ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Wiązania chemiczne i oddziaływania międzycząsteczkoweklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/chemia/wiazanie-jonowe/

Chemia · Wiązania chemiczne i oddziaływania międzycząsteczkowe · kl. 1

Wiązanie jonowe

Sól kuchenna to kryształ jonów. Zobacz, skąd się biorą jony, po czym poznać wiązanie jonowe i jak napisać wzór związku.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Skąd się biorą jony

  • Jon to atom albo grupa atomów o niezerowym ładunku. Kation (+) powstaje po utracie elektronów, anion (−⁠) po ich przyjęciu.
  • Metale (mała elektroujemność) łatwo oddają elektrony. Niemetale (duża elektroujemność) łatwo je przyjmują. Dzięki temu atom zyskuje trwałą konfigurację gazu szlachetnego.
NaK²L⁸M¹ClK²L⁸M⁷e⁻↓ Na traci 1 e⁻, Cl przyjmuje 1 e⁻Na⁺K²L⁸Cl⁻K²L⁸M⁸wiązanie jonowe: przyciąganie jonów + i −
Sód oddaje elektron chlorowi. Powstają Na⁺ i Cl⁻, które przyciągają się siłami elektrostatycznymi.
  • Wiązanie jonowe to przyciąganie elektrostatyczne przeciwnie naładowanych jonów. Przekazanie elektronów tłumaczy, skąd są jony, a samym wiązaniem jest przyciąganie ładunków.

2Wzór związku jonowego

  • Związek jest obojętny, więc ładunki muszą się sumować do zera. Ładunki jonów zamieniasz na indeksy.
  • Dane: Al³⁺ i O²⁻. Obliczenia: najmniejsza wspólna wielokrotność ładunków to 6, więc 2 · (+3) + 3 · (−⁠2) = 0.
  • Odpowiedź: Al₂O₃. Podobnie: Mg²⁺ i Cl⁻ dają MgCl₂, a Na⁺ i O²⁻ dają Na₂O.
Sprawdź, czy rozumiesz

Czym jest wiązanie jonowe?

3Jony złożone

  • Jon może składać się z kilku atomów, np. NH₄⁺, SO₄²⁻, OH⁻. Wewnątrz takiego jonu są wiązania kowalencyjne, a z innymi jonami łączy się jonowo, np. (NH₄)₂SO₄.

4Właściwości kryształów jonowych

  • Jony tworzą sieć krystaliczną (kryształ). Mają wysokie temperatury topnienia (NaCl 801°C), są twarde, ale kruche.
  • W stanie stałym nie przewodzą prądu. Przewodzą w stopie i w roztworze wodnym, bo jony mogą się poruszać.
Zapamiętaj

Wiązanie jonowe to przyciąganie jonów + i −⁠. Związek jonowy jako całość jest obojętny.

Uwaga na błąd

Rysowanie „cząsteczki NaCl”. W krysztale każdy jon otaczają jony przeciwnego znaku, a wzór NaCl podaje tylko stosunek jonów 1 : 1.

Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego stały NaCl nie przewodzi prądu, a jego roztwór przewodzi?

✎Ściąga: Wiązanie jonowe

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wiązanie jonowe to przyciąganie jonów + i −⁠. Związek jonowy jako całość jest obojętny.
  • Jon to atom albo grupa atomów o niezerowym ładunku. Kation (+) powstaje po utracie elektronów, anion (−⁠) po ich przyjęciu.
  • Wiązanie jonowe to przyciąganie elektrostatyczne przeciwnie naładowanych jonów. Przekazanie elektronów tłumaczy, skąd są jony, a samym wiązaniem jest przyciąganie ładunków.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jaki wzór ma tlenek glinu zbudowany z jonów Al³⁺ i O²⁻?

    1. AAl₃O₂
    2. BAlO
    3. CAl₂O₂
    4. DAl₂O₃
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Al₂O₃ – 2 · (+3) + 3 · (−⁠2) = 0, więc dwa jony glinu przypadają na trzy jony tlenu.

  2. Czym jest wiązanie jonowe?

    1. Aprzyciąganiem jąder atomowych do chmury elektronów metalu
    2. Bprzyciąganiem elektrostatycznym jonów o przeciwnych ładunkach
    3. Cuwspólnieniem pary elektronowej
    4. Dprzyciąganiem cząsteczek polarnych
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: przyciąganiem elektrostatycznym jonów o przeciwnych ładunkach – Jony + i − przyciągają się siłami elektrostatycznymi.

  3. Który związek ma wiązania jonowe?

    1. AH₂O
    2. BNaCl
    3. CCH₄
    4. DHCl
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: NaCl – NaCl składa się z jonów Na⁺ i Cl⁻. Pozostałe są kowalencyjne.

