Jak otrzymasz Cu(OH)₂?

CuSO₄ + 2NaOH → Cu(OH)₂↓ + Na₂SO₄

Cu + 2H₂O → Cu(OH)₂ + H₂

Co obserwujesz po dodaniu nadmiaru NaOH do osadu Al(OH)₃?

osad zmienia barwę na niebieską

Który wodorotlenek nie rozpuszcza się w nadmiarze NaOH?

żaden – wszystkie się rozpuszczają

Wodorotlenki: otrzymywanie, charakter i reakcje

ogarniam.edu.pl · Chemia · Związki nieorganiczneklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/chemia/wodorotlenki-otrzymywanie-charakter-i-reakcje/

Wodorotlenki mają w składzie grupę OH⁻. Jedne są zasadami rozpuszczalnymi w wodzie, inne tworzą osady, a jeden szczególny (Al(OH)₃) reaguje i z kwasem, i z zasadą.

1Rodzaje i nazwy

Wodorotlenek to związek metalu z grupami OH⁻, np. NaOH – wodorotlenek sodu, Fe(OH)₃ – wodorotlenek żelaza(III). Zasadą nazywamy wodorotlenek rozpuszczalny w wodzie: NaOH, KOH, Ba(OH)₂ (Ca(OH)₂ słabo). Pozostałe wodorotlenki są osadami.

2Otrzymywanie

Aktywny metal + woda: 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂↑. Tlenek zasadowy + woda: CaO + H₂O → Ca(OH)₂.
Wodorotlenki nierozpuszczalne otrzymujesz, strącając je zasadą z soli: CuSO₄ + 2NaOH → Cu(OH)₂↓ + Na₂SO₄ (niebieski osad).

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak nazywa się Fe(OH)₃?

3Charakter i reakcje

Zasadowy wodorotlenek reaguje z kwasem (sól + woda), z tlenkiem kwasowym (Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃↓ + H₂O – tak mętnieje woda wapienna) i z solami (NH₄Cl + NaOH → NaCl + H₂O + NH₃↑).
Amfoteryczny Al(OH)₃ reaguje z kwasem: Al(OH)₃ + 3HCl → AlCl₃ + 3H₂O, i z mocną zasadą: Al(OH)₃ + NaOH → Na[Al(OH)₄].
Doświadczenie: do roztworu soli glinu dodajemy NaOH. Najpierw wytrąca się biały osad Al(OH)₃, w nadmiarze zasady zanika. Mg(OH)₂ w nadmiarze zasady nie znika, bo jest zasadowy.
Nierozpuszczalne wodorotlenki rozkładają się po ogrzaniu: Cu(OH)₂ → CuO + H₂O.

Zapamiętaj

Amfoteryczny wodorotlenek rozpuszcza się w kwasie i w nadmiarze mocnej zasady. Wodorotlenek zasadowy tylko w kwasie.

Uwaga na błąd

Uznawanie, że wszystkie wodorotlenki rozpuszczają się w wodzie. Rozpuszczalne są tylko NaOH, KOH, Ba(OH)₂ (i słabo Ca(OH)₂).

✎Ściąga: Wodorotlenki: otrzymywanie, charakter i reakcje

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Amfoteryczny wodorotlenek rozpuszcza się w kwasie i w nadmiarze mocnej zasady. Wodorotlenek zasadowy tylko w kwasie.
Wodorotlenek to związek metalu z grupami OH⁻, np. NaOH – wodorotlenek sodu, Fe(OH)₃ – wodorotlenek żelaza(III). Zasadą nazywamy wodorotlenek rozpuszczalny w wodzie: NaOH, KOH, Ba(OH)₂ (Ca(OH)₂ słabo). Pozostałe wodorotlenki są osadami.
Zasadowy wodorotlenek reaguje z kwasem (sól + woda), z tlenkiem kwasowym (Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃↓ + H₂O – tak mętnieje woda wapienna) i z solami (NH₄Cl + NaOH → NaCl + H₂O + NH₃↑).
Amfoteryczny Al(OH)₃ reaguje z kwasem: Al(OH)₃ + 3HCl → AlCl₃ + 3H₂O, i z mocną zasadą: Al(OH)₃ + NaOH → Na[Al(OH)₄].

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Który wodorotlenek jest amfoteryczny?
1. ACa(OH)₂
2. BAl(OH)₃
3. CNaOH
4. DMg(OH)₂
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Al(OH)₃ – Al(OH)₃ reaguje z kwasami i z mocnymi zasadami.
Jak otrzymasz Cu(OH)₂?
1. ACuO + H₂O → Cu(OH)₂
2. BCu + 2H₂O → Cu(OH)₂ + H₂
3. CCuSO₄ + 2HCl → Cu(OH)₂
4. DCuSO₄ + 2NaOH → Cu(OH)₂↓ + Na₂SO₄
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: CuSO₄ + 2NaOH → Cu(OH)₂↓ + Na₂SO₄ – CuO nie reaguje z wodą, więc strącasz wodorotlenek zasadą z soli.
Co powstaje w reakcji Na z wodą?
1. ANaOH i O₂
2. BNa₂O i H₂
3. CNaOH i H₂
4. DNaH i O₂
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: NaOH i H₂ – 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂↑.
Dlaczego woda wapienna mętnieje pod wpływem CO₂?
1. Apowstaje Ca(OH)₂
2. Bpowstaje CaO
3. CCO₂ rozpuszcza wapń
4. Dpowstaje osad CaCO₃
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: powstaje osad CaCO₃ – Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃↓ + H₂O.
Co obserwujesz po dodaniu nadmiaru NaOH do osadu Al(OH)₃?
1. Aosad zmienia barwę na niebieską
2. Bosad pozostaje
3. Cwydziela się gaz
4. Dosad zanika
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: osad zanika – Al(OH)₃ + NaOH → Na[Al(OH)₄] (rozpuszczalny).
Który wodorotlenek nie rozpuszcza się w nadmiarze NaOH?
1. AAl(OH)₃
2. Bżaden – wszystkie się rozpuszczają
3. CMg(OH)₂
4. DNaOH
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Mg(OH)₂ – Mg(OH)₂ jest zasadowy, więc nie reaguje z zasadą.
Co powstaje przy ogrzewaniu Cu(OH)₂?
1. ACu i H₂O
2. BCuO i H₂
3. CCu₂O i O₂
4. DCuO i H₂O
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: CuO i H₂O – Cu(OH)₂ → CuO + H₂O.
Jak nazywa się Fe(OH)₃?
1. Atlenek żelaza(III)
2. Bwodorotlenek żelaza(III)
3. Cwodorek żelaza
4. Dwodorotlenek żelaza(II)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wodorotlenek żelaza(III) – Fe³⁺ i trzy jony OH⁻.

Cały dział „Związki nieorganiczne”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 9 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 1

Sprzęt, szkło laboratoryjne i zasady BHP Metody pracy w laboratorium Projektowanie doświadczeń i błędy pomiarowe Budowa atomu Izotopy, masa atomowa i promieniotwórczość Konfiguracja elektronowa atomów Orbitale, liczby kwantowe, reguła Hunda, zakaz Pauliego i reguła Madelunga Układ okresowy pierwiastków Bloki energetyczne i okresowość właściwości atomów Wiązanie jonowe Wiązanie kowalencyjne, wiązania σ i π Oddziaływania międzycząsteczkowe i wiązanie wodorowe Wiązanie koordynacyjne, energia sieci krystalicznej, oddziaływania dipolowe Wzory strukturalne i elektronowe cząsteczek, polarność Teoria VSEPR, hybrydyzacja i polarność cząsteczek Wiązanie metaliczne i rodzaje kryształów Alotropia węgla Mol, masa molowa i objętość molowa gazów Wzór empiryczny i rzeczywisty Równanie Clapeyrona i objętość molowa w dowolnych warunkach Obliczenia stechiometryczne Wydajność reakcji, nadmiar i niedomiar substratu, skład mieszanin Mieszaniny, stężenie procentowe i molowe Przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i mieszanie roztworów Koloidy, elektroforeza i zadania ze stężeniami Szybkość reakcji, katalizator i energia aktywacji Obliczanie szybkości, równanie kinetyczne i rząd reakcji Reakcje odwracalne i równowaga chemiczna Stała równowagi i obliczenia stężeń równowagowych Efekty energetyczne reakcji, entalpia i zapis termochemiczny Entalpia tworzenia i spalania, prawo Hessa Roztwory, rozpuszczalność i krzywe rozpuszczalności Dysocjacja jonowa, stopień dysocjacji, elektrolity mocne i słabe Stała dysocjacji, pK i prawo rozcieńczeń Ostwalda Odczyn roztworu, skala pH i wskaźniki Iloczyn jonowy wody, pH słabych kwasów i zasad, miareczkowanie Reakcje zobojętniania i strąceniowe, zapis jonowy Iloczyn rozpuszczalności i hydroliza soli słabego kwasu i słabej zasady Reakcje utleniania i redukcji – wprowadzenie Tlenki i wodorki: nazwy, otrzymywanie i charakter Kwasy: skład, moc, otrzymywanie i reakcje Sole: rodzaje, nazwy, otrzymywanie i reakcje Poszerzenie systematyki: hydroksosole, tlenki metali przejściowych, LiH i hydroksokompleksy