ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczeklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/kazimierz-jagiellonczyk-i-wojna-trzynastoletnia/

Historia · Średniowiecze · kl. 1

Kazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletnia

Pierwsza wojna polsko-krzyżacka po Grunwaldzie trwała 13 lat i skończyła się dostępem Polski do morza.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Kazimierz Jagiellończyk

  • Kazimierz Jagiellończyk był wielkim księciem litewskim od 1440 r., a królem Polski w latach 1447–1492. Syn Jagiełły.

2Wojna trzynastoletnia (1454–1466)

  • Prusy zbuntowały się przeciw rządom Krzyżaków. Rycerstwo i miasta utworzyły Związek Pruski. W 1454 r. Kazimierz włączył Prusy do Polski i wypowiedział wojnę zakonowi.
  • Wojna trwała długo i kosztowała Polskę dużo pieniędzy. Pospolite ruszenie przegrało pod Chojnicami (1454), więc król musiał opłacać wojska zaciężne. Przełomem było zwycięstwo pod Świecinem (1462). Zakończył ją II pokój toruński (1466).
I pokój toruński(1411)II pokój toruński (1466)Po wojniewielka wojna 1409–1411,Grunwaldwojna trzynastoletnia 1454–1466Zdobyczeziemia dobrzyńska (Litwa:Żmudź)Pomorze Gdańskie, ziemiachełmińska i michałowska,Malbork, Elbląg, WarmiaZakonosłabiony, ale niezależnyreszta Prus lennem PolskiZnaczenieniewielkie zdobyczedostęp do Bałtyku i handluzbożem
II pokój toruński: co przypadło Polsce
Sprawdź, czy rozumiesz

W jakich latach trwała wojna trzynastoletnia?

3II pokój toruński (1466)

  • Polska odzyskała Pomorze Gdańskie i ziemię chełmińską, a zyskała też ziemię michałowską, Malbork, Elbląg i Warmię. Pozostałe Prusy Zakonne stały się lennem Polski.
  • Prusy Królewskie dały dostęp do Bałtyku i handlu zbożem przez Gdańsk. Było to ważne dla gospodarki.

4Dodatek: synowie Kazimierza

  • Czterej synowie Kazimierza zasiedli na tronach: Władysław (król Czech od 1471, Węgier od 1490), Jan Olbracht, Aleksander i Zygmunt Stary. Dynastia Jagiellonów rosła w siłę.
Zapamiętaj

Kazimierz Jagiellończyk (król 1447–1492), wojna trzynastoletnia 1454–1466, II pokój toruński 1466: Pomorze Gdańskie wróciło do Polski, reszta Prus zakonnych stała się lennem.

Uwaga na błąd

Mylenie dwóch pokojów toruńskich. Pierwszy (1411) po Grunwaldzie dał niewiele, drugi (1466) zwrócił Pomorze Gdańskie.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jakie znaczenie dla Polski miały Prusy Królewskie?

✎Ściąga: Kazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletnia

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Kazimierz Jagiellończyk (król 1447–1492), wojna trzynastoletnia 1454–1466, II pokój toruński 1466: Pomorze Gdańskie wróciło do Polski, reszta Prus zakonnych stała się lennem.
  • Kazimierz Jagiellończyk był wielkim księciem litewskim od 1440 r., a królem Polski w latach 1447–1492. Syn Jagiełły.
  • Prusy Królewskie dały dostęp do Bałtyku i handlu zbożem przez Gdańsk. Było to ważne dla gospodarki.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. W jakich latach trwała wojna trzynastoletnia?

    1. A1409–1411
    2. B1431–1444
    3. C1454–1466
    4. D1337–1453
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1454–1466 – Zakończył ją II pokój toruński.

  2. Kto utworzył Związek Pruski?

    1. ARycerstwo i miasta pruskie
    2. BLitwini
    3. CKról Polski
    4. DKrzyżacy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Rycerstwo i miasta pruskie – Był buntem przeciw rządom zakonu.

  3. Co odzyskała Polska w 1466 r.?

    1. AKijów
    2. BŚląsk
    3. CPomorze Gdańskie
    4. DRuś Halicką
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Pomorze Gdańskie – Pomorze wróciło po ponad 150 latach.

  4. Czym stały się Prusy Zakonne po 1466 r.?

    1. ACzęścią Rzeszy
    2. BKolonią Litwy
    3. CLennem Polski
    4. DNiepodległym państwem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Lennem Polski – Wielki mistrz składał hołd królowi.

  5. Jakie znaczenie dla Polski miały Prusy Królewskie?

    1. ADały dostęp do Bałtyku i handlu zbożem
    2. BDały Polsce Malbork jako stolicę
    3. CZamknęły dostęp do morza
    4. DZlikwidowały handel
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Dały dostęp do Bałtyku i handlu zbożem – Gdańsk stał się portem eksportowym.

  6. W którym roku Kazimierz Jagiellończyk został królem Polski?

    1. AW 1440 r.
    2. BW 1492 r.
    3. CW 1447 r.
    4. DW 1466 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W 1447 r. – W 1440 r. został wielkim księciem litewskim.

  7. Kto był synem Kazimierza Jagiellończyka i później zasiadł na tronie czeskim?

    1. AAleksander
    2. BZygmunt Stary
    3. CWładysław
    4. DJan Olbracht
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Władysław – Władysław został królem Czech w 1471 r.

  8. Czym różnił się II pokój toruński od I?

    1. AZakończył unię
    2. BZniszczył zakon
    3. CNic nie zmienił
    4. DZwrócił Pomorze Gdańskie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Zwrócił Pomorze Gdańskie – Pierwszy pokój (1411) przyniósł niewiele zdobyczy.

Cały dział „Średniowiecze”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce