Co to jest hydroksosól?

sól zawierająca grupę OH⁻, np. Al(OH)₂Cl

Jak zapiszesz reakcję Zn(OH)₂ z nadmiarem OH⁻?

Zn(OH)₂ + 2OH⁻ → [Zn(OH)₄]²⁻

Zn(OH)₂ + 2OH⁻ → Zn + 2H₂O₂

Zn(OH)₂ + OH⁻ → Zn(OH)₃

Zn(OH)₂ + 2OH⁻ → [Zn(OH)₄]

Poszerzenie systematyki: hydroksosole, tlenki metali przejściowych, LiH i hydroksokompleksy

ogarniam.edu.pl · Chemia · Związki nieorganiczneklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/chemia/poszerzenie-systematyki-hydroksosole-tlenki-metali-przejsciowych-lih-i/

Na rozszerzeniu systematyka robi się bogatsza. Pojawiają się sole z grupą OH⁻, tlenki chromu, miedzi, cynku, manganu i żelaza oraz jony kompleksowe.

1Hydroksosole

Hydroksosól zawiera w składzie grupę OH⁻ obok reszty kwasowej: Al(OH)₂Cl, Cu₂(OH)₂CO₃ (zielona patyna na miedzi). Powstaje przy niedoborze kwasu: Al(OH)₃ + HCl → Al(OH)₂Cl + H₂O.

2Tlenki metali przejściowych

Pierwiastek	Tlenki i ich charakter
Cr	CrO zasadowy, Cr₂O₃ amfoteryczny, CrO₃ kwasowy
Mn	MnO zasadowy, MnO₂ amfoteryczny, Mn₂O₇ kwasowy
Fe	FeO zasadowy, Fe₂O₃ zasadowy (słabe cechy amfoteryczne ujawnia dopiero ze stopionymi zasadami)
Cu	Cu₂O i CuO zasadowe
Zn	ZnO amfoteryczny

Im wyższy stopień utlenienia metalu, tym bardziej kwasowy charakter tlenku.

Sprawdź, czy rozumiesz

Który zestaw tlenków manganu jest uporządkowany od zasadowego do kwasowego?

3Wodorki i hydroksokompleksy

LiH to wodorek o charakterze zasadowym; wodór ma w nim stopień utlenienia −⁠I: LiH + H₂O → LiOH + H₂↑.
Amfoteryczne wodorotlenki reagują z nadmiarem zasady, tworząc hydroksokompleksy: Zn(OH)₂ + 2OH⁻ → [Zn(OH)₄]²⁻; Al(OH)₃ + OH⁻ → [Al(OH)₄]⁻. Atom centralny to Zn lub Al, a ligandy to grupy OH⁻.

4Jak wykazać charakter wodorotlenku

Wytrąć wodorotlenek (np. Zn²⁺ + 2OH⁻ → Zn(OH)₂↓, biały osad) i podziel osad na dwie probówki. Do jednej dodaj HCl, do drugiej nadmiar NaOH. Zanik osadu w obu oznacza charakter amfoteryczny (Zn(OH)₂, Al(OH)₃). Zanik tylko w kwasie oznacza zasadowy (Mg(OH)₂, Cu(OH)₂).

Zapamiętaj

Amfoteryczny: kwas + zasada rozpuszczają osad. Zasadowy: tylko kwas.

Uwaga na błąd

Zapisywanie hydroksokompleksu bez ładunku, np. Zn(OH)₄. Poprawnie [Zn(OH)₄]²⁻.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co obserwujesz po dodaniu nadmiaru NaOH do osadu Cu(OH)₂?

✎Ściąga: Poszerzenie systematyki: hydroksosole, tlenki metali przejściowych, LiH i hydroksokompleksy

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Amfoteryczny: kwas + zasada rozpuszczają osad. Zasadowy: tylko kwas.
Hydroksosól zawiera w składzie grupę OH⁻ obok reszty kwasowej: Al(OH)₂Cl, Cu₂(OH)₂CO₃ (zielona patyna na miedzi). Powstaje przy niedoborze kwasu: Al(OH)₃ + HCl → Al(OH)₂Cl + H₂O.
LiH to wodorek o charakterze zasadowym; wodór ma w nim stopień utlenienia −⁠I: LiH + H₂O → LiOH + H₂↑.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Który tlenek jest kwasowy?
1. ACrO
2. BMnO
3. CCrO₃
4. DCr₂O₃
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: CrO₃ – Wyższy stopień utlenienia (+VI) daje tlenek kwasowy.
Który tlenek jest amfoteryczny?
1. ACuO
2. BZnO
3. CFeO
4. DNa₂O
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ZnO – ZnO reaguje z kwasami i z zasadami.
Co to jest hydroksosól?
1. Asól z grupą NH₄⁺
2. Bsól z atomem wodoru
3. Csól z wodą w krysztale
4. Dsól zawierająca grupę OH⁻, np. Al(OH)₂Cl
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: sól zawierająca grupę OH⁻, np. Al(OH)₂Cl – Hydroksosól powstaje przy niedoborze kwasu.
Co powstaje w reakcji LiH z wodą?
1. ALiOH i H₂
2. BLi₂O i H₂
3. CLiOH i O₂
4. DLiH₂ i O₂
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: LiOH i H₂ – LiH + H₂O → LiOH + H₂↑; wodór w LiH ma stopień utlenienia −⁠I.
Jak zapiszesz reakcję Zn(OH)₂ z nadmiarem OH⁻?
1. AZn(OH)₂ + 2OH⁻ → [Zn(OH)₄]²⁻
2. BZn(OH)₂ + 2OH⁻ → Zn + 2H₂O₂
3. CZn(OH)₂ + OH⁻ → Zn(OH)₃
4. DZn(OH)₂ + 2OH⁻ → [Zn(OH)₄]
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Zn(OH)₂ + 2OH⁻ → [Zn(OH)₄]²⁻ – Ładunek kompleksu: +2 + 4 · (−⁠1) = −⁠2.
Co obserwujesz po dodaniu nadmiaru NaOH do osadu Cu(OH)₂?
1. Awydziela się gaz
2. Bosad pozostaje
3. Cosad zanika
4. Dosad zmienia się w żółty
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: osad pozostaje – Cu(OH)₂ jest zasadowy, więc z zasadą nie reaguje.
Który zestaw tlenków manganu jest uporządkowany od zasadowego do kwasowego?
1. AMn₂O₇, MnO₂, MnO
2. BMnO, Mn₂O₇, MnO₂
3. CMnO₂, MnO, Mn₂O₇
4. DMnO, MnO₂, Mn₂O₇
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: MnO, MnO₂, Mn₂O₇ – Charakter kwasowy rośnie ze stopniem utlenienia.
Który tlenek jest zasadowy?
1. AFeO
2. BMn₂O₇
3. CAl₂O₃
4. DCrO₃
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: FeO – Tlenek żelaza(II) reaguje z kwasami i nie reaguje z zasadami.

Cały dział „Związki nieorganiczne”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 9 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 1

Sprzęt, szkło laboratoryjne i zasady BHP Metody pracy w laboratorium Projektowanie doświadczeń i błędy pomiarowe Budowa atomu Izotopy, masa atomowa i promieniotwórczość Konfiguracja elektronowa atomów Orbitale, liczby kwantowe, reguła Hunda, zakaz Pauliego i reguła Madelunga Układ okresowy pierwiastków Bloki energetyczne i okresowość właściwości atomów Wiązanie jonowe Wiązanie kowalencyjne, wiązania σ i π Oddziaływania międzycząsteczkowe i wiązanie wodorowe Wiązanie koordynacyjne, energia sieci krystalicznej, oddziaływania dipolowe Wzory strukturalne i elektronowe cząsteczek, polarność Teoria VSEPR, hybrydyzacja i polarność cząsteczek Wiązanie metaliczne i rodzaje kryształów Alotropia węgla Mol, masa molowa i objętość molowa gazów Wzór empiryczny i rzeczywisty Równanie Clapeyrona i objętość molowa w dowolnych warunkach Obliczenia stechiometryczne Wydajność reakcji, nadmiar i niedomiar substratu, skład mieszanin Mieszaniny, stężenie procentowe i molowe Przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i mieszanie roztworów Koloidy, elektroforeza i zadania ze stężeniami Szybkość reakcji, katalizator i energia aktywacji Obliczanie szybkości, równanie kinetyczne i rząd reakcji Reakcje odwracalne i równowaga chemiczna Stała równowagi i obliczenia stężeń równowagowych Efekty energetyczne reakcji, entalpia i zapis termochemiczny Entalpia tworzenia i spalania, prawo Hessa Roztwory, rozpuszczalność i krzywe rozpuszczalności Dysocjacja jonowa, stopień dysocjacji, elektrolity mocne i słabe Stała dysocjacji, pK i prawo rozcieńczeń Ostwalda Odczyn roztworu, skala pH i wskaźniki Iloczyn jonowy wody, pH słabych kwasów i zasad, miareczkowanie Reakcje zobojętniania i strąceniowe, zapis jonowy Iloczyn rozpuszczalności i hydroliza soli słabego kwasu i słabej zasady Reakcje utleniania i redukcji – wprowadzenie Tlenki i wodorki: nazwy, otrzymywanie i charakter Wodorotlenki: otrzymywanie, charakter i reakcje Kwasy: skład, moc, otrzymywanie i reakcje Sole: rodzaje, nazwy, otrzymywanie i reakcje