ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczeklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/stosunki-polsko-krzyzackie-i-bitwa-pod-grunwaldem/

Historia · Średniowiecze · kl. 1

Stosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod Grunwaldem

Krzyżacy najpierw byli gościem polskiego księcia, potem jego najgroźniejszym sąsiadem. 15 lipca 1410 r. rozstrzygnęło się, kto będzie górą.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Polska i Krzyżacy

1226Krzyżacy sprowadzeniKonrad Mazowiecki1230Osiedlenie w Prusach1308–1309Zajęcie Pomorza Gdańskiego1343Pokój w Kaliszu1409–1411Wielka wojna15 VII 1410Grunwaldzwycięstwo Jagiełły i Witolda1411I pokój toruński
Polska i Krzyżacy do 1411 roku
  • Krzyżacy zajęli Pomorze Gdańskie (1308–1309), co odcięło Polskę od morza. Pokój w Kaliszu (1343) przyniósł tylko chwilowy spokój.
  • Państwo zakonne było dobrze zorganizowane, ale mieszkańcy miast i rycerstwo coraz częściej narzekali na jego rządy.

2Grunwald (15 VII 1410)

  • Wielka wojna z Krzyżakami trwała w latach 1409–1411. Władysław Jagiełło i Witold dowodzili wojskami polsko-litewskimi. Pod Grunwaldem zwyciężyli, a w bitwie poległ wielki mistrz Ulrich von Jungingen.
  • Nie udało się jednak zdobyć stolicy zakonu, Malborka.
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto dowodził wojskami polsko-litewskimi pod Grunwaldem?

3I pokój toruński (1411)

  • Polska odzyskała ziemię dobrzyńską, a Litwa Żmudź (dożywotnio). Krzyżacy zapłacili wysoką kontrybucję. Zakon nadal istniał, choć był osłabiony.

4Ocena stosunków

  • Politycznie: wieloletnia rywalizacja. Gospodarczo: Krzyżacy kontrolowali ujście Wisły i handel. Kulturowo: kolonizacja niemiecka.
  • Rycerstwo i miasta państwa zakonnego coraz częściej spoglądały na Polskę. Pociągały ich przywileje szlacheckie i swobody, których nie dawał zakon.
Zapamiętaj

wielka wojna 1409–1411, Grunwald 15 VII 1410, I pokój toruński 1411. Zwycięstwo było wielkie, ale nie zniszczyło zakonu.

Uwaga na błąd

Pisanie, że po Grunwaldzie zakon przestał istnieć. Przetrwał jeszcze ponad sto lat i znów groził Polsce.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co dał I pokój toruński (1411)?

✎Ściąga: Stosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod Grunwaldem

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • wielka wojna 1409–1411, Grunwald 15 VII 1410, I pokój toruński 1411. Zwycięstwo było wielkie, ale nie zniszczyło zakonu.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy odbyła się bitwa pod Grunwaldem?

    1. A15 lipca 1411 r.
    2. B1 maja 1409 r.
    3. C15 lipca 1410 r.
    4. D1 stycznia 1410 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 15 lipca 1410 r. – Była to największa bitwa średniowiecznej Polski.

  2. Kto dowodził wojskami polsko-litewskimi pod Grunwaldem?

    1. AJagiełło i Ulrich von Jungingen
    2. BLudwik i Jadwiga
    3. CJagiełło i Witold
    4. DWitold i Kazimierz Wielki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Jagiełło i Witold – Wielki mistrz poległ w bitwie.

  3. Co się stało z wielkim mistrzem Ulrichem von Jungingenem?

    1. AZawarł pokój
    2. BUciekł
    3. CZostał wzięty do niewoli
    4. DPoległ pod Grunwaldem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Poległ pod Grunwaldem – Był przywódcą Krzyżaków.

  4. Jakie miasto Polacy i Litwini oblegli po bitwie bez powodzenia?

    1. AKrólewiec
    2. BMalbork
    3. CGdańsk
    4. DToruń
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Malbork – To była stolica zakonu.

  5. Co dał I pokój toruński (1411)?

    1. AZiemię dobrzyńską dla Polski i Żmudź dla Litwy
    2. BKoronę
    3. CZniszczenie zakonu
    4. DPomorze Gdańskie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Ziemię dobrzyńską dla Polski i Żmudź dla Litwy – Zakon zapłacił kontrybucję.

  6. Czy zakon przestał istnieć po Grunwaldzie?

    1. APrzeniósł się do Italii
    2. BNie, był osłabiony, ale działał dalej
    3. CTak
    4. DZostał rozwiązany
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Nie, był osłabiony, ale działał dalej – Dopiero w XVI w. został zsekularyzowany.

  7. Dlaczego mieszkańcy Prus chętnie patrzyli na Polskę?

    1. AChcieli płacić wyższe podatki
    2. BPrzyciągały ich przywileje szlacheckie i prawo
    3. CNie mieli wyboru
    4. DBali się Litwy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Przyciągały ich przywileje szlacheckie i prawo – Zakon rządził ostro.

  8. Co zdarzyło się w 1308–1309 r.?

    1. AKrzyżacy zajęli Pomorze Gdańskie
    2. BKoronacja Łokietka
    3. CWielka wojna
    4. DPokój w Kaliszu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Krzyżacy zajęli Pomorze Gdańskie – Polska utraciła dostęp do morza.

Cały dział „Średniowiecze”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce