1Rodzaje mieszanin
- Mieszanina to co najmniej dwie substancje, które się ze sobą nie połączyły chemicznie. Można je rozdzielić metodami fizycznymi.
- W jednorodnej (roztworze) składników nie odróżnisz, np. woda z solą, powietrze, stop. W niejednorodnej widać granice faz: zawiesina (piasek w wodzie), emulsja (ciecz w cieczy, np. mleko), piana, aerozol (dym, mgła).
- Olej z wodą szybko się rozdzielają. Trwałą emulsję daje dopiero emulgator, np. lecytyna w majonezie.
2Jak rozdzielić mieszaninę
| Mieszanina | Metoda | Na czym polega |
|---|---|---|
| ciało stałe w cieczy (piasek z wodą) | sedymentacja, dekantacja, filtracja | osadzanie, zlanie cieczy, zatrzymanie osadu na sączku |
| roztwór soli | odparowanie, krystalizacja | usunięcie rozpuszczalnika |
| woda z etanolem | destylacja | różne temperatury wrzenia |
| jod w wodzie | ekstrakcja | różna rozpuszczalność w dwóch niemieszających się cieczach (np. woda i heksan) |
| barwniki z tuszu | chromatografia | różne powinowactwo do fazy stacjonarnej i ruchomej |
Którą metodą rozdzielisz piasek zmieszany z wodą?
Piasek to ciało stałe w cieczy, więc wystarczy sączek. Destylacja rozdziela ciecze o różnych temperaturach wrzenia.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Stężenie procentowe
- Wzór: C_p = m_s przez m_r · 100%, gdzie C_p to stężenie procentowe [%], m_s – masa substancji rozpuszczonej [g], m_r – masa całego roztworu [g]. Masa roztworu to m_r = m_s + m_rozp, gdzie m_rozp to masa rozpuszczalnika [g].
- Dane: m_s = 20 g soli, m_rozp = 80 g wody.
- Obliczenia: m_r = 20 g + 80 g = 100 g; C_p = 20 g przez 100 g · 100% = 20%.
- Odpowiedź: roztwór ma stężenie 20%.
4Stężenie molowe
- Wzór: C_m = n przez V, gdzie C_m to stężenie molowe [mol/dm³], n – liczba moli substancji rozpuszczonej [mol], V – objętość roztworu [dm³]. Liczbę moli liczysz z n = m przez M (m – masa [g], M – masa molowa [g/mol]).
- Dane: m = 4 g NaOH (M = 40 g/mol), V = 250 cm³ = 0,25 dm³ roztworu.
- Obliczenia: n = 4 g przez 40 g/mol = 0,1 mol; C_m = 0,1 mol przez 0,25 dm³ = 0,4 mol/dm³.
- Odpowiedź: stężenie molowe wynosi 0,4 mol/dm³.
Cp odnosi się do 100 g roztworu (masa), Cm do 1 dm³ roztworu (objętość).
Podstawianie do wzoru masy wody zamiast masy całego roztworu albo objętości w cm³ zamiast w dm³.
Ile wynosi C_p roztworu, w którym 20 g soli rozpuszczono w 80 g wody?
m_r = 20 g + 80 g = 100 g, więc C_p = 20 g przez 100 g · 100% = 20%.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Mieszaniny, stężenie procentowe i molowe
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Cp odnosi się do 100 g roztworu (masa), Cm do 1 dm³ roztworu (objętość).
- Mieszanina to co najmniej dwie substancje, które się ze sobą nie połączyły chemicznie. Można je rozdzielić metodami fizycznymi.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Którą metodą rozdzielisz piasek zmieszany z wodą?
- Afiltracją
- Bchromatografią
- Cekstrakcją
- Ddestylacją frakcyjną
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: filtracją – Piasek to ciało stałe w cieczy, więc wystarczy sączek. Destylacja rozdziela ciecze o różnych temperaturach wrzenia.
Ile wynosi C_p roztworu, w którym 20 g soli rozpuszczono w 80 g wody?
- A20%
- B80%
- C25%
- D40%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 20% – m_r = 20 g + 80 g = 100 g, więc C_p = 20 g przez 100 g · 100% = 20%.
Ile moli NaOH (M = 40 g/mol) jest w 4 g tej substancji?
- A0,4 mol
- B10 mol
- C160 mol
- D0,1 mol
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 0,1 mol – n = m przez M = 4 g przez 40 g/mol = 0,1 mol.
Jakie jest C_m roztworu zawierającego 0,1 mol NaOH w 250 cm³ roztworu?
- A25 mol/dm³
- B0,025 mol/dm³
- C0,4 mol/dm³
- D0,1 mol/dm³
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 0,4 mol/dm³ – 250 cm³ = 0,25 dm³, więc C_m = 0,1 mol przez 0,25 dm³ = 0,4 mol/dm³.
Czym jest emulsja?
- Aciecz rozproszona w innej cieczy
- Bgaz w cieczy
- Croztwór jednorodny
- Dciało stałe w cieczy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ciecz rozproszona w innej cieczy – Emulsja to dwie niemieszające się ciecze, np. mleko. Zawiesina to ciało stałe w cieczy, piana – gaz w cieczy.
Co stabilizuje majonez jako emulsję?
- Akatalizator
- Bemulgator (lecytyna)
- Cfiltr
- Drozpuszczalnik
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: emulgator (lecytyna) – Emulgator osłania kropelki jednej cieczy i nie pozwala im się połączyć.
Którą metodą wyodrębnisz jod rozpuszczony w wodzie, używając heksanu?
- Asedymentacją
- Bdekantacją
- Cfiltracją
- Dekstrakcją
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ekstrakcją – Jod lepiej rozpuszcza się w heksanie, który nie miesza się z wodą, więc przechodzi do tej warstwy.
Co jest błędem przy liczeniu C_p roztworu?
- Awyrażenie mas w gramach
- Bdzielenie masy substancji przez masę samej wody
- Cpomnożenie wyniku przez 100%
- Ddodanie mas substancji i wody
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: dzielenie masy substancji przez masę samej wody – W mianowniku musi być masa całego roztworu, czyli substancja plus rozpuszczalnik.
Cały dział „Stechiometria chemiczna”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.