1Stopień utlenienia
- Stopień utlenienia to formalny ładunek atomu, gdyby wszystkie wiązania były jonowe. Reguły: pierwiastek wolny 0; suma stopni w cząsteczce obojętnej 0, a w jonie równa ładunkowi; H zwykle +I (w wodorkach metali −I); O zwykle −II (w H₂O₂ −I); F zawsze −I.
- Mn w KMnO₄: +1 + x + 4 · (−2) = 0, więc x = +VII. S w H₂SO₄: 2 · (+1) + x + 4 · (−2) = 0, więc x = +VI.
Ile wynosi stopień utlenienia Mn w KMnO₄?
1 + x − 8 = 0, więc x = +VII.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
2Utlenianie i redukcja
- Utlenianie to oddawanie elektronów (stopień utlenienia rośnie). Redukcja to przyjmowanie elektronów (stopień maleje). Zachodzą zawsze razem.
- Reduktor oddaje elektrony i sam się utlenia. Utleniacz przyjmuje elektrony i sam się redukuje.
- Przykład: Zn + Cu²⁺ → Zn²⁺ + Cu. Zn: 0 → +II (utlenianie, reduktor), Cu: +II → 0 (redukcja, utleniacz).
Liczba elektronów oddanych przez reduktor równa się liczbie elektronów przyjętych przez utleniacz.
Mylenie ról: utleniacz nie jest utleniany, tylko redukowany (to on utlenia drugi reagent).
✎Ściąga: Reakcje utleniania i redukcji – wprowadzenie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Liczba elektronów oddanych przez reduktor równa się liczbie elektronów przyjętych przez utleniacz.
- Stopień utlenienia to formalny ładunek atomu, gdyby wszystkie wiązania były jonowe. Reguły: pierwiastek wolny 0; suma stopni w cząsteczce obojętnej 0, a w jonie równa ładunkowi; H zwykle +I (w wodorkach metali −I); O zwykle −II (w H₂O₂ −I); F zawsze −I.
- Utlenianie to oddawanie elektronów (stopień utlenienia rośnie). Redukcja to przyjmowanie elektronów (stopień maleje). Zachodzą zawsze razem.
- Reduktor oddaje elektrony i sam się utlenia. Utleniacz przyjmuje elektrony i sam się redukuje.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Ile wynosi stopień utlenienia Mn w KMnO₄?
- A+VII
- B+II
- C+IV
- D+VI
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: +VII – 1 + x − 8 = 0, więc x = +VII.
Ile wynosi stopień utlenienia S w H₂SO₄?
- A+II
- B+VI
- C−II
- D+IV
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: +VI – 2 + x − 8 = 0, x = +VI.
Co dzieje się ze stopniem utlenienia w trakcie redukcji?
- Azawsze równa się zero
- Bnie zmienia się
- Crośnie
- Dmaleje
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: maleje – Redukcja to przyjmowanie elektronów.
Czym jest reduktor?
- Asubstancją oddającą elektrony
- Bproduktem reakcji
- Csubstancją przyjmującą elektrony
- Dkatalizatorem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: substancją oddającą elektrony – Reduktor sam się utlenia.
Co jest utleniaczem w reakcji Zn + Cu²⁺ → Zn²⁺ + Cu?
- AZn
- BCu²⁺
- CZn²⁺
- DCu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Cu²⁺ – Jon Cu²⁺ przyjmuje elektrony i redukuje się do Cu.
Jaki stopień utlenienia ma tlen w H₂O₂?
- A+I
- B−II
- C−I
- D0
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: −I – W nadtlenkach tlen ma −I.
Jaki stopień utlenienia ma wodór w NaH?
- A0
- B−I
- C+II
- D+I
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: −I – W wodorkach metali wodór ma −I.
Co łączy utlenianie i redukcję?
- Atylko w roztworach
- Bzachodzą niezależnie
- Ctylko w obecności tlenu
- Dzachodzą zawsze razem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: zachodzą zawsze razem – Elektrony oddane przez jedną substancję muszą zostać przyjęte przez drugą.
Cały dział „Roztwory i reakcje w roztworach wodnych”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.