Jak w kolbie miarowej uzyskasz dokładnie 100 cm³ roztworu?

rozpuścisz substancję i uzupełnisz wodą do kreski

wlejesz 100 cm³ wody na substancję

odmierzysz cylindrem 100 cm³ i dosypiesz substancję

Skąd we wzorze Cm = Cp · d · 10/M bierze się czynnik 10?

z przeliczenia cm³ na dm³ i procentów na ułamek

Przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i mieszanie roztworów

ogarniam.edu.pl · Chemia · Stechiometria chemicznaklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/chemia/przeliczanie-stezen-rozcienczanie-i-mieszanie-roztworow/

Na butelce odczynnika stoi „36,5%”, a w zadaniu potrzebujesz mol/dm³. Albo masz za mocny roztwór i chcesz go rozcieńczyć. Tu ogarniesz oba przypadki jednym pomysłem: licz substancję rozpuszczoną.

1Z procentów na mole i z powrotem

Wzór: C_m = C_p · d · 10 przez M, gdzie C_m to stężenie molowe [mol/dm³], C_p – stężenie procentowe [%], d – gęstość roztworu [g/cm³], M – masa molowa substancji [g/mol]. Czynnik 10 wynika z 1 dm³ = 1000 cm³ i 100% = 1.
Odwrotnie: C_p = C_m · M przez 10 · d.
Dane: kwas solny 36,5%, d = 1,18 g/cm³, M(HCl) = 36,5 g/mol.
Obliczenia: C_m = 36,5 · 1,18 · 10 przez 36,5 = 11,8 mol/dm³.
Odpowiedź: stężenie molowe wynosi 11,8 mol/dm³.
W drugą stronę: NaOH o C_m = 2 mol/dm³, d = 1,08 g/cm³, M = 40 g/mol daje C_p = 2 · 40 przez 10 · 1,08 ≈ 7,41%.

Zapamiętaj

Gęstość to „most” między masą roztworu a jego objętością. Bez d nie przejdziesz między C_p a C_m.

2Rozcieńczanie, zatężanie, mieszanie

Przy rozcieńczaniu wodą ilość substancji rozpuszczonej się nie zmienia (m_s i n stałe), rośnie tylko masa i objętość roztworu. Dla stężenia molowego: C_m1 · V₁ = C_m2 · V₂ (V₁, V₂ – objętości przed i po [dm³]).
Dane: do 100 g roztworu 10% dodano 100 g wody.
Obliczenia: m_s = 10 g (bez zmian), m_r = 200 g, C_p = 10 g przez 200 g · 100% = 5%.
Odpowiedź: powstał roztwór 5%.
Mieszanie roztworów: dodajesz osobno masy substancji i masy roztworów. Np. 100 g roztworu 10% i 200 g roztworu 25%: m_s = 10 g + 50 g = 60 g, m_r = 300 g, C_p = 60 g przez 300 g · 100% = 20%.
Zatężanie to odparowanie wody (m_s bez zmian, m_r maleje) albo dosypanie substancji (rosną m_s i m_r).

Sprawdź, czy rozumiesz

Co zostaje bez zmian przy rozcieńczaniu roztworu wodą?

3Przygotowanie roztworu w laboratorium

Dane: 100 cm³ = 0,1 dm³ roztworu NaCl o C_m = 0,5 mol/dm³, M(NaCl) = 58,5 g/mol.
Obliczenia: n = C_m · V = 0,5 mol/dm³ · 0,1 dm³ = 0,05 mol; m = n · M = 0,05 mol · 58,5 g/mol ≈ 2,93 g.
Odważoną sól rozpuść w kolbie miarowej 100 cm³ w części wody i uzupełnij wodą do kreski.

Uwaga na błąd

Dodawanie 100 cm³ wody do soli i uznawanie, że to już 100 cm³ roztworu. Objętość roztworu wyznacza kreska kolby, a nie ilość dolanej wody.

✎Ściąga: Przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i mieszanie roztworów

