ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Wiązania chemiczne i oddziaływania międzycząsteczkoweklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/chemia/wiazanie-metaliczne-i-rodzaje-krysztalow/

Chemia · Wiązania chemiczne i oddziaływania międzycząsteczkowe · kl. 1

Wiązanie metaliczne i rodzaje kryształów

Dlaczego miedź przewodzi prąd i da się ją wyciągnąć w drut, a sól kuchenna się kruszy? Odpowiedź siedzi w tym, jak są zbudowane kryształy.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wiązanie metaliczne

  • W metalu atomy oddają elektrony walencyjne. Powstają dodatnie zręby atomowe, a elektrony należą do całego kryształu i swobodnie się w nim poruszają (są zdelokalizowane). Oddziaływanie zrębów z tymi elektronami to wiązanie metaliczne.
+++++++++++++++zręb atomowy (jon dodatni)swobodne (zdelokalizowane) elektrony
Zręby atomowe (+) otoczone swobodnymi elektronami: stąd przewodnictwo i plastyczność metali.
  • Przewodnictwo: swobodne elektrony przenoszą prąd i ciepło. Połysk: elektrony odbijają światło. Kowalność i ciągliwość: warstwy zrębów przesuwają się po sobie, a elektrony nadal trzymają kryształ w całości.
Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego metale można kuć i wyciągać w druty?

2Cztery rodzaje kryształów

RodzajW węzłach sieciCo je trzymaTopnieniePrzewodnictwoPrzykład
jonowyjonyprzyciąganie elektrostatycznewysokietylko stopiony lub w roztworzeNaCl
kowalencyjnyatomywiązania kowalencyjne w całej siecibardzo wysokiezwykle brakdiament
molekularnycząsteczkioddziaływania międzycząsteczkoweniskiebrakjod, lód
metalicznyzręby atomowe i elektronywiązanie metalicznezwykle wysokiebardzo dobreCu, Fe
  • Rozpuszczalność: wiele kryształów jonowych rozpuszcza się w wodzie (choć np. AgCl i CaCO₃ słabo), kowalencyjne praktycznie wcale. Molekularne rozpuszczają się w rozpuszczalnikach o podobnej polarności (jod w heksanie).
Zapamiętaj

Rodzaj kryształu wyjaśnia właściwości: topnienie (siła wiązań), przewodnictwo (ruchliwe jony lub elektrony), twardość i rozpuszczalność.

Uwaga na błąd

„Metale przewodzą prąd, bo mają jony, które się poruszają”

W metalu prąd niosą swobodne elektrony, a zręby atomowe tkwią w sieci.

✎Ściąga: Wiązanie metaliczne i rodzaje kryształów

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Rodzaj kryształu wyjaśnia właściwości: topnienie (siła wiązań), przewodnictwo (ruchliwe jony lub elektrony), twardość i rozpuszczalność.
  • Przewodnictwo: swobodne elektrony przenoszą prąd i ciepło. Połysk: elektrony odbijają światło. Kowalność i ciągliwość: warstwy zrębów przesuwają się po sobie, a elektrony nadal trzymają kryształ w całości.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Dlaczego metale przewodzą prąd elektryczny?

    1. Amają cząsteczki polarne
    2. Bmają swobodne, zdelokalizowane elektrony
    3. Cmają ruchliwe jony dodatnie
    4. Dmają wiązania kowalencyjne
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: mają swobodne, zdelokalizowane elektrony – Elektrony walencyjne należą do całego kryształu i mogą się swobodnie poruszać.

  2. Który kryształ ma najwyższą temperaturę topnienia?

    1. Adiament
    2. Bjod
    3. Csuchy lód (CO₂)
    4. Dlód
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: diament – W diamencie atomy są połączone wiązaniami kowalencyjnymi w całej sieci, a to bardzo mocne wiązania.

  3. Z czego składa się kryształ jodu I₂?

    1. Az jonów
    2. Bz cząsteczek
    3. Cz zrębów atomowych i elektronów
    4. Dz atomów połączonych w całej sieci
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: z cząsteczek – Jod tworzy kryształ molekularny, który trzymają słabe oddziaływania międzycząsteczkowe.

  4. Dlaczego metale można kuć i wyciągać w druty?

    1. Asą zbudowane z cząsteczek
    2. Bwarstwy zrębów mogą się przesuwać, a elektrony nadal utrzymują kryształ
    3. Cich atomy mają wolne pary
    4. Dmają słabe wiązania jonowe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: warstwy zrębów mogą się przesuwać, a elektrony nadal utrzymują kryształ – Przesunięcie warstw nie niszczy wiązania, bo elektrony są wspólne.

  5. Który kryształ przewodzi prąd w stanie stałym?

    1. Amiedź
    2. Bdiament
    3. Clód
    4. DNaCl
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: miedź – Tylko metal ma w stanie stałym swobodne elektrony.

  6. Który rodzaj kryształu jest kruchy, a przewodzi prąd dopiero po stopieniu lub rozpuszczeniu w wodzie?

    1. Akażdy
    2. Bmetaliczny
    3. Cjonowy
    4. Dkowalencyjny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: jonowy – W krysztale jonowym (np. NaCl) jony nie mogą się poruszać, a w stopie i roztworze już tak; przesunięcie warstw zbliża jony jednoimienne, więc kryształ pęka.

  7. Co znajduje się w węzłach sieci kryształu metalicznego?

    1. Acząsteczki
    2. Bdodatnie zręby atomowe
    3. Cobojętne atomy niemetali
    4. Djony dodatnie i ujemne
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: dodatnie zręby atomowe – W węzłach są zręby atomowe, a elektrony poruszają się między nimi.

  8. Który kryształ topi się najłatwiej?

    1. Ajonowy
    2. Bmolekularny
    3. Cmetaliczny (zwykle)
    4. Dkowalencyjny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: molekularny – W kryształach molekularnych działają tylko słabe oddziaływania międzycząsteczkowe.

Cały dział „Wiązania chemiczne i oddziaływania międzycząsteczkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 1

Sprzęt, szkło laboratoryjne i zasady BHPMetody pracy w laboratoriumProjektowanie doświadczeń i błędy pomiaroweBudowa atomuIzotopy, masa atomowa i promieniotwórczośćKonfiguracja elektronowa atomówOrbitale, liczby kwantowe, reguła Hunda, zakaz Pauliego i reguła MadelungaUkład okresowy pierwiastkówBloki energetyczne i okresowość właściwości atomówWiązanie jonoweWiązanie kowalencyjne, wiązania σ i πOddziaływania międzycząsteczkowe i wiązanie wodoroweWiązanie koordynacyjne, energia sieci krystalicznej, oddziaływania dipoloweWzory strukturalne i elektronowe cząsteczek, polarnośćTeoria VSEPR, hybrydyzacja i polarność cząsteczekAlotropia węglaMol, masa molowa i objętość molowa gazówWzór empiryczny i rzeczywistyRównanie Clapeyrona i objętość molowa w dowolnych warunkachObliczenia stechiometryczneWydajność reakcji, nadmiar i niedomiar substratu, skład mieszaninMieszaniny, stężenie procentowe i molowePrzeliczanie stężeń, rozcieńczanie i mieszanie roztworówKoloidy, elektroforeza i zadania ze stężeniamiSzybkość reakcji, katalizator i energia aktywacjiObliczanie szybkości, równanie kinetyczne i rząd reakcjiReakcje odwracalne i równowaga chemicznaStała równowagi i obliczenia stężeń równowagowychEfekty energetyczne reakcji, entalpia i zapis termochemicznyEntalpia tworzenia i spalania, prawo HessaRoztwory, rozpuszczalność i krzywe rozpuszczalnościDysocjacja jonowa, stopień dysocjacji, elektrolity mocne i słabeStała dysocjacji, pK i prawo rozcieńczeń OstwaldaOdczyn roztworu, skala pH i wskaźnikiIloczyn jonowy wody, pH słabych kwasów i zasad, miareczkowanieReakcje zobojętniania i strąceniowe, zapis jonowyIloczyn rozpuszczalności i hydroliza soli słabego kwasu i słabej zasadyReakcje utleniania i redukcji – wprowadzenieTlenki i wodorki: nazwy, otrzymywanie i charakterWodorotlenki: otrzymywanie, charakter i reakcjeKwasy: skład, moc, otrzymywanie i reakcjeSole: rodzaje, nazwy, otrzymywanie i reakcjePoszerzenie systematyki: hydroksosole, tlenki metali przejściowych, LiH i hydroksokompleksy