ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczeklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/bizancjum-i-swiat-islamu/

Historia · Średniowiecze · kl. 1

Bizancjum i świat islamu

Gdy cesarstwo zachodnie upadło, na Wschodzie Rzym żył dalej jako Bizancjum. Z Półwyspu Arabskiego wyszła tymczasem nowa religia, która zmieniła mapę świata.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Bizancjum

  • Bizancjum to cesarstwo wschodniorzymskie. Stolicą był Konstantynopol (założony w 330 r.), a państwo przetrwało do 1453 r. Mówiono po grecku, a Kościół wschodni nazywamy prawosławiem. W 1054 r. nastąpił rozłam Kościoła na katolicki i prawosławny.
  • Justynian Wielki (527–565) próbował odzyskać dawne ziemie zachodnie (Afryka Północna, Włochy). Zlecił też uporządkowanie prawa rzymskiego w Corpus iuris civilis.
  • Bizantyjska kultura to mozaiki, ikony i kościół Hagia Sophia (532–537). Bizancjum zachowało dziedzictwo antyku, a Słowianom dało misję Cyryla i Metodego (IX w.).

2Islam

  • Mahomet (ok. 570–632) ogłosił nową religię monoteistyczną. W 622 r. przeniósł się z Mekki do Medyny (hidżra), od tej daty liczy się kalendarz muzułmański. Święta księga to Koran.
FilarNazwaarabskaNa czym polegaWyznaniewiaryszahadauznanie jednego Boga i Mahometa zaprorokaModlitwasalatmodlitwa kilka razy dziennieJałmużnazakatpomoc ubogimPostramadanpost w ciągu dnia przez miesiąc ramadanPielgrzymkahadżdżwyprawa do Mekki
Pięć filarów islamu
Sprawdź, czy rozumiesz

Co zlecił Justynian Wielki?

3Arabowie podbijają świat

  • Arabowie stworzyli państwo kalifów (kalifat). Podbili Syrię, Palestynę, Persję, Egipt, Afrykę Północną i w 711 r. Hiszpanię. W 732 r. pod Poitiers zatrzymał ich frankijski wódz Karol Młot, a Konstantynopola nie zdobyli.
  • Z kultury arabskiej płyną algebra, cyfry arabskie (wywodzą się z Indii), astronomia, medycyna (Awicenna), filozofia (Awerroes) i meczety z arabeskami. Arabowie przekazali Europie też wiele dzieł antycznych.
Zapamiętaj

Bizancjum (stolica Konstantynopol) trwało do 1453 r., Justynian to prawo i Hagia Sophia, a hidżra z 622 r. wyznacza początek kalendarza muzułmańskiego. Pięć filarów islamu to szahada, modlitwa, jałmużna, post i pielgrzymka.

Uwaga na błąd

Przypisywanie Arabom wynalezienia cyfr „arabskich”. Wymyślono je w Indiach, a Arabowie przekazali je Europie.

✎Ściąga: Bizancjum i świat islamu

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Bizancjum (stolica Konstantynopol) trwało do 1453 r., Justynian to prawo i Hagia Sophia, a hidżra z 622 r. wyznacza początek kalendarza muzułmańskiego. Pięć filarów islamu to szahada, modlitwa, jałmużna, post i pielgrzymka.
  • Bizancjum to cesarstwo wschodniorzymskie. Stolicą był Konstantynopol (założony w 330 r.), a państwo przetrwało do 1453 r. Mówiono po grecku, a Kościół wschodni nazywamy prawosławiem. W 1054 r. nastąpił rozłam Kościoła na katolicki i prawosławny.
  • Justynian Wielki (527–565) próbował odzyskać dawne ziemie zachodnie (Afryka Północna, Włochy). Zlecił też uporządkowanie prawa rzymskiego w Corpus iuris civilis.
  • Mahomet (ok. 570–632) ogłosił nową religię monoteistyczną. W 622 r. przeniósł się z Mekki do Medyny (hidżra), od tej daty liczy się kalendarz muzułmański. Święta księga to Koran.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak nazywała się stolica Bizancjum?

    1. AAteny
    2. BRzym
    3. CAntiochia
    4. DKonstantynopol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Konstantynopol – Konstantynopol założono w 330 r.

  2. Kiedy upadło Bizancjum?

    1. AW 1204 r.
    2. BW 1453 r.
    3. CW 476 r.
    4. DW 1054 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: W 1453 r. – Zdobyli je Turcy osmańscy.

  3. Co zlecił Justynian Wielki?

    1. APodział cesarstwa
    2. BSpisanie Koranu
    3. CBudowę Koloseum
    4. DUporządkowanie prawa rzymskiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Uporządkowanie prawa rzymskiego – Powstał Corpus iuris civilis.

  4. Co wydarzyło się w 622 r.?

    1. APodbój Hiszpanii
    2. BHidżra Mahometa z Mekki do Medyny
    3. CŚmierć Mahometa
    4. DBitwa pod Poitiers
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Hidżra Mahometa z Mekki do Medyny – Od tej daty liczy się kalendarz muzułmański.

  5. Który z pięciu filarów islamu to pielgrzymka do Mekki?

    1. AZakat
    2. BHadżdż
    3. CSzahada
    4. DSalat
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Hadżdż – Zakat to jałmużna, salat to modlitwa.

  6. Gdzie w 732 r. zatrzymano ekspansję Arabów w głąb Europy?

    1. APod Poitiers
    2. BPod Cedynią
    3. CPod Legnicą
    4. DPod Grunwaldem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Pod Poitiers – Bitwa jest symbolem granicy ekspansji w Europie Zachodniej.

  7. Skąd pochodzą cyfry zwane arabskimi?

    1. AZ Indii
    2. BZ Grecji
    3. CZ Egiptu
    4. DZ Rzymu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Z Indii – Arabowie przejęli je i przekazali Europie.

  8. Co to jest Hagia Sophia?

    1. APałac cesarza
    2. BKlasztor benedyktynów
    3. CBizantyjski kościół w Konstantynopolu
    4. DMeczet w Bagdadzie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Bizantyjski kościół w Konstantynopolu – Zbudowano ją w latach 532–537.

Cały dział „Średniowiecze”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce