ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Starożytnośćklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/ocena-demokracji-atenskiej-i-edukacja-klasyczna/

Historia · Starożytność · kl. 1 · zakres rozszerzony

Ocena demokracji ateńskiej i edukacja klasyczna

Ateńska demokracja była pionierska i jednocześnie bardzo ograniczona. Na maturze liczy się umiejętność ocenienia jej uczciwie.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Zalety

  • Bezpośredni udział obywateli: każdy obywatel mógł głosować na zgromadzeniu i zasiadać w sądach.
  • Jawność obrad i kontrola urzędników, którzy rozliczali się po zakończeniu kadencji.
  • Los zamiast wyborów: losowanie urzędników ograniczało wpływ bogaczy.
  • Za Peryklesa wprowadzono diety dla sędziów, więc w sądach mogli zasiadać także biedniejsi.

2Ograniczenia

  • Prawa polityczne miał tylko dorosły wolny mężczyzna z ateńskiego rodu. Kobiety, metojkowie i niewolnicy zostali pominięci.
  • Demagogia: sprytny mówca mógł porwać zgromadzenie. Zgromadzenie podejmowało też decyzje wojenne pod wpływem emocji.
  • Przykład: w 399 r. p.n.e. ateński sąd ludowy skazał na śmierć Sokratesa. Jego uczeń Platon uznał to za dowód, że tłum łatwo ulega emocjom.
Sprawdź, czy rozumiesz

Po co wprowadzono diety dla sędziów?

3Paideia: ideał wychowania

  • Paideia to wszechstronne kształcenie ciała i umysłu: gimnastyka, muzyka, retoryka. Celem było wychować dobrego obywatela.
  • W Atenach chłopcy uczyli się u prywatnych nauczycieli: czytania i pisania, muzyki (poezja Homera, gra na lirze) i gimnastyki w palestrze. Starsi uczyli się retoryki u sofistów.
Zapamiętaj

w ocenie demokracji ateńskiej zawsze podawaj obie strony: zalety (udział obywateli, jawność, kontrola) i ograniczenia (kobiety, metojkowie i niewolnicy bez praw, demagogia).

Uwaga na błąd

Nazywanie Aten „pierwszą w pełni równą demokracją”. Równość dotyczyła tylko mniejszości mieszkańców.

✎Ściąga: Ocena demokracji ateńskiej i edukacja klasyczna

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • w ocenie demokracji ateńskiej zawsze podawaj obie strony: zalety (udział obywateli, jawność, kontrola) i ograniczenia (kobiety, metojkowie i niewolnicy bez praw, demagogia).
  • Bezpośredni udział obywateli: każdy obywatel mógł głosować na zgromadzeniu i zasiadać w sądach.
  • Jawność obrad i kontrola urzędników, którzy rozliczali się po zakończeniu kadencji.
  • Demagogia: sprytny mówca mógł porwać zgromadzenie. Zgromadzenie podejmowało też decyzje wojenne pod wpływem emocji.
  • Paideia to wszechstronne kształcenie ciała i umysłu: gimnastyka, muzyka, retoryka. Celem było wychować dobrego obywatela.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co było zaletą demokracji ateńskiej?

    1. ABezpośredni udział obywateli w decyzjach
    2. BPrawa dla wszystkich mieszkańców
    3. CDziedziczna władza
    4. DRządy jednego władcy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Bezpośredni udział obywateli w decyzjach – Obywatele sami głosowali na zgromadzeniu.

  2. Kto nie miał praw politycznych w Atenach?

    1. ADorośli mężczyźni z Aten
    2. BKobiety, metojkowie i niewolnicy
    3. CStratedzy
    4. DCzłonkowie Rady Pięciuset
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kobiety, metojkowie i niewolnicy – To duża część mieszkańców.

  3. Co to jest demagogia?

    1. ASzkolenie żołnierzy
    2. BWygnanie polityka
    3. CZdobywanie poparcia przez pochlebstwa i emocjonalne hasła
    4. DRządy ludu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Zdobywanie poparcia przez pochlebstwa i emocjonalne hasła – Mówca mógł wpływać na zgromadzenie.

  4. Po co wprowadzono diety dla sędziów?

    1. AŻeby biedniejsi obywatele mogli zasiadać w sądach
    2. BŻeby sędziowie bogacili się
    3. CŻeby zlikwidować sądy
    4. DŻeby kobiety mogły sądzić
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Żeby biedniejsi obywatele mogli zasiadać w sądach – Dieta wynagradzała stracony czas pracy.

  5. Co oznacza paideia?

    1. AZgromadzenie ludowe
    2. BRodzaj kolumny
    3. CWszechstronne wychowanie ciała i umysłu
    4. DŚwięto ku czci Zeusa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Wszechstronne wychowanie ciała i umysłu – Obejmowała gimnastykę, muzykę i retorykę.

  6. Dlaczego losowanie urzędników ograniczało wpływ bogaczy?

    1. ABo urzędnicy byli dożywotni
    2. BBo losowano tylko biednych
    3. CBo bogaci nie mogli głosować
    4. DBo każdy obywatel miał równe szanse
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Bo każdy obywatel miał równe szanse – Wybory sprzyjały znanym i majętnym.

  7. Kto w Atenach rozliczał urzędników?

    1. APersowie
    2. BObywatele, po zakończeniu kadencji
    3. CKról
    4. DSpartanie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Obywatele, po zakończeniu kadencji – Kontrola urzędników należała do zalet ustroju.

  8. Który zapis najtrafniej ocenia demokrację ateńską?

    1. ANie miała żadnych zalet
    2. BNowatorska, ale ograniczona do mniejszości obywateli
    3. CTaka sama jak spartańska
    4. DCałkowicie równa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Nowatorska, ale ograniczona do mniejszości obywateli – Ocena wymaga uwzględnienia zalet i ograniczeń.

Cały dział „Starożytność”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce