ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Zasady bezpiecznej pracy w laboratorium chemicznymklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/chemia/metody-pracy-w-laboratorium/

Chemia · Zasady bezpiecznej pracy w laboratorium chemicznym · kl. 1

Metody pracy w laboratorium

Doświadczenie to nie „zmieszaj i zobacz”. Najpierw pytanie, potem plan, na końcu wniosek wynikający z tego, co faktycznie zobaczyłeś.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Cztery słowa, które trzeba odróżniać

  • Hipoteza to przypuszczenie, które chcesz sprawdzić. Np. „kwas rozpuszcza cynk, a woda nie”.
  • Obserwacja to to, co widać i czuć: zmiana barwy, wydzielanie gazu, powstanie osadu, zmiana temperatury.
  • Wniosek to odpowiedź na pytanie badawcze oparta na obserwacji. Hipotezę potwierdza albo odrzuca.
  • Projekt doświadczenia to plan: czego użyjesz, co zmienisz i w jakich warunkach.
1. Hipotezaco chcę sprawdzić?2. Doświadczeniezmieniam jedno3. Obserwacjaco widać?4. Wniosekodpowiedź na pytaniewniosek potwierdza hipotezę albo ją odrzuca
Cykl pracy badawczej: hipoteza, doświadczenie, obserwacja, wniosek.

2Jak zaplanować doświadczenie

  • Dobierz szkło i odczynniki do celu. Do reakcji próbnej wystarczy probówka, do dokładnego pomiaru objętości potrzebna jest pipeta lub biureta.
  • Zmieniaj jedną rzecz naraz. Jeśli chcesz sprawdzić wpływ temperatury, resztę (ilość, stężenie, rozdrobnienie) utrzymaj stałą.
  • Zrób próbę kontrolną: tę samą probówkę bez badanego czynnika. Dzięki niej wiesz, że zmiana wynika z tego czynnika, a nie z przypadku.
Sprawdź, czy rozumiesz

Czym jest hipoteza?

3Obserwacja a wniosek

Obserwacja (co widać)Wniosek (co z tego wynika)
pojawia się biały osadw roztworze były jony, które tworzą trudno rozpuszczalny związek
z probówki wydziela się bezbarwny gazzaszła reakcja z wydzieleniem gazu
wskaźnik zmienił barwęzmienił się odczyn roztworu
Zapamiętaj

Obserwacja opisuje to, co zobaczyłeś. Wniosek tłumaczy, co to znaczy. Nie mieszaj ich.

Uwaga na błąd

Zapisanie w obserwacji „powstał węglan wapnia”. Tego nie widać. Widać biały osad, a nazwę substancji podajesz we wniosku.

✎Ściąga: Metody pracy w laboratorium

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Obserwacja opisuje to, co zobaczyłeś. Wniosek tłumaczy, co to znaczy. Nie mieszaj ich.
  • Hipoteza to przypuszczenie, które chcesz sprawdzić. Np. „kwas rozpuszcza cynk, a woda nie”.
  • Obserwacja to to, co widać i czuć: zmiana barwy, wydzielanie gazu, powstanie osadu, zmiana temperatury.
  • Wniosek to odpowiedź na pytanie badawcze oparta na obserwacji. Hipotezę potwierdza albo odrzuca.
  • Projekt doświadczenia to plan: czego użyjesz, co zmienisz i w jakich warunkach.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Które zdanie jest obserwacją?

    1. AZaszła reakcja zobojętniania.
    2. BPowstał wodorotlenek.
    3. CRoztwór jest zasadowy.
    4. DRoztwór zmienił barwę z bezbarwnej na malinową.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Roztwór zmienił barwę z bezbarwnej na malinową. – Obserwacja to to, co widać. Odczyn i nazwy produktów to już wnioski.

  2. Czym jest hipoteza?

    1. Awynikiem pomiaru
    2. Bopisem szkła laboratoryjnego
    3. Czasadą BHP
    4. Dprzypuszczeniem, które sprawdzasz doświadczeniem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: przypuszczeniem, które sprawdzasz doświadczeniem – Hipoteza to przypuszczenie, które doświadczenie potwierdza albo odrzuca.

  3. Po co robimy próbę kontrolną?

    1. Ażeby doświadczenie trwało dłużej
    2. Bżeby zużyć więcej odczynnika
    3. Cżeby uniknąć stosowania okularów
    4. Dżeby porównać wynik z sytuacją bez badanego czynnika
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: żeby porównać wynik z sytuacją bez badanego czynnika – Próba kontrolna pokazuje, co się dzieje bez badanego czynnika, więc widać jego wpływ.

  4. Chcesz zbadać wpływ temperatury na szybkość rozpuszczania soli. Co powinno być takie samo w obu probówkach?

    1. Ailość soli, ilość wody i sposób mieszania
    2. Bnic, wszystko ma się różnić
    3. Ctemperatura
    4. Dtylko kolor probówek
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ilość soli, ilość wody i sposób mieszania – Zmieniasz jedną rzecz (temperaturę), a wszystko inne utrzymujesz stałe.

  5. Który zapis jest wnioskiem?

    1. AW probówce są jony chlorkowe, bo powstał biały osad po dodaniu AgNO₃.
    2. BPowstał biały, serowaty osad.
    3. CRoztwór ogrzał się.
    4. DWydzielił się bezbarwny gaz.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: W probówce są jony chlorkowe, bo powstał biały osad po dodaniu AgNO₃. – Wniosek interpretuje obserwację i odpowiada na pytanie badawcze.

  6. Do jakiego celu użyjesz pipety zamiast zlewki?

    1. Ado rozcierania kryształów
    2. Bdo ogrzewania
    3. Cdo mieszania gęstych mas
    4. Ddo dokładnego odmierzenia objętości cieczy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: do dokładnego odmierzenia objętości cieczy – Pipeta odmierza objętość dokładnie. Podziałka zlewki jest tylko orientacyjna.

  7. Wniosek z doświadczenia nie potwierdza hipotezy. Co robisz?

    1. Aodrzucasz lub poprawiasz hipotezę
    2. Bpowtarzasz, aż wyjdzie to, co chciałeś
    3. Cuznajesz, że doświadczenie się nie liczy
    4. Dzmieniasz obserwacje, żeby pasowały
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: odrzucasz lub poprawiasz hipotezę – Wynik niezgodny z hipotezą też jest wynikiem. Hipotezę odrzucasz lub poprawiasz.

  8. Co jest częścią projektu doświadczenia?

    1. Awyłącznie rysunek piktogramu
    2. Btylko tytuł
    3. Ctylko wniosek
    4. Dlista szkła i odczynników oraz warunków doświadczenia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: lista szkła i odczynników oraz warunków doświadczenia – Projekt to plan: co, czym i w jakich warunkach zrobisz.

Cały dział „Zasady bezpiecznej pracy w laboratorium chemicznym”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Chemia, klasa 1

Sprzęt, szkło laboratoryjne i zasady BHPProjektowanie doświadczeń i błędy pomiaroweBudowa atomuIzotopy, masa atomowa i promieniotwórczośćKonfiguracja elektronowa atomówOrbitale, liczby kwantowe, reguła Hunda, zakaz Pauliego i reguła MadelungaUkład okresowy pierwiastkówBloki energetyczne i okresowość właściwości atomówWiązanie jonoweWiązanie kowalencyjne, wiązania σ i πOddziaływania międzycząsteczkowe i wiązanie wodoroweWiązanie koordynacyjne, energia sieci krystalicznej, oddziaływania dipoloweWzory strukturalne i elektronowe cząsteczek, polarnośćTeoria VSEPR, hybrydyzacja i polarność cząsteczekWiązanie metaliczne i rodzaje kryształówAlotropia węglaMol, masa molowa i objętość molowa gazówWzór empiryczny i rzeczywistyRównanie Clapeyrona i objętość molowa w dowolnych warunkachObliczenia stechiometryczneWydajność reakcji, nadmiar i niedomiar substratu, skład mieszaninMieszaniny, stężenie procentowe i molowePrzeliczanie stężeń, rozcieńczanie i mieszanie roztworówKoloidy, elektroforeza i zadania ze stężeniamiSzybkość reakcji, katalizator i energia aktywacjiObliczanie szybkości, równanie kinetyczne i rząd reakcjiReakcje odwracalne i równowaga chemicznaStała równowagi i obliczenia stężeń równowagowychEfekty energetyczne reakcji, entalpia i zapis termochemicznyEntalpia tworzenia i spalania, prawo HessaRoztwory, rozpuszczalność i krzywe rozpuszczalnościDysocjacja jonowa, stopień dysocjacji, elektrolity mocne i słabeStała dysocjacji, pK i prawo rozcieńczeń OstwaldaOdczyn roztworu, skala pH i wskaźnikiIloczyn jonowy wody, pH słabych kwasów i zasad, miareczkowanieReakcje zobojętniania i strąceniowe, zapis jonowyIloczyn rozpuszczalności i hydroliza soli słabego kwasu i słabej zasadyReakcje utleniania i redukcji – wprowadzenieTlenki i wodorki: nazwy, otrzymywanie i charakterWodorotlenki: otrzymywanie, charakter i reakcjeKwasy: skład, moc, otrzymywanie i reakcjeSole: rodzaje, nazwy, otrzymywanie i reakcjePoszerzenie systematyki: hydroksosole, tlenki metali przejściowych, LiH i hydroksokompleksy