1Czym jest polis
- Polis to greckie miasto-państwo. Tworzyło je miasto z okolicą, wspólnota obywateli, własne prawa i własne wojsko.
- Polis mogło mieć różny ustrój: monarchię, arystokrację, oligarchię, tyranię albo demokrację.
2Sparta: państwo wojowników
- Spartiaci byli pełnoprawnymi obywatelami i zawodowymi żołnierzami. Ziemię uprawiali dla nich heloci, czyli niewolnicy państwowi. Periojkowie byli wolni, ale bez praw politycznych.
- Chłopców od 7. roku życia wychowywało państwo w systemie agoge: sport, dyscyplina, wojsko.
- Władzę sprawowali dwaj królowie, rada starszych (geruzja) i zgromadzenie ludu. To ustrój oligarchiczny.
Kim byli heloci w Sparcie?
Heloci pracowali dla spartiatów.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Ateny: demokracja
- Solon (594 r. p.n.e.) i Klejstenes (508/507 r. p.n.e.) wprowadzili reformy, które otworzyły drogę demokracji.
- Obywatele głosowali na zgromadzeniu ludowym (eklezja), działała Rada Pięciuset i sądy ludowe. Urzędników zwykle losowano, tylko stratedzy (dowódcy) byli wybierani. Ostracyzm pozwalał głosowaniem wygnać polityka na 10 lat.
- Perykles (V w. p.n.e.) wprowadził diety dla sędziów, rozwinął Ligę Morską i zbudował Partenon. Za jego rządów Ateny przeżywały rozkwit.
Sparta to oligarchia i wojsko, Ateny to demokracja, handel i kultura. Obywatelem Aten był tylko dorosły wolny mężczyzna urodzony w Atenach.
Pisanie, że w Atenach „rządził cały lud”. Kobiety, niewolnicy i metojkowie (obcy osiadli w Atenach) nie mieli praw politycznych.
✎Ściąga: Polis, Sparta i Ateny
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Sparta to oligarchia i wojsko, Ateny to demokracja, handel i kultura. Obywatelem Aten był tylko dorosły wolny mężczyzna urodzony w Atenach.
- Polis to greckie miasto-państwo. Tworzyło je miasto z okolicą, wspólnota obywateli, własne prawa i własne wojsko.
- Spartiaci byli pełnoprawnymi obywatelami i zawodowymi żołnierzami. Ziemię uprawiali dla nich heloci, czyli niewolnicy państwowi. Periojkowie byli wolni, ale bez praw politycznych.
- Solon (594 r. p.n.e.) i Klejstenes (508/507 r. p.n.e.) wprowadzili reformy, które otworzyły drogę demokracji.
- Perykles (V w. p.n.e.) wprowadził diety dla sędziów, rozwinął Ligę Morską i zbudował Partenon. Za jego rządów Ateny przeżywały rozkwit.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Czym było polis?
- ARodzajem okrętu
- BWielkim imperium
- CGreckim miastem-państwem
- DZgromadzeniem ludowym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Greckim miastem-państwem – Polis to miasto z okolicą, własnymi prawami i wojskiem.
Kim byli heloci w Sparcie?
- ANiewolnikami państwowymi uprawiającymi ziemię
- BCzłonkami geruzji
- CKrólami
- DWolnymi kupcami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Niewolnikami państwowymi uprawiającymi ziemię – Heloci pracowali dla spartiatów.
Jak nazywano spartańskie wychowanie chłopców?
- AOstracyzm
- BGeruzja
- CEklezja
- DAgoge
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Agoge – Agoge to surowy system szkolenia od 7. roku życia.
Kto w Atenach miał prawa polityczne?
- AWszyscy mieszkańcy
- BMężczyźni i kobiety
- CTylko arystokraci
- DDorośli wolni mężczyźni urodzeni w Atenach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Dorośli wolni mężczyźni urodzeni w Atenach – Kobiety, niewolnicy i metojkowie byli wykluczeni.
Co to była eklezja?
- AAteński okręt
- BGreckie święto
- CRada starszych w Sparcie
- DZgromadzenie ludowe w Atenach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Zgromadzenie ludowe w Atenach – Na eklezji obywatele głosowali nad sprawami państwa.
Do czego służył ostracyzm?
- ADo wygnania polityka na 10 lat głosowaniem
- BDo wyboru stratega
- CDo losowania urzędników
- DDo zbierania podatków
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Do wygnania polityka na 10 lat głosowaniem – Obywatele pisali nazwisko na skorupce.
Kto wprowadził reformy w Atenach w 508/507 r. p.n.e.?
- AKlejstenes
- BLeonidas
- CSolon
- DPerykles
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Klejstenes – Solon działał wcześniej, w 594 r. p.n.e.
Czym wsławił się Perykles?
- APodbojem Persji
- BObroną Termopil
- CRozkwitem Aten i budową Partenonu
- DZałożeniem Sparty
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Rozkwitem Aten i budową Partenonu – Za Peryklesa Ateny osiągnęły szczyt potęgi i rozkwitu kultury.
Cały dział „Starożytność”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.