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Gęstość to „most” między masą roztworu a jego objętością. Bez d nie przejdziesz między C_p a C_m.
Mieszanie roztworów: dodajesz osobno masy substancji i masy roztworów. Np. 100 g roztworu 10% i 200 g roztworu 25%: m_s = 10 g + 50 g = 60 g, m_r = 300 g, C_p = 60 g przez 300 g · 100% = 20%.
Zatężanie to odparowanie wody (m_s bez zmian, m_r maleje) albo dosypanie substancji (rosną m_s i m_r).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Ile wynosi C_m kwasu solnego 36,5% o gęstości 1,18 g/cm³ (M = 36,5 g/mol)?
1. A36,5 mol/dm³
2. B11,8 mol/dm³
3. C118 mol/dm³
4. D1,18 mol/dm³
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 11,8 mol/dm³ – C_m = C_p · d · 10 przez M = 36,5 · 1,18 · 10 przez 36,5 = 11,8 mol/dm³.
Ile wynosi C_p roztworu NaOH o C_m = 2 mol/dm³ i d = 1,08 g/cm³?
1. Aok. 1,85%
2. Bok. 20%
3. Cok. 74,1%
4. Dok. 7,41%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ok. 7,41% – C_p = C_m · M przez 10 · d = 2 · 40 przez 10,8 ≈ 7,41%.
Co zostaje bez zmian przy rozcieńczaniu roztworu wodą?
1. Aobjętość roztworu
2. Bmasa roztworu
3. Cstężenie
4. Dmasa (liczba moli) substancji rozpuszczonej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: masa (liczba moli) substancji rozpuszczonej – Woda zwiększa masę i objętość roztworu, a ilość substancji rozpuszczonej pozostaje ta sama.
Do 100 g roztworu 10% dodano 100 g wody. Jakie jest nowe stężenie?
1. A5%
2. B20%
3. C10%
4. D2,5%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 5% – m_s = 10 g, m_r = 200 g, więc C_p = 5%.
Zmieszano 100 g roztworu 10% i 200 g roztworu 25%. Jakie jest stężenie?
1. A15%
2. B35%
3. C20%
4. D17,5%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 20% – m_s = 10 + 50 = 60 g, m_r = 300 g, C_p = 20%. Zwykła średnia (17,5%) pomija różne masy roztworów.
Ile gramów NaCl (M = 58,5 g/mol) potrzeba na 100 cm³ roztworu 0,5 mol/dm³?
1. Aok. 29,3 g
2. B0,5 g
3. C5,85 g
4. Dok. 2,93 g
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ok. 2,93 g – n = 0,5 mol/dm³ · 0,1 dm³ = 0,05 mol, m = 0,05 mol · 58,5 g/mol = 2,925 g ≈ 2,93 g.
Jak w kolbie miarowej uzyskasz dokładnie 100 cm³ roztworu?
1. Arozpuścisz substancję i uzupełnisz wodą do kreski
2. Bwlejesz 100 cm³ wody na substancję
3. Codmierzysz cylindrem 100 cm³ i dosypiesz substancję
4. Ddolejesz wody powyżej kreski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: rozpuścisz substancję i uzupełnisz wodą do kreski – Objętość roztworu wyznacza kreska na kolbie, a nie objętość dolanej wody.
Skąd we wzorze C_m = C_p · d · 10 przez M bierze się czynnik 10?
1. Az temperatury 10°C
2. Bz przeliczenia cm³ na dm³ i procentów na ułamek
3. Cz masy molowej wody
4. Dz liczby cyfr znaczących
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: z przeliczenia cm³ na dm³ i procentów na ułamek – 1 dm³ = 1000 cm³, a 100% to 1, więc 1000 przez 100 = 10.

Cały dział „Stechiometria chemiczna”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 9 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 1

Sprzęt, szkło laboratoryjne i zasady BHP Metody pracy w laboratorium Projektowanie doświadczeń i błędy pomiarowe Budowa atomu Izotopy, masa atomowa i promieniotwórczość Konfiguracja elektronowa atomów Orbitale, liczby kwantowe, reguła Hunda, zakaz Pauliego i reguła Madelunga Układ okresowy pierwiastków Bloki energetyczne i okresowość właściwości atomów Wiązanie jonowe Wiązanie kowalencyjne, wiązania σ i π Oddziaływania międzycząsteczkowe i wiązanie wodorowe Wiązanie koordynacyjne, energia sieci krystalicznej, oddziaływania dipolowe Wzory strukturalne i elektronowe cząsteczek, polarność Teoria VSEPR, hybrydyzacja i polarność cząsteczek Wiązanie metaliczne i rodzaje kryształów Alotropia węgla Mol, masa molowa i objętość molowa gazów Wzór empiryczny i rzeczywisty Równanie Clapeyrona i objętość molowa w dowolnych warunkach Obliczenia stechiometryczne Wydajność reakcji, nadmiar i niedomiar substratu, skład mieszanin Mieszaniny, stężenie procentowe i molowe Koloidy, elektroforeza i zadania ze stężeniami Szybkość reakcji, katalizator i energia aktywacji Obliczanie szybkości, równanie kinetyczne i rząd reakcji Reakcje odwracalne i równowaga chemiczna Stała równowagi i obliczenia stężeń równowagowych Efekty energetyczne reakcji, entalpia i zapis termochemiczny Entalpia tworzenia i spalania, prawo Hessa Roztwory, rozpuszczalność i krzywe rozpuszczalności Dysocjacja jonowa, stopień dysocjacji, elektrolity mocne i słabe Stała dysocjacji, pK i prawo rozcieńczeń Ostwalda Odczyn roztworu, skala pH i wskaźniki Iloczyn jonowy wody, pH słabych kwasów i zasad, miareczkowanie Reakcje zobojętniania i strąceniowe, zapis jonowy Iloczyn rozpuszczalności i hydroliza soli słabego kwasu i słabej zasady Reakcje utleniania i redukcji – wprowadzenie Tlenki i wodorki: nazwy, otrzymywanie i charakter Wodorotlenki: otrzymywanie, charakter i reakcje Kwasy: skład, moc, otrzymywanie i reakcje Sole: rodzaje, nazwy, otrzymywanie i reakcje Poszerzenie systematyki: hydroksosole, tlenki metali przejściowych, LiH i hydroksokompleksy