
Ile podpowłok ma powłoka L (n = 2)?
- A1
- B2
- C8
- D3
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 2 – Powłoka n ma n podpowłok: 2s i 2p.
Cały dział „Budowa atomu i układ okresowy pierwiastków”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.