ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Stechiometria chemicznaklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/chemia/mol-masa-molowa-i-objetosc-molowa-gazow/

Chemia · Stechiometria chemiczna · kl. 1

Mol, masa molowa i objętość molowa gazów

Atomów i cząsteczek nie da się liczyć na sztuki, więc chemicy liczą je w porcjach zwanych molami. Jeden wzór i trzy proste przeliczenia wystarczą do większości zadań.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co to jest mol

  • Mol to jednostka ilości substancji. W 1 molu jest 6,02 · 10²³ cząstek (atomów, cząsteczek lub jonów). Ta liczba to stała Avogadra: N_A = 6,02 · 10²³ mol⁻¹.
  • Liczba moli: n = N przez N_A, gdzie n – liczba moli [mol], N – liczba cząstek (bez jednostki).
  • Przykład: 0,5 mola H₂O to N = 0,5 mol · 6,02 · 10²³ mol⁻¹ = 3,01 · 10²³ cząsteczek.

2Masa molowa

  • Masa molowa M [g/mol] to masa 1 mola substancji. Liczbowo jest równa masie atomowej lub cząsteczkowej w u.
  • Dane: m = 4,9 g H₂SO₄; M = 2 · 1 + 32 + 4 · 16 = 98 g/mol.
  • Wzór: n = m przez M, gdzie m – masa próbki [g], M – masa molowa [g/mol].
  • Obliczenia: n = 4,9 g przez 98 g/mol = 0,05 mol.
  • Odpowiedź: 4,9 g H₂SO₄ to 0,05 mola.
Sprawdź, czy rozumiesz

Ile moli stanowi 3,01 · 10²³ atomów?

3Objętość molowa gazów

  • W warunkach normalnych (273 K, czyli 0°C, i 1013 hPa) 1 mol dowolnego gazu zajmuje V_m = 22,4 dm³/mol.
  • Dane: V = 5,6 dm³ CO₂ (warunki normalne).
  • Wzór: n = V przez V_m, gdzie V – objętość gazu [dm³], V_m – objętość molowa [dm³/mol].
  • Obliczenia: n = 5,6 dm³ przez 22,4 dm³/mol = 0,25 mol.
  • Odpowiedź: to 0,25 mola CO₂.
  • Gęstość gazu w warunkach normalnych: d = M przez V_m [g/dm³]. Dla CO₂: d = 44 g/mol przez 22,4 dm³/mol ≈ 1,96 g/dm³.
m [g]masan [mol]Nliczba cząstekV [dm³]gaz w w.n.÷ M· M÷ NA· NA· 22,4÷ 22,4
Mostek molowy: liczba moli n łączy masę m, liczbę cząstek N i objętość gazu V.
Zapamiętaj

Wszystko przeliczasz przez mol: n = m przez M = N przez N_A = V przez V_m (ostatnie tylko dla gazu w warunkach normalnych).

Uwaga na błąd

Używanie 22,4 dm³/mol dla cieczy lub ciał stałych albo dla gazu w innych warunkach niż normalne. To działa tylko dla gazów w warunkach normalnych.

✎Ściąga: Mol, masa molowa i objętość molowa gazów

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wszystko przeliczasz przez mol: n = m przez M = N przez N_A = V przez V_m (ostatnie tylko dla gazu w warunkach normalnych).
  • Mol to jednostka ilości substancji. W 1 molu jest 6,02 · 10²³ cząstek (atomów, cząsteczek lub jonów). Ta liczba to stała Avogadra: N_A = 6,02 · 10²³ mol⁻¹.
  • Masa molowa M [g/mol] to masa 1 mola substancji. Liczbowo jest równa masie atomowej lub cząsteczkowej w u.
  • Gęstość gazu w warunkach normalnych: d = M przez V_m [g/dm³]. Dla CO₂: d = 44 g/mol przez 22,4 dm³/mol ≈ 1,96 g/dm³.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile cząsteczek zawiera 0,1 mola wody?

    1. A6,02 · 10²³
    2. B0,1
    3. C6,02 · 10²²
    4. D6,02 · 10²⁴
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 6,02 · 10²² – N = n · N_A = 0,1 · 6,02 · 10²³ = 6,02 · 10²².

  2. Ile moli stanowi 36 g wody (M = 18 g/mol)?

    1. A0,5 mola
    2. B2 mole
    3. C648 moli
    4. D18 moli
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 2 mole – n = m przez M = 36 g przez 18 g/mol = 2 mol.

  3. Jaką objętość zajmują w warunkach normalnych 2 mole tlenu?

    1. A44,8 dm³
    2. B11,2 dm³
    3. C22,4 dm³
    4. D32 dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 44,8 dm³ – V = n · V_m = 2 · 22,4 = 44,8 dm³.

  4. Ile wynosi masa molowa CaCO₃ (Ca – 40, C – 12, O – 16)?

    1. A100 g/mol
    2. B68 g/mol
    3. C84 g/mol
    4. D56 g/mol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 100 g/mol – M = 40 + 12 + 3 · 16 = 100 g/mol.

  5. Ile gramów waży 11,2 dm³ tlenu O₂ w warunkach normalnych?

    1. A16 g
    2. B11,2 g
    3. C8 g
    4. D32 g
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 16 g – n = 11,2 dm³ przez 22,4 dm³/mol = 0,5 mol, m = 0,5 mol · 32 g/mol = 16 g.

  6. Ile moli stanowi 3,01 · 10²³ atomów?

    1. A0,5 mola
    2. B2 mole
    3. C5 moli
    4. D3,01 mola
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 0,5 mola – n = N przez N_A = 3,01 · 10²³ przez 6,02 · 10²³ mol⁻¹ = 0,5 mol.

  7. Jaka jest gęstość metanu CH₄ (M = 16 g/mol) w warunkach normalnych?

    1. Aok. 22,4 g/dm³
    2. Bok. 1,4 g/dm³
    3. Cok. 0,71 g/dm³
    4. Dok. 16 g/dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ok. 0,71 g/dm³ – d = M przez V_m = 16 g/mol przez 22,4 dm³/mol ≈ 0,71 g/dm³.

  8. Które stwierdzenie o warunkach normalnych jest prawdziwe?

    1. A1 mol każdej cieczy zajmuje 22,4 dm³
    2. B1 mol każdego gazu zajmuje tyle samo miejsca
    3. C1 mol każdej substancji ma tę samą masę
    4. D1 mol gazu ma zawsze 22,4 g
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 1 mol każdego gazu zajmuje tyle samo miejsca – W warunkach normalnych objętość molowa każdego gazu wynosi 22,4 dm³/mol.

Cały dział „Stechiometria chemiczna”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 1

Sprzęt, szkło laboratoryjne i zasady BHPMetody pracy w laboratoriumProjektowanie doświadczeń i błędy pomiaroweBudowa atomuIzotopy, masa atomowa i promieniotwórczośćKonfiguracja elektronowa atomówOrbitale, liczby kwantowe, reguła Hunda, zakaz Pauliego i reguła MadelungaUkład okresowy pierwiastkówBloki energetyczne i okresowość właściwości atomówWiązanie jonoweWiązanie kowalencyjne, wiązania σ i πOddziaływania międzycząsteczkowe i wiązanie wodoroweWiązanie koordynacyjne, energia sieci krystalicznej, oddziaływania dipoloweWzory strukturalne i elektronowe cząsteczek, polarnośćTeoria VSEPR, hybrydyzacja i polarność cząsteczekWiązanie metaliczne i rodzaje kryształówAlotropia węglaWzór empiryczny i rzeczywistyRównanie Clapeyrona i objętość molowa w dowolnych warunkachObliczenia stechiometryczneWydajność reakcji, nadmiar i niedomiar substratu, skład mieszaninMieszaniny, stężenie procentowe i molowePrzeliczanie stężeń, rozcieńczanie i mieszanie roztworówKoloidy, elektroforeza i zadania ze stężeniamiSzybkość reakcji, katalizator i energia aktywacjiObliczanie szybkości, równanie kinetyczne i rząd reakcjiReakcje odwracalne i równowaga chemicznaStała równowagi i obliczenia stężeń równowagowychEfekty energetyczne reakcji, entalpia i zapis termochemicznyEntalpia tworzenia i spalania, prawo HessaRoztwory, rozpuszczalność i krzywe rozpuszczalnościDysocjacja jonowa, stopień dysocjacji, elektrolity mocne i słabeStała dysocjacji, pK i prawo rozcieńczeń OstwaldaOdczyn roztworu, skala pH i wskaźnikiIloczyn jonowy wody, pH słabych kwasów i zasad, miareczkowanieReakcje zobojętniania i strąceniowe, zapis jonowyIloczyn rozpuszczalności i hydroliza soli słabego kwasu i słabej zasadyReakcje utleniania i redukcji – wprowadzenieTlenki i wodorki: nazwy, otrzymywanie i charakterWodorotlenki: otrzymywanie, charakter i reakcjeKwasy: skład, moc, otrzymywanie i reakcjeSole: rodzaje, nazwy, otrzymywanie i reakcjePoszerzenie systematyki: hydroksosole, tlenki metali przejściowych, LiH i hydroksokompleksy