1Szkło: co do czego
- Probówka to małe naczynie do próbnych reakcji. Zlewka służy do mieszania, rozpuszczania i podgrzewania, a kolba stożkowa do mieszania bez chlapania i do miareczkowania.
- Do dokładnego odmierzania służą pipeta, biureta (miareczkowanie) i kolba miarowa (roztwór o ściśle znanej objętości). Cylinder miarowy mierzy lepiej niż zlewka, ale gorzej niż pipeta.
- Podziałka na zlewce jest tylko orientacyjna. Nie traktuj jej jak dokładnego pomiaru.
| Naczynie lub przyrząd | Do czego | Dokładność |
|---|---|---|
| zlewka | mieszanie, rozpuszczanie | mała (orientacyjna) |
| cylinder miarowy | odmierzanie cieczy | średnia |
| pipeta, biureta | odmierzanie, miareczkowanie | duża |
| kolba miarowa | roztwór o danej objętości | duża |
2Sprzęt i przyrządy
- Statyw z łapą trzyma naczynia, palnik ogrzewa, parownica służy do odparowywania roztworu, a moździerz z tłuczkiem do rozcierania ciał stałych.
- Przyrządy pomiarowe to waga laboratoryjna (masa), termometr (temperatura) i pH-metr (odczyn roztworu).
Którego naczynia użyjesz, by przygotować roztwór o dokładnie znanej objętości?
Kolba miarowa ma jedną kreskę, do której napełnia się ją dokładnie, więc daje precyzyjną objętość roztworu.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3BHP w pracowni
- Zawsze załóż okulary ochronne i fartuch, zwiąż długie włosy i pracuj według instrukcji. W pracowni nie jemy ani nie pijemy.
- Odczynników nie próbujemy smakiem. Zapach badamy, kierując opary ręką w stronę nosa, a nie wąchając wprost nad naczyniem.
- Probówkę ogrzewamy tak, by jej wylot był skierowany od siebie i od innych.
Rozcieńczając stężony kwas, wlewaj kwas do wody, powoli i mieszając. Nigdy odwrotnie.
Wlewanie wody do stężonego kwasu siarkowego(VI). Roztwór gwałtownie się nagrzewa i może prysnąć na twarz.
4Piktogramy GHS
- Piktogram to symbol w czerwonej ramce w kształcie rombu na białym tle. Obok stoi hasło ostrzegawcze: „Niebezpieczeństwo” (groźniej) albo „Uwaga” (łagodniej).
- Pełne informacje o substancji znajdziesz w karcie charakterystyki.
Co oznacza piktogram GHS w czerwonej ramce w kształcie rombu z płomieniem?
Sam płomień w rombie oznacza substancję łatwopalną. Płomień nad okręgiem to utleniacz.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Sprzęt, szkło laboratoryjne i zasady BHP
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Rozcieńczając stężony kwas, wlewaj kwas do wody, powoli i mieszając. Nigdy odwrotnie.
- Probówka to małe naczynie do próbnych reakcji. Zlewka służy do mieszania, rozpuszczania i podgrzewania, a kolba stożkowa do mieszania bez chlapania i do miareczkowania.
- Statyw z łapą trzyma naczynia, palnik ogrzewa, parownica służy do odparowywania roztworu, a moździerz z tłuczkiem do rozcierania ciał stałych.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Którego naczynia użyjesz, by przygotować roztwór o dokładnie znanej objętości?
- Aprobówki
- Bkolby miarowej
- Czlewki
- Dparownicy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: kolby miarowej – Kolba miarowa ma jedną kreskę, do której napełnia się ją dokładnie, więc daje precyzyjną objętość roztworu.
Jak prawidłowo rozcieńczyć stężony kwas?
- Anie ma znaczenia, co dolejesz
- Bwlać oba naraz
- Cwlać wodę do kwasu
- Dwlać kwas do wody, powoli i mieszając
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: wlać kwas do wody, powoli i mieszając – Kwas wlewamy do wody. Wtedy ciepło rozcieńczania rozprasza się w dużej ilości wody i roztwór nie pryska.
Do czego służy parownica?
- Ado odparowywania roztworu
- Bdo dokładnego odmierzania cieczy
- Cdo mierzenia pH
- Ddo rozcierania ciał stałych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: do odparowywania roztworu – W parownicy ogrzewamy roztwór, aż rozpuszczalnik odparuje. Rozcierasz w moździerzu, a pH mierzysz pH-metrem.
Co oznacza piktogram GHS w czerwonej ramce w kształcie rombu z płomieniem?
- Asubstancja łatwopalna
- Bsubstancja żrąca
- Cgaz pod ciśnieniem
- Dzagrożenie dla środowiska
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: substancja łatwopalna – Sam płomień w rombie oznacza substancję łatwopalną. Płomień nad okręgiem to utleniacz.
Skąd wziąć pełne informacje o zagrożeniach i pierwszej pomocy przy danej substancji?
- Az wagi laboratoryjnej
- Bz podziałki na zlewce
- Cz kształtu butelki
- Dz karty charakterystyki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: z karty charakterystyki – Karta charakterystyki zawiera właściwości, zagrożenia i zasady postępowania z substancją.
Jak bezpiecznie sprawdzić zapach odczynnika?
- Awąchając wprost nad naczyniem
- Bkierując opary ręką w stronę nosa
- Cpróbując odrobinę na język
- Dwcale nie wolno poznawać zapachu żadnej substancji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: kierując opary ręką w stronę nosa – Opary kierujemy do nosa ręką. Wąchanie wprost i smakowanie są zakazane.
Którym przyrządem zmierzysz odczyn roztworu?
- Atermometrem
- Bwagą
- CpH-metrem
- Dbiuretą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: pH-metrem – pH-metr podaje wartość pH, czyli informację o odczynie roztworu.
Który zestaw ochrony obowiązuje w pracowni chemicznej?
- Aochrona jest potrzebna tylko przy kwasach
- Btylko fartuch
- Cokulary ochronne i fartuch
- Dtylko rękawiczki z gumy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: okulary ochronne i fartuch – Okulary i fartuch zakładamy zawsze, bo nigdy nie wiadomo, kiedy coś pryśnie.
Cały dział „Zasady bezpiecznej pracy w laboratorium chemicznym”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.