ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczeklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/uniwersytety-scholastyka-i-krag-cywilizacji-lacinskiej/

Historia · Średniowiecze · kl. 1 · zakres rozszerzony

Uniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiej

Polska nie zrobiła się częścią Zachodu sama z siebie. Zaczęło się w 966 r. chrztem, a potem wszystko wynikało z łaciny, Kościoła i szkół.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Uniwersytety

  • Uniwersytet to wspólnota nauczycieli i studentów. Najstarsze: Bolonia (prawo), Paryż (teologia), Oksford. Studia kończono tytułami. W Polsce Akademia Krakowska powstała w 1364 r., a odnowiono ją w 1400 r.
  • Uniwersytet miał zwykle cztery wydziały: sztuk wyzwolonych (na początek), prawa, medycyny i teologii.
  • Krakowscy mistrzowie, np. Stanisław ze Skarbimierza i Paweł Włodkowic, rozwijali polską szkołę prawa narodów.

2Scholastyka

  • Tomasz z Akwinu godził wiarę z rozumem. Używano logiki, dyskusji i cytatów z autorytetów.
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto połączył wiarę z rozumem w scholastyce?

3Nowe życie religijne

  • Zakony żebracze (franciszkanie, dominikanie), mistyka (osobiste przeżywanie wiary) i herezje pokazywały, że ludzie szukali nowych form religijności.

4Polska w kręgu łacińskim

CoJak to włączyło Polskę do ZachoduChrzest 966wejście do wspólnoty chrześcijańskiej EuropyŁacinajęzyk liturgii i kancelariiDiecezje iparafiesieć Kościoła łacińskiegoSzkoły katedralnenauka po łacinieSztukaromanika i gotykUniwersytetAkademia Krakowska (1364, 1400)
Jak ziemie polskie weszły do kręgu cywilizacji łacińskiej
  • Ocena: Przynależność do Zachodu wpłynęła na rozwój prawa, nauki, sztuki i organizacji państwa. Dzięki niej Polska mogła rozmawiać z Europą w jednym języku.
Zapamiętaj

uniwersytety (Bolonia, Paryż, Oksford, Kraków 1364/1400), scholastyka (Tomasz z Akwinu), zakony żebracze i mistyka. Polskę włączył do kręgu łacińskiego chrzest w 966 r.

Uwaga na błąd

Mylenie scholastyki ze szkołą podstawową. To metoda myślenia i nauczania, która szukała logicznych dowodów na prawdy wiary.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak ziemie polskie weszły do kręgu cywilizacji łacińskiej?

✎Ściąga: Uniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiej

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • uniwersytety (Bolonia, Paryż, Oksford, Kraków 1364/1400), scholastyka (Tomasz z Akwinu), zakony żebracze i mistyka. Polskę włączył do kręgu łacińskiego chrzest w 966 r.
  • Uniwersytet to wspólnota nauczycieli i studentów. Najstarsze: Bolonia (prawo), Paryż (teologia), Oksford. Studia kończono tytułami. W Polsce Akademia Krakowska powstała w 1364 r., a odnowiono ją w 1400 r.
  • Tomasz z Akwinu godził wiarę z rozumem. Używano logiki, dyskusji i cytatów z autorytetów.
  • Zakony żebracze (franciszkanie, dominikanie), mistyka (osobiste przeżywanie wiary) i herezje pokazywały, że ludzie szukali nowych form religijności.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który uniwersytet słynął z prawa?

    1. AOksford
    2. BBolonia
    3. CPraga
    4. DKraków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Bolonia – Bolonia to najstarszy uniwersytet w Europie.

  2. Kto połączył wiarę z rozumem w scholastyce?

    1. APlaton
    2. BJan Hus
    3. CTomasz z Akwinu
    4. DFranciszek z Asyżu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Tomasz z Akwinu – Jego dzieła są wzorem scholastyki.

  3. Kiedy założono Akademię Krakowską?

    1. AW 1400 r.
    2. BW 1364 r.
    3. CW 1410 r.
    4. DW 1385 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: W 1364 r. – W 1400 r. została odnowiona.

  4. Co to jest mistyka?

    1. AOsobiste przeżywanie wiary i zjednoczenie z Bogiem
    2. BZakon rycerski
    3. CWojna religijna
    4. DRodzaj szkoły
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Osobiste przeżywanie wiary i zjednoczenie z Bogiem – Jedna z nowych form religijności.

  5. Jak ziemie polskie weszły do kręgu cywilizacji łacińskiej?

    1. APrzez podbój
    2. BPrzez chrzest 966 r. i łacinę w Kościele i kancelariach
    3. CPrzez umowę z Bizancjum
    4. DPrzez przyjęcie islamu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Przez chrzest 966 r. i łacinę w Kościele i kancelariach – Zmiany umocniła sieć diecezji i parafii.

  6. Który z elementów wskazuje na wejście do kręgu łacińskiego?

    1. AObrządek bizantyjski
    2. BMeczet
    3. CSzkoły katedralne i architektura romańska
    4. DPismo cyrylickie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Szkoły katedralne i architektura romańska – Szkoły uczyły po łacinie.

  7. Które zakony nazywamy żebraczymi?

    1. ABenedyktynów i cystersów
    2. BFranciszkanów i dominikanów
    3. CTemplariuszy i joannitów
    4. DKrzyżaków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Franciszkanów i dominikanów – Żyli w ubóstwie wśród mieszczan.

  8. Co dała Polsce przynależność do kręgu łacińskiego?

    1. APrzejęcie islamu
    2. BIzolację
    3. CKontakt z europejską nauką, prawem i sztuką
    4. DZakaz handlu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Kontakt z europejską nauką, prawem i sztuką – Pomogła w rozwoju państwa.

Cały dział „Średniowiecze”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce