ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Starożytnośćklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/republika-rzymska-i-podboje/

Historia · Starożytność · kl. 1

Republika rzymska i podboje

Rzym zaczął jako małe miasto nad Tybrem, a skończył jako państwo, które rządziło całym Morzem Śródziemnym. Najpierw jednak musiał się nauczyć dzielić władzę.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Jak rządzono republiką

  • Republika (509–27 r. p.n.e.) to ustrój bez króla. Władzę dzielili senat i urzędnicy wybierani na rok: dwaj konsulowie (wodzowie i szefowie państwa), pretorzy, edylowie i kwestorzy.
  • W razie zagrożenia na pół roku powoływano dyktatora z szeroką władzą.
InstytucjaKtoCo robiSenatnajważniejsiobywateledoradza, decyduje o polityceKonsulowiedwóch, wybieranych narokdowodzą wojskiem, rządząZgromadzenialudoweobywatelewybierają urzędników, uchwalająprawaTrybuniludowiobrońcy plebejuszyprawo wetaDyktatorpowoływany w kryzysiepełnia władzy na krótki czas
Instytucje republiki rzymskiej

2Patrycjusze i plebejusze

  • Patrycjusze to rody uprzywilejowane. Plebejusze to reszta obywateli. W długiej walce stanów plebejusze wywalczyli własnych obrońców, czyli trybunów ludowych z prawem weta, i spisanie prawa (ustawa XII tablic, ok. 450 r. p.n.e.).
Sprawdź, czy rozumiesz

Kim byli trybuni ludowi?

3Podboje

  • Rzym podbił najpierw Italię, a potem pokonał Kartaginę w trzech wojnach punickich (264–146 r. p.n.e.). W II wojnie wsławił się Hannibal, który przeszedł z armią przez Alpy, ale pod Zamą (202 r. p.n.e.) przegrał ze Scypionem. Później Rzym podbił Grecję i hellenistyczny Wschód.
  • Imperium to w Rzymie władza dowódcy, a także państwo władające prowincjami.

4Niewolnicy

  • Podboje przyniosły tysiące jeńców-niewolników. Pracowali w latyfundiach (wielkich majątkach), rzemiośle i domach. W latach 73–71 r. p.n.e. wybuchło powstanie Spartakusa, które Rzym krwawo stłumił.
Zapamiętaj

republika to 509–27 r. p.n.e. Wojny punickie z Kartaginą (264–146 r. p.n.e.) dały Rzymowi panowanie nad zachodnim Morzem Śródziemnym. Zama to 202 r. p.n.e.

Uwaga na błąd

Mylenie dyktatora rzymskiego z dzisiejszym tyranem. W republice dyktatora powoływano na krótko (najwyżej pół roku) i tylko w kryzysie, a po zagrożeniu oddawał władzę.

Sprawdź, czy rozumiesz

Czym było imperium w Rzymie?

✎Ściąga: Republika rzymska i podboje

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • republika to 509–27 r. p.n.e. Wojny punickie z Kartaginą (264–146 r. p.n.e.) dały Rzymowi panowanie nad zachodnim Morzem Śródziemnym. Zama to 202 r. p.n.e.
  • Republika (509–27 r. p.n.e.) to ustrój bez króla. Władzę dzielili senat i urzędnicy wybierani na rok: dwaj konsulowie (wodzowie i szefowie państwa), pretorzy, edylowie i kwestorzy.
  • Patrycjusze to rody uprzywilejowane. Plebejusze to reszta obywateli. W długiej walce stanów plebejusze wywalczyli własnych obrońców, czyli trybunów ludowych z prawem weta, i spisanie prawa (ustawa XII tablic, ok. 450 r. p.n.e.).
  • Imperium to w Rzymie władza dowódcy, a także państwo władające prowincjami.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak długo urzędowali konsulowie?

    1. ADziesięć lat
    2. BDożywotnio
    3. CPięć lat
    4. DRok
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Rok – Urzędników wybierano na rok, żeby nikt nie zagarnął władzy.

  2. Kim byli trybuni ludowi?

    1. ANamiestnikami prowincji
    2. BObrońcami plebejuszy z prawem weta
    3. CKapłanami
    4. DDowódcami legionów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Obrońcami plebejuszy z prawem weta – Trybun mógł zablokować decyzję urzędnika.

  3. Co zapisano ok. 450 r. p.n.e.?

    1. AEdykt mediolański
    2. BKonstytucję Augusta
    3. CUstawę XII tablic
    4. DKodeks Hammurabiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ustawę XII tablic – XII tablic to pierwsze spisane prawo Rzymu.

  4. Z kim Rzym toczył wojny punickie?

    1. AZ Grecją
    2. BZ Persją
    3. CZ Kartaginą
    4. DZ Galią
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Z Kartaginą – Wojny trwały od 264 do 146 r. p.n.e.

  5. Kto przeszedł z armią przez Alpy podczas II wojny punickiej?

    1. AHannibal
    2. BScypion
    3. CSpartakus
    4. DCezar
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Hannibal – Hannibal dowodził wojskami Kartaginy.

  6. Gdzie w 202 r. p.n.e. Rzymianie pokonali Hannibala?

    1. APod Cheroneą
    2. BPod Maratonem
    3. CPod Zamą
    4. DPod Akcjum
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Pod Zamą – Dowodził Scypion.

  7. Kto dowodził największym powstaniem niewolników w latach 73–71 p.n.e.?

    1. ASulla
    2. BSpartakus
    3. CMariusz
    4. DHannibal
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Spartakus – Powstanie zostało stłumione.

  8. Czym było imperium w Rzymie?

    1. AWładzą dowódcy i państwem władającym prowincjami
    2. BZgromadzeniem ludowym
    3. CRodzajem monety
    4. DPrawem plebejuszy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Władzą dowódcy i państwem władającym prowincjami – Słowo miało więcej niż jedno znaczenie.

Cały dział „Starożytność”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce