ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Kinetyka i statyka chemicznaklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/chemia/stala-rownowagi-i-obliczenia-stezen-rownowagowych/

Chemia · Kinetyka i statyka chemiczna · kl. 1 · zakres rozszerzony

Stała równowagi i obliczenia stężeń równowagowych

Jak powiedzieć w liczbach, czy w równowadze przeważają produkty, czy substraty? Do tego służy stała równowagi K.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Stała równowagi K

  • Dla aA + bB ⇌ cC + dD: K = [C]c · [D]d przez [A]a · [B]b. [X] to stężenie równowagowe [mol/dm³], a wykładniki to współczynniki z równania.
  • Do wzoru nie wpisujesz ciał stałych ani rozpuszczalnika: dla CaCO₃(s) ⇌ CaO(s) + CO₂(g) jest K = [CO₂].
  • K zależy tylko od temperatury (nie od stężeń początkowych ani katalizatora). K ≫ 1 – przeważają produkty, K ≪ 1 – substraty. Dla reakcji zapisanej odwrotnie K' = 1 przez K.

2Przykład 1: obliczanie K

  • Dane: H₂ + I₂ ⇌ 2HI, początkowo po 1 mol/dm³ H₂ i I₂, w równowadze [HI] = 1,5 mol/dm³.
mol/dm³[H₂][I₂][HI]
początek110
zmiana−⁠0,75−⁠0,75+1,5
równowaga0,250,251,5
  • Powstanie 2 moli HI zużywa po 1 mol H₂ i I₂, więc 1,5 mol/dm³ HI to ubytek 0,75 mol/dm³ każdego substratu.
  • Wzór: K = [HI]² przez [H₂] · [I₂].
  • Obliczenia: K = 1,5² przez 0,25 · 0,25 = 2,25 przez 0,0625 = 36.
  • Odpowiedź: K = 36.
Sprawdź, czy rozumiesz

Od czego zależy K?

3Przykład 2: stężenia z K

  • Dane: CO + H₂O ⇌ CO₂ + H₂, K = 4, początkowo [CO] = [H₂O] = 1,0 mol/dm³. Niech x to ubytek CO.
  • Wzór: K = [CO₂] · [H₂] przez [CO] · [H₂O]; w równowadze [CO] = [H₂O] = 1 − x, [CO₂] = [H₂] = x.
  • Obliczenia: x² przez (1 − x)² = 4, więc x przez 1 − x = 2, czyli x = 2 przez 3 ≈ 0,67.
  • Odpowiedź: [CO₂] = [H₂] ≈ 0,67 mol/dm³, [CO] = [H₂O] ≈ 0,33 mol/dm³.
Zapamiętaj

Do K wstawiasz stężenia równowagowe: początkowe ± zmiana wynikająca ze stechiometrii.

Uwaga na błąd

Wstawianie stężeń początkowych zamiast równowagowych i pomijanie współczynnika (2HI to [HI]², a nie [HI]).

✎Ściąga: Stała równowagi i obliczenia stężeń równowagowych

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Do K wstawiasz stężenia równowagowe: początkowe ± zmiana wynikająca ze stechiometrii.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak brzmi wyrażenie na K dla N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃?

    1. AK = [NH₃]² przez [N₂] · [H₂]³
    2. BK = [NH₃] przez [N₂] · [H₂]
    3. CK = [N₂] · [H₂]³ przez [NH₃]²
    4. DK = 2[NH₃] przez [N₂] · 3[H₂]
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: K = [NH₃]² przez [N₂] · [H₂]³ – Produkty w liczniku, substraty w mianowniku, wykładniki równe współczynnikom.

  2. Jakie stężenia wstawiasz do wyrażenia na K?

    1. Aśrednie z całej reakcji
    2. Bstężenie samych produktów
    3. Cpoczątkowe
    4. Drównowagowe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: równowagowe – K opisuje stan równowagi.

  3. Co wpisujesz do K dla CaCO₃(s) ⇌ CaO(s) + CO₂(g)?

    1. AK = [CO₂]
    2. BK = [CaCO₃]
    3. CK = [CO₂] przez [CaO]
    4. DK = [CaO] · [CO₂] przez [CaCO₃]
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: K = [CO₂] – Ciał stałych nie wpisujemy do wyrażenia na K.

  4. Od czego zależy K?

    1. Aod objętości naczynia
    2. Btylko od temperatury
    3. Cod stężeń początkowych
    4. Dod katalizatora
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: tylko od temperatury – Zmiana stężeń przesuwa położenie równowagi, ale K w danej temperaturze zostaje taka sama.

  5. Ile wynosi K dla H₂ + I₂ ⇌ 2HI, jeśli [H₂] = [I₂] = 0,25 i [HI] = 1,5 mol/dm³?

    1. A9
    2. B36
    3. C6
    4. D24
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 36 – K = 1,5² przez 0,25 · 0,25 = 36.

  6. Co oznacza K ≫ 1?

    1. Areakcja nie zachodzi
    2. Bw równowadze przeważają substraty
    3. Crównowaga ustali się natychmiast
    4. Dw równowadze przeważają produkty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: w równowadze przeważają produkty – Duża K: licznik (produkty) jest dużo większy od mianownika.

  7. Jaką stałą ma reakcja odwrotna do reakcji o stałej K?

    1. AK²
    2. B1 przez K
    3. C−⁠K
    4. DK
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 1 przez K – Odwrócenie równania odwraca ułamek.

  8. Zapis H₂ + I₂ ⇌ 2HI: ile H₂ ubywa, gdy powstaje 1,5 mol/dm³ HI?

    1. A0,25 mol/dm³
    2. B3 mol/dm³
    3. C0,75 mol/dm³
    4. D1,5 mol/dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 0,75 mol/dm³ – Na 2 mole HI schodzi 1 mol H₂, więc na 1,5 – 0,75.

Cały dział „Kinetyka i statyka chemiczna”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 1

Sprzęt, szkło laboratoryjne i zasady BHPMetody pracy w laboratoriumProjektowanie doświadczeń i błędy pomiaroweBudowa atomuIzotopy, masa atomowa i promieniotwórczośćKonfiguracja elektronowa atomówOrbitale, liczby kwantowe, reguła Hunda, zakaz Pauliego i reguła MadelungaUkład okresowy pierwiastkówBloki energetyczne i okresowość właściwości atomówWiązanie jonoweWiązanie kowalencyjne, wiązania σ i πOddziaływania międzycząsteczkowe i wiązanie wodoroweWiązanie koordynacyjne, energia sieci krystalicznej, oddziaływania dipoloweWzory strukturalne i elektronowe cząsteczek, polarnośćTeoria VSEPR, hybrydyzacja i polarność cząsteczekWiązanie metaliczne i rodzaje kryształówAlotropia węglaMol, masa molowa i objętość molowa gazówWzór empiryczny i rzeczywistyRównanie Clapeyrona i objętość molowa w dowolnych warunkachObliczenia stechiometryczneWydajność reakcji, nadmiar i niedomiar substratu, skład mieszaninMieszaniny, stężenie procentowe i molowePrzeliczanie stężeń, rozcieńczanie i mieszanie roztworówKoloidy, elektroforeza i zadania ze stężeniamiSzybkość reakcji, katalizator i energia aktywacjiObliczanie szybkości, równanie kinetyczne i rząd reakcjiReakcje odwracalne i równowaga chemicznaEfekty energetyczne reakcji, entalpia i zapis termochemicznyEntalpia tworzenia i spalania, prawo HessaRoztwory, rozpuszczalność i krzywe rozpuszczalnościDysocjacja jonowa, stopień dysocjacji, elektrolity mocne i słabeStała dysocjacji, pK i prawo rozcieńczeń OstwaldaOdczyn roztworu, skala pH i wskaźnikiIloczyn jonowy wody, pH słabych kwasów i zasad, miareczkowanieReakcje zobojętniania i strąceniowe, zapis jonowyIloczyn rozpuszczalności i hydroliza soli słabego kwasu i słabej zasadyReakcje utleniania i redukcji – wprowadzenieTlenki i wodorki: nazwy, otrzymywanie i charakterWodorotlenki: otrzymywanie, charakter i reakcjeKwasy: skład, moc, otrzymywanie i reakcjeSole: rodzaje, nazwy, otrzymywanie i reakcjePoszerzenie systematyki: hydroksosole, tlenki metali przejściowych, LiH i hydroksokompleksy