  4. Co powstaje, gdy atom sodu oddaje elektron?

    1. Acząsteczka Na₂
    2. Banion Na⁻
    3. Cjon Na²⁺
    4. Dkation Na⁺
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: kation Na⁺ – Utrata elektronu daje jon dodatni, czyli kation.

  5. Dlaczego stały NaCl nie przewodzi prądu, a jego roztwór przewodzi?

    1. Aw roztworze rośnie masa NaCl
    2. Bw roztworze powstają elektrony
    3. Cstały NaCl nie ma jonów
    4. Dw roztworze jony mogą się swobodnie poruszać
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: w roztworze jony mogą się swobodnie poruszać – W krysztale jony są związane w sieci, a w roztworze (lub w stopie) mogą się przemieszczać i przenosić ładunek.

  6. Jakie wiązania występują w jonie SO₄²⁻?

    1. Ametaliczne
    2. Bkowalencyjne
    3. Cjonowe
    4. Dwodorowe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: kowalencyjne – Atomy S i O w jonie złożonym łączą się wiązaniami kowalencyjnymi, a ładunek jonu łączy go z kationem wiązaniem jonowym.

  7. Jaką konfigurację ma jon Mg²⁺ (Z = 12)?

    1. A1s² 2s² 2p⁶ 3s²
    2. B1s² 2s² 2p⁶ 3s¹
    3. C1s² 2s² 2p⁶
    4. D1s² 2s² 2p⁴
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1s² 2s² 2p⁶ – Mg traci dwa elektrony z 3s i ma 10 elektronów, jak neon.

  8. Który zestaw podaje poprawny wzór związku jonowego z jonów Ca²⁺ i Cl⁻?

    1. ACa₂Cl₂
    2. BCaCl₂
    3. CCa₂Cl
    4. DCaCl
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: CaCl₂ – Jeden jon Ca²⁺ (+2) równoważą dwa jony Cl⁻ (−⁠2).

Cały dział „Wiązania chemiczne i oddziaływania międzycząsteczkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 1

Sprzęt, szkło laboratoryjne i zasady BHPMetody pracy w laboratoriumProjektowanie doświadczeń i błędy pomiaroweBudowa atomuIzotopy, masa atomowa i promieniotwórczośćKonfiguracja elektronowa atomówOrbitale, liczby kwantowe, reguła Hunda, zakaz Pauliego i reguła MadelungaUkład okresowy pierwiastkówBloki energetyczne i okresowość właściwości atomówWiązanie kowalencyjne, wiązania σ i πOddziaływania międzycząsteczkowe i wiązanie wodoroweWiązanie koordynacyjne, energia sieci krystalicznej, oddziaływania dipoloweWzory strukturalne i elektronowe cząsteczek, polarnośćTeoria VSEPR, hybrydyzacja i polarność cząsteczekWiązanie metaliczne i rodzaje kryształówAlotropia węglaMol, masa molowa i objętość molowa gazówWzór empiryczny i rzeczywistyRównanie Clapeyrona i objętość molowa w dowolnych warunkachObliczenia stechiometryczneWydajność reakcji, nadmiar i niedomiar substratu, skład mieszaninMieszaniny, stężenie procentowe i molowePrzeliczanie stężeń, rozcieńczanie i mieszanie roztworówKoloidy, elektroforeza i zadania ze stężeniamiSzybkość reakcji, katalizator i energia aktywacjiObliczanie szybkości, równanie kinetyczne i rząd reakcjiReakcje odwracalne i równowaga chemicznaStała równowagi i obliczenia stężeń równowagowychEfekty energetyczne reakcji, entalpia i zapis termochemicznyEntalpia tworzenia i spalania, prawo HessaRoztwory, rozpuszczalność i krzywe rozpuszczalnościDysocjacja jonowa, stopień dysocjacji, elektrolity mocne i słabeStała dysocjacji, pK i prawo rozcieńczeń OstwaldaOdczyn roztworu, skala pH i wskaźnikiIloczyn jonowy wody, pH słabych kwasów i zasad, miareczkowanieReakcje zobojętniania i strąceniowe, zapis jonowyIloczyn rozpuszczalności i hydroliza soli słabego kwasu i słabej zasadyReakcje utleniania i redukcji – wprowadzenieTlenki i wodorki: nazwy, otrzymywanie i charakterWodorotlenki: otrzymywanie, charakter i reakcjeKwasy: skład, moc, otrzymywanie i reakcjeSole: rodzaje, nazwy, otrzymywanie i reakcjePoszerzenie systematyki: hydroksosole, tlenki metali przejściowych, LiH i hydroksokompleksy