ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczeklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/kazimierz-wielki-ostatni-piast/

Historia · Średniowiecze · kl. 1

Kazimierz Wielki, ostatni Piast

Kazimierz Wielki jest jedynym polskim królem, którego tradycja nazwała „Wielkim”. Zasłużył na niego raczej pracą niż wojną.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Rządy

  • Kazimierz Wielki (1333–1370) rządził 37 lat. Umacniał państwo od środka: statuty wiślicko-piotrkowskie (spisane prawa dla Małopolski i Wielkopolski), budowa zamków i miast.
  • Dbał o skarb: wprowadził grosz krakowski i uporządkował dochody z kopalń soli (żupy krakowskie).
  • Powiedzenie mówi, że zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną. To uproszczenie, ale oddaje budowę zamków i miast.
1333Kazimierz Wielki królem1343Pokój w Kaliszuz Krzyżakami1349Ruś Halickawłączona do Polski1364Akademia Krakowskai zjazd monarchów1370Śmierć Kazimierzakoniec Piastów na tronie
Najważniejsze daty z czasów Kazimierza Wielkiego

2Polityka zagraniczna

  • Pokój w Kaliszu (1343) z Krzyżakami: Kazimierz zrezygnował z Pomorza Gdańskiego w zamian za Kujawy i ziemię dobrzyńską. Nie chciał prowadzić wojen na dwóch frontach.
  • W 1349 r. włączył Ruś Halicką (Lwów).
Sprawdź, czy rozumiesz

Co dał pokój w Kaliszu (1343)?

3Kultura

  • W 1364 r. założył Akademię Krakowską, czyli najstarszy w Polsce uniwersytet. W tym samym roku odbył się zjazd monarchów w Krakowie.

4Koniec dynastii

  • Kazimierz zmarł w 1370 r. bez męskiego potomka. Skończyło się panowanie Piastów, a tron objął jego siostrzeniec Ludwik Węgierski.
Zapamiętaj

Kazimierz Wielki (1333–1370), Kalisz 1343, Ruś Halicka 1349, Akademia Krakowska i zjazd monarchów 1364. Ostatni Piast na tronie.

Uwaga na błąd

Pisanie, że Kazimierz Wielki odzyskał Pomorze Gdańskie. W Kaliszu zrezygnował z niego w zamian za Kujawy i ziemię dobrzyńską.

Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego po Kazimierzu Wielkim tron objął Ludwik Węgierski?

✎Ściąga: Kazimierz Wielki, ostatni Piast

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Kazimierz Wielki (1333–1370), Kalisz 1343, Ruś Halicka 1349, Akademia Krakowska i zjazd monarchów 1364. Ostatni Piast na tronie.
  • Kazimierz Wielki (1333–1370) rządził 37 lat. Umacniał państwo od środka: statuty wiślicko-piotrkowskie (spisane prawa dla Małopolski i Wielkopolski), budowa zamków i miast.
  • Pokój w Kaliszu (1343) z Krzyżakami: Kazimierz zrezygnował z Pomorza Gdańskiego w zamian za Kujawy i ziemię dobrzyńską. Nie chciał prowadzić wojen na dwóch frontach.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy panował Kazimierz Wielki?

    1. A1386–1434
    2. B1320–1333
    3. C1333–1370
    4. D1370–1382
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1333–1370 – Był ostatnim królem z dynastii Piastów.

  2. Co dał pokój w Kaliszu (1343)?

    1. AZrzeczenie się Pomorza Gdańskiego w zamian za Kujawy i ziemię dobrzyńską
    2. BKoronację Kazimierza
    3. CPrzyłączenie Rusi
    4. DOdzyskanie Pomorza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Zrzeczenie się Pomorza Gdańskiego w zamian za Kujawy i ziemię dobrzyńską – Uspokoiło stosunki z Krzyżakami.

  3. Co włączył do Polski w 1349 r.?

    1. ALitwę
    2. BŚląsk
    3. CRuś Halicką
    4. DPomorze Zachodnie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ruś Halicką – Stolicą był Lwów.

  4. Co założył Kazimierz Wielki w 1364 r.?

    1. AZakon
    2. BSejm
    3. CUniwersytet w Pradze
    4. DAkademię Krakowską
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Akademię Krakowską – To najstarszy polski uniwersytet (od XIX w. nazywany Uniwersytetem Jagiellońskim).

  5. Kto objął tron po Kazimierzu Wielkim?

    1. AKazimierz Jagiellończyk
    2. BLudwik Węgierski
    3. CWładysław Łokietek
    4. DWładysław Jagiełło
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Ludwik Węgierski – Piastowie zakończyli panowanie.

  6. Co zrobił Kazimierz Wielki, żeby wzmocnić państwo?

    1. ASpisał statuty i budował zamki
    2. BPodzielił je między synów
    3. CSprowadził Krzyżaków
    4. DZniósł urzędy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Spisał statuty i budował zamki – Prawo porządkowało zarządzanie.

  7. Czym był zjazd monarchów w 1364 r.?

    1. AZjazdem szlachty
    2. BBitwą
    3. CKoronacją
    4. DSpotkaniem władców w Krakowie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Spotkaniem władców w Krakowie – Zjazd dotyczył m.in. sporów między władcami; tradycja łączy go z ucztą u Wierzynka.

  8. Dlaczego po Kazimierzu Wielkim tron objął Ludwik Węgierski?

    1. AKazimierz został wygnany
    2. BWybrał go sejm walny
    3. CLudwik podbił Polskę
    4. DKazimierz nie miał prawowitego syna, a układy przekazały tron siostrzeńcowi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Kazimierz nie miał prawowitego syna, a układy przekazały tron siostrzeńcowi – Ludwik był synem Elżbiety Łokietkówny, siostry Kazimierza.

Cały dział „Średniowiecze”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce