ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Stechiometria chemicznaklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/chemia/mieszaniny-stezenie-procentowe-i-molowe/

Chemia · Stechiometria chemiczna · kl. 1

Mieszaniny, stężenie procentowe i molowe

Sól w wodzie, piasek w wodzie, mleko – to wszystko mieszaniny, ale każda zachowuje się inaczej. Tu nauczysz się je rozpoznawać, rozdzielać i opisywać liczbą: ile substancji jest w ilu gramach lub litrach roztworu.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Rodzaje mieszanin

  • Mieszanina to co najmniej dwie substancje, które się ze sobą nie połączyły chemicznie. Można je rozdzielić metodami fizycznymi.
  • W jednorodnej (roztworze) składników nie odróżnisz, np. woda z solą, powietrze, stop. W niejednorodnej widać granice faz: zawiesina (piasek w wodzie), emulsja (ciecz w cieczy, np. mleko), piana, aerozol (dym, mgła).
  • Olej z wodą szybko się rozdzielają. Trwałą emulsję daje dopiero emulgator, np. lecytyna w majonezie.
Mieszaninaskładniki się nie łącząjednorodnaskładników nie widaćniejednorodnawidać granice fazpowietrzestop (mosiądz)woda z solą(jedna faza)zawiesinapiasek z wodąemulsjamleko, majonezpianabita śmietanaaerozoldym, mgła
Podział mieszanin na jednorodne i niejednorodne oraz ich przykłady.

2Jak rozdzielić mieszaninę

MieszaninaMetodaNa czym polega
ciało stałe w cieczy (piasek z wodą)sedymentacja, dekantacja, filtracjaosadzanie, zlanie cieczy, zatrzymanie osadu na sączku
roztwór soliodparowanie, krystalizacjausunięcie rozpuszczalnika
woda z etanolemdestylacjaróżne temperatury wrzenia
jod w wodzieekstrakcjaróżna rozpuszczalność w dwóch niemieszających się cieczach (np. woda i heksan)
barwniki z tuszuchromatografiaróżne powinowactwo do fazy stacjonarnej i ruchomej
Sprawdź, czy rozumiesz

Którą metodą rozdzielisz piasek zmieszany z wodą?

3Stężenie procentowe

  • Wzór: C_p = m_s przez m_r · 100%, gdzie C_p to stężenie procentowe [%], m_s – masa substancji rozpuszczonej [g], m_r – masa całego roztworu [g]. Masa roztworu to m_r = m_s + m_rozp, gdzie m_rozp to masa rozpuszczalnika [g].
  • Dane: m_s = 20 g soli, m_rozp = 80 g wody.
  • Obliczenia: m_r = 20 g + 80 g = 100 g; C_p = 20 g przez 100 g · 100% = 20%.
  • Odpowiedź: roztwór ma stężenie 20%.

4Stężenie molowe

  • Wzór: C_m = n przez V, gdzie C_m to stężenie molowe [mol/dm³], n – liczba moli substancji rozpuszczonej [mol], V – objętość roztworu [dm³]. Liczbę moli liczysz z n = m przez M (m – masa [g], M – masa molowa [g/mol]).
  • Dane: m = 4 g NaOH (M = 40 g/mol), V = 250 cm³ = 0,25 dm³ roztworu.
  • Obliczenia: n = 4 g przez 40 g/mol = 0,1 mol; C_m = 0,1 mol przez 0,25 dm³ = 0,4 mol/dm³.
  • Odpowiedź: stężenie molowe wynosi 0,4 mol/dm³.
Zapamiętaj

Cp odnosi się do 100 g roztworu (masa), Cm do 1 dm³ roztworu (objętość).

Uwaga na błąd

Podstawianie do wzoru masy wody zamiast masy całego roztworu albo objętości w cm³ zamiast w dm³.

Sprawdź, czy rozumiesz

Ile wynosi C_p roztworu, w którym 20 g soli rozpuszczono w 80 g wody?

✎Ściąga: Mieszaniny, stężenie procentowe i molowe

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Cp odnosi się do 100 g roztworu (masa), Cm do 1 dm³ roztworu (objętość).
  • Mieszanina to co najmniej dwie substancje, które się ze sobą nie połączyły chemicznie. Można je rozdzielić metodami fizycznymi.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Którą metodą rozdzielisz piasek zmieszany z wodą?

    1. Afiltracją
    2. Bchromatografią
    3. Cekstrakcją
    4. Ddestylacją frakcyjną
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: filtracją – Piasek to ciało stałe w cieczy, więc wystarczy sączek. Destylacja rozdziela ciecze o różnych temperaturach wrzenia.

  2. Ile wynosi C_p roztworu, w którym 20 g soli rozpuszczono w 80 g wody?

    1. A20%
    2. B80%
    3. C25%
    4. D40%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 20% – m_r = 20 g + 80 g = 100 g, więc C_p = 20 g przez 100 g · 100% = 20%.

  3. Ile moli NaOH (M = 40 g/mol) jest w 4 g tej substancji?

    1. A0,4 mol
    2. B10 mol
    3. C160 mol
    4. D0,1 mol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 0,1 mol – n = m przez M = 4 g przez 40 g/mol = 0,1 mol.

  4. Jakie jest C_m roztworu zawierającego 0,1 mol NaOH w 250 cm³ roztworu?

    1. A25 mol/dm³
    2. B0,025 mol/dm³
    3. C0,4 mol/dm³
    4. D0,1 mol/dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 0,4 mol/dm³ – 250 cm³ = 0,25 dm³, więc C_m = 0,1 mol przez 0,25 dm³ = 0,4 mol/dm³.

  5. Czym jest emulsja?

    1. Aciecz rozproszona w innej cieczy
    2. Bgaz w cieczy
    3. Croztwór jednorodny
    4. Dciało stałe w cieczy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ciecz rozproszona w innej cieczy – Emulsja to dwie niemieszające się ciecze, np. mleko. Zawiesina to ciało stałe w cieczy, piana – gaz w cieczy.

  6. Co stabilizuje majonez jako emulsję?

    1. Akatalizator
    2. Bemulgator (lecytyna)
    3. Cfiltr
    4. Drozpuszczalnik
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: emulgator (lecytyna) – Emulgator osłania kropelki jednej cieczy i nie pozwala im się połączyć.

  7. Którą metodą wyodrębnisz jod rozpuszczony w wodzie, używając heksanu?

    1. Asedymentacją
    2. Bdekantacją
    3. Cfiltracją
    4. Dekstrakcją
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ekstrakcją – Jod lepiej rozpuszcza się w heksanie, który nie miesza się z wodą, więc przechodzi do tej warstwy.

  8. Co jest błędem przy liczeniu C_p roztworu?

    1. Awyrażenie mas w gramach
    2. Bdzielenie masy substancji przez masę samej wody
    3. Cpomnożenie wyniku przez 100%
    4. Ddodanie mas substancji i wody
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: dzielenie masy substancji przez masę samej wody – W mianowniku musi być masa całego roztworu, czyli substancja plus rozpuszczalnik.

Cały dział „Stechiometria chemiczna”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Chemia, klasa 1

Sprzęt, szkło laboratoryjne i zasady BHPMetody pracy w laboratoriumProjektowanie doświadczeń i błędy pomiaroweBudowa atomuIzotopy, masa atomowa i promieniotwórczośćKonfiguracja elektronowa atomówOrbitale, liczby kwantowe, reguła Hunda, zakaz Pauliego i reguła MadelungaUkład okresowy pierwiastkówBloki energetyczne i okresowość właściwości atomówWiązanie jonoweWiązanie kowalencyjne, wiązania σ i πOddziaływania międzycząsteczkowe i wiązanie wodoroweWiązanie koordynacyjne, energia sieci krystalicznej, oddziaływania dipoloweWzory strukturalne i elektronowe cząsteczek, polarnośćTeoria VSEPR, hybrydyzacja i polarność cząsteczekWiązanie metaliczne i rodzaje kryształówAlotropia węglaMol, masa molowa i objętość molowa gazówWzór empiryczny i rzeczywistyRównanie Clapeyrona i objętość molowa w dowolnych warunkachObliczenia stechiometryczneWydajność reakcji, nadmiar i niedomiar substratu, skład mieszaninPrzeliczanie stężeń, rozcieńczanie i mieszanie roztworówKoloidy, elektroforeza i zadania ze stężeniamiSzybkość reakcji, katalizator i energia aktywacjiObliczanie szybkości, równanie kinetyczne i rząd reakcjiReakcje odwracalne i równowaga chemicznaStała równowagi i obliczenia stężeń równowagowychEfekty energetyczne reakcji, entalpia i zapis termochemicznyEntalpia tworzenia i spalania, prawo HessaRoztwory, rozpuszczalność i krzywe rozpuszczalnościDysocjacja jonowa, stopień dysocjacji, elektrolity mocne i słabeStała dysocjacji, pK i prawo rozcieńczeń OstwaldaOdczyn roztworu, skala pH i wskaźnikiIloczyn jonowy wody, pH słabych kwasów i zasad, miareczkowanieReakcje zobojętniania i strąceniowe, zapis jonowyIloczyn rozpuszczalności i hydroliza soli słabego kwasu i słabej zasadyReakcje utleniania i redukcji – wprowadzenieTlenki i wodorki: nazwy, otrzymywanie i charakterWodorotlenki: otrzymywanie, charakter i reakcjeKwasy: skład, moc, otrzymywanie i reakcjeSole: rodzaje, nazwy, otrzymywanie i reakcjePoszerzenie systematyki: hydroksosole, tlenki metali przejściowych, LiH i hydroksokompleksy